Volgens het CBS zijn er in Nederland elk jaar ongeveer 1900 zelfmoorden. Een zelfmoord heeft grote gevolgen voor familieleden, vrienden en collega’s. Het kabinet wil het aantal (pogingen tot) zelfmoorden verminderen. Daarvoor zet het kabinet in op hulpverlening, voorlichting, onderzoek en samenwerking.

Groepen met hoger risico op zelfmoordgedachten

Het aantal mensen met gedachten over zelfmoord is in sommige groepen hoog. Het gaat bijvoorbeeld om:

  • jongeren met psychische problemen;
  • mensen met ernstige geldzorgen;
  • mensen uit de lhbtq+ gemeenschap;
  • mensen die werkzaam zijn in bepaalde beroepsgroepen zoals de bouw of de agrarische sector;
  • mensen met een gokverslaving.

Maatregelen om zelfmoord(gedachten) te verminderen

Het kabinet zet in op verschillende middelen om te zorgen dat minder mensen zelfmoord plegen. De plannen vallen grofweg onder 2 hoofddoelen:

  1. Verbeteren mentale veerkracht en gezondheid van de bevolking.
  2. Specifieke maatregelen om zelfmoorden te verminderen (suïcidepreventie).

De plannen van het kabinet staan in de Landelijke Nota gezondheidsbeleid 2025-2028. Hieronder volgen de belangrijkste maatregelen van het kabinet. 

Verbeteren mentale veerkracht en gezondheid burgers

Iedereen kan mentale problemen ervaren. Bijvoorbeeld na een scheiding, ontslag, overlijden of een ander ingrijpend moment. Het kabinet wil de mentale veerkracht en gezondheid van burgers verbeteren   door er bijvoorbeeld voor te zorgen dat:

  • Burgers aandacht krijgen voor   hun eigen mentale gezondheid en die van anderen  . Dit gebeurt bijvoorbeeld door eenzaamheid in de samenleving aan te pakken.
  • Er meer digitale en fysieke steunpunten komen voor mensen met mentale problemen. Denk aan websites waar lotgenoten elkaar treffen. Of laagdrempelige loketten bij bijvoorbeeld scholen, gemeenten, huisartsen of de lokale ggz.
  • Er meer inzicht komt in wachttijden bij de ggz. En dat er meer hulp is voor mensen die op een wachtlijst staan. Dat heet wachtlijstondersteuning.
  • De overgang van jeugd-ggz naar volwassenen-ggz soepeler verloopt, bijvoorbeeld door een betere overdracht.
  • Zorg en ondersteuning beter op elkaar aansluiten. Denk aan een patiënt met een terugval. Die moet snel de juiste hulp en ondersteuning kunnen krijgen die passend is voor de situatie.  

Alle maatregelen om de mentale gezondheid en weerbaarheid te vergroten staan in de versterkingsagenda mentale gezondheid en ggz.

Aantal zelfmoorden verminderen

Naast het versterken van de mentale veerkracht en gezondheid neemt het kabinet ook maatregelen die direct gericht zijn op het verminderen van het aantal zelfmoorden. Of aan het aantal pogingen daartoe. Het gaat bijvoorbeeld om de volgende maatregelen:

Zelfmoorden beter bijhouden en lessen trekken

Het kabinet wil het aantal zelfmoorden in Nederland beter bijhouden en daar lessen uit trekken. Samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de stichting 113 zelfmoordpreventie ontwikkelt het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een landelijke monitor.

Met de cijfers uit deze monitor kunnen gemeenten en andere organisaties of instanties hun beleid aanpassen. Met als doel om het aantal zelfmoorden te verminderen.

Zorgen voor een hulplijn: 113 Zelfmoordpreventie

Het Kabinet financiert de hulplijn 113 zelfmoordpreventie. Dit is een laagdrempelige telefonische hulplijn voor mensen met gedachten aan zelfmoord. Of hun naasten. De hulplijn is 24 uur en 7 dagen per week (anoniem en gratis) te benaderen via het nummer 113 of 0800 0113.

Zelfmoord bespreekbaar maken op werkvloer en scholen

Het kabinet wil zelfmoord bespreekbaarder maken op de werkvloer en op school. 113 Zelfmoordpreventie heeft hiervoor een communicatiestrategie gemaakt.

Betere samenwerking betrokken organisaties en instanties

De samenwerking tussen betrokken organisaties en instanties vergroten om het aantal zelfmoorden te verminderen. Bijvoorbeeld door vermoedens van zelfmoordgedachten snel te delen. Of om passende voorzorgsmaatregelen te nemen op plekken waar relatief veel zelfmoorden plaatsvinden. Plannen voor samenwerking staan in de 4e landelijke agenda suïcidepreventie.

Onderzoek doen

Onderzoek doen naar nieuwe manieren om het aantal zelfmoorden te verminderen. Dit loopt via het Zon-Mw-onderzoeksprogramma. Het huidige programma loopt in 2026 af. In 2027 komt er een nieuw programma.

Gemeenten ondersteunen bij verminderen zelfmoorden

Om het aantal zelfmoorden te verminderen moeten betrokken organisaties en instanties nauw samenwerken. De Rijksoverheid regelt dit op landelijk niveau. Lokaal doen de gemeenten dat. Zij moeten zorgen dat bijvoorbeeld scholen, zorgorganisaties en sportclubs goed samenwerken. Bijvoorbeeld door vermoedens van zelfmoord te delen. Of om van elkaar te leren hoe je een gesprek kunt aangaan met iemand met zelfmoordgedachten. Het kabinet stelt via het gemeentefonds geld beschikbaar dat gemeenten kunnen gebruiken.

Trainingen geven om zelfmoordgedachten te herkennen

Stichting 113 zelfmoordpreventie geeft trainingen om zelfmoordgedachten te herkennen. En ook om het gesprek aan te gaan met iemand die deze gedachten heeft. Scholen, zorgorganisaties, sportclubs kunnen deze trainingen inkopen.

Het kabinet investeert daarnaast speciaal in trainingen van meldkamercentralisten en ander personeel van de politie. Eerder is er ook een speciale trainingsmodule ontwikkeld voor COA-medewerkers in de asielzoekerscentra.

Zelfmoorden onder lhbtq+ personen verminderen

Het COC en 113 Zelfmoordpreventie onderzoeken samen hoe ze het aantal zelfmoorden onder lhbtq+ personen kunnen verminderen. 

Zelfmoorden in de agrarische sector verminderen

Het kabinet wil dat mensen met suïcidale gedachten in de agrarische sector meer hulp krijgen. Dat kan bijvoorbeeld door meer aandacht te vragen voor Taboer.nl. Dat is een laagdrempelig digitaal ontmoetingspunt. Hier kan iedereen uit de agrarische sector terecht met vragen over mentale problemen.

Verkoop middel X tegengaan

Mensen gebruiken middel X om zelfmoord te plegen. Het kabinet heeft afspraken met de chemiesector gemaakt om de verkoop van middel X tegen te gaan.