Of je nu een hond, kat of ander dier zoekt: denk eerst goed na. Past het dier bij jouw leven? Heb je genoeg tijd, geld en ruimte om voor het dier te zorgen? Is het dier gezond? Is de verkoper betrouwbaar?
Een dier blijft vaak jaren bij je. Dat is een grote verantwoordelijkheid. Je hebt als eigenaar de taak om te zorgen dat het goed gaat met je dier. Ook als je het druk hebt, of als je situatie thuis verandert.
Veelgestelde vragen
Een dier heeft goede verzorging, genoeg aandacht, beweging en een veilige plek nodig. Ook moet een dier soms naar de dierenarts voor controles of vaccinaties. Dieren moeten hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen. Dat betekent dat dieren kunnen doen wat bij ze past, zoals een kat die nagels scherpt.
Niet elk dier is hetzelfde. Sommige dieren hebben veel beweging nodig. Andere dieren juist veel rust. Sommige dieren zijn gevoelig voor gezondheidsproblemen en hebben speciale verzorging nodig. Sommige dieren zijn het liefst alleen. Andere dieren hebben behoefte aan een of meerdere maatjes.
Welk dier bij jou past hangt af van je situatie. Ben je veel thuis of juist niet? Zijn er kleine kinderen in huis en is er veel lawaai? En kan je dier naar buiten als dat nodig is? Lees de huisdierenbijsluiters van het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG) voor wat je dier nodig heeft en hoe je er goed voor kunt zorgen. Er zijn bijsluiters van honden, konijnen, knaagdieren, vogels, reptielen, amfibieën en vissen.
Er zijn ook dieren die lijden door hun uiterlijk. Zoals honden met een extreem korte snuit of te kleine kop. Of naaktkatten en katten met vouworen. Kies een dier dat geen last heeft van hoe het eruitziet. Zo geef je het dier de beste kans op een gezond en fijn leven.
Lees meer over de risico’s van schadelijke uiterlijke kenmerken op de site van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Op de site van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland staat meer informatie over katten.
Denk goed na over je eigen situatie. Heb je genoeg tijd om elke dag voor je dier te zorgen? Is er genoeg ruimte in en rondom je huis voor het dier, zodat het zich prettig voelt en gelukkig kan leven? En kan er iemand voor het dier zorgen als je werkt of op vakantie gaat? Of als er plotseling iets verandert in je leven?
Bedenk daarnaast of je alle kosten kan betalen. Niet alleen voor het eten en de verzorging, maar ook voor een onverwacht bezoek aan de dierenarts of een operatie. Twijfel je nog? Praat dan met een dierenarts. Zo weet je beter of je verwachtingen realistisch zijn en of het dier echt bij jou past. Of vul de Checklist verantwoord een huisdier kiezen in.
Als het om zoogdieren gaat, mag je alleen dieren kopen, houden of verkopen die op de huis- en hobbydierenlijst staan. Ook voor vogels, reptielen en amfibieën gelden regels.
In Nederland is het verboden om met dieren te fokken met schadelijke uiterlijke kenmerken. En om dieren te fokken met erfelijke ziektes, ook al zie je die soms niet direct aan de buitenkant.
Toch worden er nog nakomelingen van verboden dieren aangeboden. Bijvoorbeeld door een illegale fokkerij of uit het buitenland. Het is beter om deze dieren niet te kopen. Als je dat wel doet, blijft het fokken van deze dieren doorgaan. En zo help je mee aan dierenleed.
Dieren die door hun uiterlijk vaak lijden, zijn bijvoorbeeld:
- Honden met extreem korte snuiten (zoals Franse buldogs en mopshonden)
- Honden met kleine, bolle kopjes (zoals dwergkeesjes en chihuahua’s)
- Katten met korte snuiten (zoals Perzen)
- Honden met extreme huidplooien (zoals Shar-Pei’s)
Vanaf 1 januari 2026 zijn de volgende dieren verboden om te houden in Nederland:
- Katten met vouworen, zoals de Scottish fold.
- Katten zonder vacht en zonder snor- en tastharen, zoals de sphynx (naaktkat).
Heb je al een kat met vouworen, of een naaktkat? Zorg dan dat de kat voor 1 januari 2026 gechipt is. Je mag de kat dan houden tot deze overlijdt. Het is verboden om een nieuwe naaktkat of kat met vouworen te kopen.
Beeld: © Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Sommige dieren zijn zo gefokt dat hun uiterlijk extra bijzonder of schattig is. Maar dat gaat ten koste van hun gezondheid. Het dier is misschien leuk om te zien, maar lijdt vaak een leven lang. De gevolgen voor jou en je dier:
- Ondanks dat je het als baasje niet merkt, heeft je dier vaak pijn.
- Je moet vaker naar de dierenarts of naar een specialist, en dat kost geld.
- Je dier kan minder spelen, wandelen of rennen, waardoor jullie samen minder plezier hebben.
Kies altijd voor een gezond dier zonder deze problemen. Zo voorkom je dierenleed en hoge dierenartskosten. En je hebt meer plezier van je huisdier, omdat het zich goed voelt en gezond is.
Kleine honden met een te kleine schedel zoals de dwergkeeshond of chihuahua kunnen vaak hoofdpijn hebben. Of ze krijgen epilepsieaanvallen.
Katten met een extreem korte snuit zoals de Perzische kat hebben vaak last van tranende ogen, ontstekingen en ademhalingsproblemen.
Honden met een extreem korte snuit zoals de mopshond of Franse buldog hebben vaak moeite met ademhalen, snurken en raken snel benauwd. Ze kunnen niet goed tegen warmte en raken snel uitgeput.
Een foute fokker is iemand die dieren fokt om er veel geld aan te verdienen. Of dieren alleen op hun uiterlijk fokt, waardoor ze er extra bijzonder, stoer of schattig uitzien. Zo’n fokker let niet op de gezondheid en het geluk van de dieren. Daardoor hebben de dieren een slechte gezondheid en zijn ze vaker ziek. Ook laten deze fokkers jonge dieren niet wennen aan allerlei normale, dagelijkse situaties. Zoals geluiden of vreemde mensen. Dit heet ook wel socialisatie. De kans dat een dier later gedragsproblemen ontwikkelt, is daardoor groot.
Op de website van het LICG lees je hoe je foute fokkers herkent.
Een stamboom zegt iets over de afkomst van het dier. Een gezondheidsverklaring zegt iets over de gezondheid.
Een stamboom laat zien wie de ouders en grootouders van het dier zijn. Het zegt iets over de afkomst en het ras. Maar een stamboom betekent niet dat het dier gezond is. Ook dieren met een stamboom kunnen erfelijke ziektes hebben. Of schadelijke uiterlijke kenmerken, zoals een te kleine schedel.
Een gezondheidsverklaring is een bewijs dat het dier gezond is. Deze krijg je na onderzoek van een dierenarts. Hierin staat bijvoorbeeld dat het dier geen erfelijke afwijkingen of gezondheidsproblemen heeft.
Sommige erfelijke afwijkingen zijn bij een jong dier nog niet te ontdekken. Ze ontstaan pas later. Vraag altijd of de fokker een gezondheidsverklaring van het vader- en moederdier heeft.
We zien een dierenarts in haar praktijk. De dierenarts zegt:
"Ik ben Joyce Hofman. Ik ben dierenarts en praktijkeigenaar van een dierenkliniek in Amsterdam. Met vijftien dierenartsen, drie locaties. We zijn een soort ziekenhuis.
Het is helaas zo dat wij als mensen al een hele lange tijd dieren fokken op een manier die niet altijd gunstig is voor dat dier zelf. De natuur heeft in een hele lange lijn van evolutie een heel mooi model hond of kat gecreëerd, wat optimaal functioneert. En op het moment dat je bijvoorbeeld een dier hebt met korte poten, dan veranderen de krachten in het lichaam waardoor deze dieren bijvoorbeeld heel veel last hebben van hun rug.
Dieren met een korte neus die kunnen niet goed ademen. Het zijn eigenlijk ziektes, afwijkingen die we bewust hebben gecultiveerd. Dus we hebben bewust twee honden gekozen die een bepaalde afwijking hebben en die hebben we met elkaar kinderen laten krijgen zodat de volgende generatie dezelfde afwijking heeft.
De eigenaar komt daar meestal pas achter wanneer ze bij ons belanden. Dus om bijvoorbeeld een teckel aan te halen. Heel veel teckels krijgen rugproblemen, heel veel teckels krijgen een hernia. Dat doet heel veel pijn. Soms raken de hondjes ook verlamd.
Niet zelden is daar een operatie voor nodig om weer te zorgen dat ze kunnen lopen. En de meeste eigenaren beseffen zich pas op het moment dat dat zo is dat ze voor een ras hebben gekozen wat eigenlijk ziek is. Het nare is dat ik heel vaak niet zo heel veel kan doen om het leven van deze dieren beter te maken. Want iets wat in aanleg niet goed is, kun je meestal niet meer repareren.
Als er iets is wat de mensen die hier komen elke dag met elkaar bindt is dat ze allemaal ontiegelijk veel van hun dieren houden. En als er een wezen is waar je veel van houdt wil je graag dat die gelukkig is, dat die geen pijn heeft. En geloof me, dat goede karakter, die goede relatie die zit niet in die korte neus of in die korte pootjes.
Als je een gezelschapsdier zoekt, is dat dus een dier wat met jou fijn samen thuis is en wat blij is. Waar je een waardevolle relatie mee op kan bouwen. Dan moet je mijn inziens altijd eerst op zoek gaan naar een dier met een goed karakter.
En ten tweede met een goed gestel. Want zowel voor het dier is het fijn om natuurlijk zich prettig te voelen. Maar ook voor de eigenaar van het dier is het heel erg fijn als je niet te vaak naar de dierenarts hoeft. Als je niet te veel geld moet uitgeven aan alle problemen. En je wilt natuurlijk je dier zo lang mogelijk bij je houden.
Die uiterlijke kenmerken moeten mijn inziens het laatste zijn waar je naar kijkt."
Verder lezen
- Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren
Informatie over de verzorging en het verantwoord houden van huisdieren. - Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
Informatie over het kopen van huisdieren. - Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
Informatie over het kopen van honden en katten. - Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde
Professionele richtlijnen en gezondheidstips voor huisdieren. - Rijksoverheid.nl – huisdieren
Wetgeving en regels over huisdieren.