Vluchtelingen uit Oekraïne krijgen in Nederland onderdak, leefgeld en medische zorg en mogen werken. Ze moeten zich daarvoor registreren bij een gemeente. Vluchtelingen die Nederland willen verlaten moeten zich uitschrijven bij de gemeente.
Let op: alle beschikbare opvangplekken in Nederland zitten zo goed als vol.
Information in English
Arrival, registration and stay of refugees from Ukraine.
Opvang aanvragen bij aankomst in Nederland
Vluchtelingen met de Oekraïense nationaliteit die:
- na 26 november 2021 uit Oekraïne zijn gereisd;
- voor 27 november 2021 in Nederland waren voor bijvoorbeeld studie, werk of om asiel te vragen, en dat kunnen aantonen.
Vluchtelingen uit Oekraïne met een andere nationaliteit die:
- op 23 februari 2022 een permanente Oekraïense verblijfsvergunning hadden (en alleen als ze Oekraïne hebben verlaten op of na 27 november 2021, en niet zijn teruggekeerd naar hun land van herkomst na 23 februari 2022);
- op 23 februari 2022 nationale of internationale bescherming hadden in Oekraïne, bijvoorbeeld als erkend vluchteling.
Ook vallen hieronder hun partners, minderjarige kinderen en familieleden die met hen samen woonden in Oekraïne.
Deze vluchtelingen kunnen tijdelijk bescherming krijgen in Nederland door de Richtlijn tijdelijke bescherming van de Europese Unie. Wie daaronder valt mag tot en met 4 maart 2027 in Nederland blijven.
Vluchtelingen uit Oekraïne:
- die voor 27 november 2021 werkten of studeerden in een ander land in de Europese Unie;
- die de Oekraïense én Nederlandse nationaliteit hebben.
Alle beschikbare opvangplekken zitten zo geod als vol. De Rijksoverheid vraagt vluchtelingen uit Oekraïne om zelf woonruimte te regelen als dat mogelijk is. Dit geldt voor vluchtelingen die al een tijdje in Nederland zijn, maar ook voor hen die net aankomen in Nederland. Zo zorgen we voor voldoende opvangplekken voor de meest kwetsbaren.
Vluchtelingen die zelf woonruimte regelen, moeten zich ook registeren in de gemeente waar zij verblijven. Zij kunnen zich hiervoor melden bij hun gemeente.
Vluchtelingen die zelf geen woonruimte kunnen regelen, moeten zich melden bij een gemeente. Als er een opvangplek is, dan moet de gemeente die bieden en de vluchteling inschrijven in de Basisregistratie Personen (BRP).
De vluchteling moet dan binnen 4 weken een afspraak bij de IND-stickerlocatie maken. Daar toetst de IND of de vluchteling voldoet aan de voorwaarden van de Richtlijn tijdelijke bescherming. Soms maakt de gemeente samen met de vluchteling de afspraak.
Als de gemeente geen opvangplek heeft, dan neemt zij contact op met het Regionaal Coördinatiecentrum Vluchtelingen Spreiding (RCVS). Als in de regio ook geen opvang beschikbaar is, dan moet het RCVS een verzoek indienen bij het Knooppunt Coördinatie Informatie Oekraïne (KCIO)/Landelijk Centrum Vluchtelingen Spreiding (LCVS).
Zie ook:
- infographic aanmeldprocedure voor vluchtelingen uit Oekraïne (versies in het Nederlands, Engels en Oekraïens)
-
infographic aanmeldprocedure vluchtelingen uit Oekraïne voor gemeenten
Vluchtelingen in de opvang moeten binnen 15 dagen na aankomst informatie krijgen over:
- inschrijven bij de gemeente (in de Basisregistratie Personen) om opvang, eetgeld en leefgeld, zorg, onderwijs en werk te kunnen krijgen;
- eet- en leefgeld;
- huisregels in de opvang;
- waar ze juridische hulp kunnen krijgen;
- uitschrijven bij de gemeente bij verhuizing;
- hoe ze hun aanvraag voor bescherming onder de Europese Richtlijn tijdelijke bescherming volledig maken.
Registratie
Vluchtelingen uit Oekraïne moeten zich laten registreren in de gemeente waar zij zich melden. Dat kan met met bijvoorbeeld een paspoort, geboorteakte of verblijfspapieren.
Door zich te registreren in de Basisregistratie Personen (BRP) hebben zij recht op onderdak, levensonderhoud, medische zorg, onderwijs en andere voorzieningen.
Bij vluchtelingen uit Oekraïne zonder de juiste documenten start de gemeente een aanvullend herkomst- en identificatieproces.
Vluchtelingen uit Oekraïne die voor januari 2025 tijdelijke bescherming hebben aangevraagd, moeten een pasfoto, hun vingerafdrukken en een handtekening afgeven. Dat kan bij de immigratie- en Natralisatiedienst (IND) in Utrecht.
Deze vluchtelingen hebben tussen september 2025 en februari 2026 een brief gekregen om hiervoor een afspraak te maken. In deze brief van de IND staat hoe ze die afspraak kunnen maken.
Vluchtelingen uit Oekraïne moeten een afspraak maken binnen 2 weken nadat ze de brief van de IND hebben ontvangen.
Wanneer ze de brief hebben ontvangen, kunnen ze online een afspraak maken om in Utrecht vingerafdrukken en een handtekening af te geven (website IND).
Make an online appointment in Utrecht to provide fingerprints and signature (website IND).
Alle asielzoekers die in Nederland aankomen moeten een pasfoto, hun vingerafdrukken en handtekening afgeven. Bij veel vluchtelingen uit Oekraïne is dat niet gebeurd door de grote toestroom na de invasie van Rusland in Oekraïne.
Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen digitale post ontvangen van de Nederlandse overheid. Ze moeten daarvoor een account aanmaken op MijnOverheid. Via MijnOverheid ontvangen ze dan officiële post digitaal van de overheid. Bijvoorbeeld brieven van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
Vluchtelingen hebben een digitale inlog voor websites van de overheid (DigiD) nodig om een account aan te maken op MijnOverheid. Ze kunnen een DigiD aanvragen op de website van DigiD.
Vluchtelingen uit Oekraïne die niet de Oekraïense nationaliteit hebben (derdelanders) kunnen een Burgerservicenummer (BSN) aanvragen in Breda of Venlo. Het gaat om derdelanders die geen paspoort hebben van een EU-land of van Noorwegen, IJsland, Liechtenstein of Zwitserland.
Een BSN-nummer is nodig om bijvoorbeeld een bankrekening te openen of een woning te huren.
Deze derdelanders kunnen in Breda en Venlo een BSN-nummer aanvragen aan een speciaal loket voor buitenlanders zonder Europees paspoort. Dat is de zogenoemde loket voor registratie van niet-ingezetenen (RNI-loket).
De adressen van de RNI-loketten staan op de website NederlandWereldwijd.
Geen BSN voor derdelanders met tijdelijk Oekraïense verblijfsvergunning
Derdelanders met een tijdelijke verblijfsvergunning in Oekraïne kunnen geen burgerservicenummer aanvragen. Deze derlanders verliezen sinds september 2025 stapsgewijs hun recht op opvang, verblijf, zorg en werk.
Verblijf van vluchtelingen uit Oekraïne in Nederland
Op de pagina Werk en inkomen staat meer informatie over leefgeld voor vluchtelingen uit Oekraïne.
Tijdelijk of voorgoed vertrek vluchtelingen uit Oekraïne naar buitenland
Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen met een geldig reisdocument vanuit Nederland naar Oekraïne of landen in de EU reizen. Zij kunnen Nederland tijdelijk verlaten, bijvoorbeeld voor belangrijk familiebezoek. Als ze hun tijdelijke vertrek van tevoren aangeven bij de gemeente waar ze verblijven, dan heeft dat niet meteen gevolgen voor hun opvangplek of leefgeld in Nederland.
De gemeente kan een opvangplek aan een andere vluchteling geven als iemand langer dan 14 dagen wegblijft. Keert de vluchteling later terug naar Nederland, dan kan hij of zij een andere opvangplek krijgen.
De gemeente kan het leefgeld stoppen als de vluchteling langer dan 28 dagen wegblijft. En het leefgeld direct stoppen als iemand onaangekondigd vertrekt. Als de vluchteling later terugkeert en nog voldoet aan de regels, dan kan de vluchteling weer leefgeld krijgen.
Een vluchteling mag de opvang 14 dagen verlaten met behoud van de opvangplek en 28 dagen met behoud van leefgeld. Bijvoorbeeld voor vakantie, familiebezoek of een begrafenis.
De vluchteling moet zijn of haar vertrek altijd melden bij een medewerker van de opvang. Als de vluchteling het vertrek niet meldt, kan de vluchteling de opvangplek direct kwijtraken en kan de gemeente het leefgeld direct stopzetten.
Een vluchteling die uit Nederland wil vertrekken:
- meldt bij een medewerker van de opvang dat hij of zij wil vertrekken;
- moet zich uitschrijven bij de gemeente (uit de basisregistratie personen of BRP). De vluchteling krijgt hiervoor een formulier bij de opvang.
Vluchtelingen uit Oekraïne die Nederland voorgoed willen verlaten, moeten zich uitschrijven uit de Basisregistratie Personen (BRP). De gemeente stopt de opvang, het leefgeld en andere voorzieningen. Deze vluchtelingen kunnen hulp krijgen bij hun terugkeer naar Oekraïne van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V).
Vluchtelingen uit Oekraïne die uit een ander land komen en in Oekraïne een verblijfsvergunning hebben (derdelanders) krijgen geen tijdelijke bescherming meer. Derdelanders die op 4 september 2025 al in Nederland waren, mogen de uitspraak in hun beroepszaak afwachten.
Inburgering en taalles
Nee. Wie tijdelijk in Nederland verblijft, is niet verplicht om in te burgeren.
Vluchtelingen uit Oekraïne die Nederlands willen leren, kunnen taalcurcussen Nederlands doen. Veel gemeenten organiseren taallessen, bijvoorbeeld met de hulp van vrijwilligers. Op Basisvaardigheden.nl staat meer informatie over het leren van de Nederlandse taal.
Als er kosten zijn verbonden aan taalles, dan moeten vluchtelingen uit Oekraïne deze zelf betalen. Sommige taallessen vanuit de gemeente zijn gratis.
Paspoort
Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen een nieuw paspoort aanvragen bij de Oekraïense ambassade in Den Haag. Ze kunnen hun paspoort niet meer verlengen. Ook kunnen ze hun kinderen niet meer laten bijschrijven op het paspoort van een ouder.
Oekraïense mannen kunnen geen paspoort meer aanvragen. Mannen tussen 18 en 60 jaar kunnen alleen een certificaat of laissez-passer krijgen om naar Oekraïne te reizen.
Oekraïense mannen tot 25 jaar zonder geldig paspoort, kunnen met een o-document aantonen dat ze in Nederland mogen verblijven. Ze kunnen een bewijs van verblijf (o-document) aanvragen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Ze moeten hun (bijna) verlopen paspoort meenemen. Oekraïense jonge mannen willen hun paspoort niet altijd verlengen uit angst te worden opgeroepen voor militaire dienst.
Rijbewijs & Auto’s
Ja, Oekraïense rijbewijzen van vluchtelingen die onder de Richtlijn tijdelijke bescherming vallen zijn geldig in de Europese Unie (EU). Dit geldt voor alle type rijbewijzen (A, B, C, D).
Rijbewijs verlopen
Oekraïense rijbewijzen die verlopen zijn, blijven geldig in de hele EU. Dit geldt ook voor Oekraïense tweejarige beginnersrijbewijzen die zijn verlopen. De Oekraïense overheid heeft die automatisch verlengd voor de duur van de noodtoestand in het land. Ook rijbewijzen in cyrillisch schrift zijn geldig.
Rijbewijs kwijt: u mag niet rijden
Bent u uw rijbewijs kwijt of is het gestolen? Dan mag u niet rijden.
Nederland onderzoekt of deze vluchtelingen een tijdelijk rijbewijs kunnen krijgen. EU-landen moeten daarvoor toegang krijgen tot het Oekraïense rijbewijsregister. De Europese Commissie is hierover in gesprek met de autoriteiten in Oekraïne.
Zie ook: informatie over reizen in de EU voor vluchtelingen uit Oekraïne (in het Engels) op de website van Europese Commissie.
Beroepschauffeurs hebben naast het gewone rijbewijs ook een geldige code 95 nodig om in Europa te mogen rijden. Chauffeurs die een Oekraïens rijbewijs C of D hebben en in Nederland zijn onder de Richtlijn tijdelijke bescherming, kunnen code 95 behalen bij het CBR. Ook chauffeurs met een Oekraïens rijbewijs die in Nederland wonen, maar niet vallen onder de Richtlijn tijdelijke bescherming, kunnen code 95 behalen. Zij moeten wel een Nederlands rijbewijs bhalen 185 dagen nadat zij in Nederland zijn komen wonen.
Ja, wie onder de Richtlijn tijdelijke bescherming in Nederland is, kan na een geslaagd theorie- en praktijkexamen een Nederlands rijbewijs aanvragen.
Auto’s en andere motorrijtuigen uit Oekraïne moeten sinds 4 maart 2025 een Nederlandse kentekenplaat hebben. Dit geldt voor motorijtuigen van vluchtelingen uit Oekraïne die vallen onder de Richtlijn tijdelijke bescherming (RTB).
Eigenaren van auto’s betalen motorrijtuigenbelasting (mrb). De hoogte van de mrb hangt af van de auto.
Vluchtelingen uit Oekraïne kunnen een kentekenplaat aanvragen en vrijstelling motorrijtuigenbelasting aanvragen via de Belastingdienst.
Reizen binnen de EU
Als vluchteling uit Oekraïne kunt u vrij reizen binnen de Europese Unie (EU) als u tijdelijke bescherming heeft.
U moet een geldig reisdocument hebben en een bewijs van tijdelijke bescherming (sticker of O-document. Dit is gratis.). Als de datum van uw verblijfsvergunning is verlopen, is deze nog geldig in combinatie met een verlengingsbrief van de IND.
Lees welke documenten u nodig heeft als u de Oekraïense of een andere nationaliteit heeft (in het Engels) op de site van de IND.
Uw kinderen tot 18 jaar hebben een eigen biometrisch paspoort nodig.
U mag geen namaakartikelen, beschermde dieren of planten of dierlijke producten zoals kaas, vlees of eieren meenemen. Lees:
