Het landelijke curriculum wordt vernieuwd. In dit curriculum staat wat leerlingen op school moeten kennen, kunnen en ervaren. Zo blijft het onderwijs goed aansluiten bij wat leerlingen nodig hebben voor hun toekomst. Vanaf 2026 kunnen scholen werken met de nieuwe kerndoelen en zich voorbereiden op de nieuwe examenprogramma’s.
Aanpassen curriculum nodig in veranderende samenleving
De samenleving verandert. Daarom is vernieuwing van het landelijke curriculum belangrijk. De kerndoelen zijn uit 2006 en veel examenprogramma’s zijn nog ouder. Nieuwe kennis, inzichten en maatschappelijke thema’s zijn belangrijker geworden, zoals digitale geletterdheid en burgerschap. Ook onderzoek naar goed onderwijs levert steeds nieuwe inzichten op. Een nieuw, landelijk curriculum zorgt dat onderwijs goed aan blijft sluiten bij wat leerlingen nodig hebben aan kennis en kunde.
Kerndoelen voor 9 leergebieden
In het curriculum staan kerndoelen voor 9 leergebieden, bijvoorbeeld rekenen en wiskunde, Nederlands en digitale geletterdheid. Een kerndoel beschrijft wat leerlingen binnen dat leergebied moeten weten, wat er van hen wordt verwacht en welke kennis en ervaringen zij moeten hebben opgedaan.
De kerndoelen voor die 9 leergebieden vormen samen met de examenprogramma’s de basis van het curriculum. Hiermee wordt dus duidelijk wat iedere leerling minimaal moet leren in het primair of voortgezet onderwijs. Op de website van SLO (Stichting Leerplan Ontwikkeling) staan de uitgewerkte kerndoelen per leergebied. De overheid moedigt scholen aan om de nieuwe doelen vanaf schooljaar 2026/2027 alvast te gebruiken om hun onderwijs te vernieuwen. Scholen krijgen hulp om de nieuwe kerndoelen te verwerken in hun lesprogramma op een manier die past bij hun eigen visie en bij hun leerlingen.
De komende jaren gaan er steeds meer kerndoelen officieel in. Vanaf 1 augustus 2031 werken alle scholen voor alle leergebieden met de nieuwe kerndoelen.
Kerndoelen voor leerlingen in het speciaal onderwijs
Voor leerlingen in het (voortgezet) speciaal onderwijs worden speciale functionele kerndoelen ontwikkeld. Het hier om zijn zeer moeilijk lerende leerlingen en leerlingen met een meervoudige beperking, die uitstromen naar dagbesteding of arbeidsmarkt. Daarnaast zijn er specifieke doelen voor dove of slechthorende leerlingen (kerndoelen Nederlandse Gebarentaal).
Kerndoelen Friese taal en cultuur
Ook zijn er kerndoelen voor Friese taal en cultuur. Scholen in Friesland kunnen deze doelen verbinden met de doelen van andere leergebieden. Op kurrikulum.frl staat meer informatie over de kerndoelen voor Friese taal en cultuur.
Kerndoelen in het onderwijs in Caribisch Nederland
Voor scholen in Caribisch Nederland zijn aanpassingen nodig om de nieuwe kerndoelen goed aan te laten sluiten bij de lokale context. Bijvoorbeeld bij de kerndoelen voor de talen, die een andere status hebben op de eilanden dan in Europees Nederland.
Aanpassingen in examenprogramma’s bovenbouw voortgezet onderwijs
Ook de examenprogramma’s voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs worden aangepast. Wat en hoeveel er precies verandert, verschilt per vak. Het kan bijvoorbeeld gaan om actualisatie, accentverschuiving of grotere aanpassing van het programma.
De examenprogramma’s beschrijven de kennis, vaardigheden en ervaringen die een leerling moet hebben. Dit wordt getoetst in het centraal examen en het schoolexamen. De examenprogramma’s moeten goed uitvoerbaar zijn voor scholen. Daarom worden de programma’s eerst getest voordat ze vastliggen. Op de website van SLO staat meer informatie over de conceptprogramma’s en de planning van de kerndoelen. Het College voor Toetsen en Examens biedt meer informatie over de ontwikkeling van syllabi en nieuwe centrale examens.
Het ministerie van OCW heeft een brief gestuurd naar alle schoolleiders in het voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs om scholen te informeren over de nieuwe examenprogramma's. Zodat zij zich goed kunnen voorbereiden op de invoering ervan.
Gevolgen van de curriculumvernieuwing
De referentieniveaus taal en rekenen worden geactualiseerd. De referentieniveaus beschrijven de niveaus die leerlingen minimaal moeten behalen bij deze nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s. Waarschijnlijk is dit eind 2028 klaar. Daarna worden de refentieniveaus in de wet opgenomen.
Leermiddelen moeten aansluiten bij de nieuwe doelen. De overheid roept alle leermiddelenmakers op om op tijd aan de slag te gaan met de vertaling van de nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s naar hun lesmateriaal. Om hen hierbij te helpen is er een brief met informatie over de inhoud van het nieuwe curriculum en de bijbehorende planning.
Toetsen worden aangepast zodat ze goed aansluiten bij de nieuwe kerndoelen. In het primair onderwijs gaat het in ieder geval om de actualisatie van de wettelijk verplichte leerlingvolgsystemen en doorstroomtoetsen. In het voortgezet onderwijs is het ook van belang dat de toetsen aansluiten bij de nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s. Daarnaast vraagt de overheid ook ontwikkelaars van andere toetsen en observatie-instrumenten om deze aan te passen op de nieuwe kerndoelen.
Om te zorgen dat lerarenopleidingen blijven aansluiten bij de onderwijspraktijk op scholen, herzien de hogescholen en universiteiten ook de programma’s in hun lerarenopleidingen.
Onderhoud van het curriculum
Het curriculum moet blijven aansluiten bij de praktijk. Daarom moet het structureel onderhouden worden. Scholen zien in een kalender wanneer het curriculum voor ieder leergebied of vak wordt aangepast. Op deze planning kunnen scholen hun schoolontwikkeling en professionalisering afstemmen.
Suggesties over het curriculum
Scholen kunnen suggesties over het curriculum indienen bij het loket curriculumsignalen van SLO. Het loket besluit of een suggestie in een volgende versie van het curriculum komt.