In Nederland vormen 14 rijkskennisinstellingen en planbureaus (RKI’s) samen het RKI-netwerk. Zij leveren wetenschappelijke kennis voor beleid en uitvoering. Zij werken aan onderwerpen zoals veiligheid, gezondheid, economie, onderwijs, leefomgeving en biodiversiteit.
RKI-netwerk in het kennis- en innovatielandschap
Nederland staat voor grote maatschappelijke uitdagingen. Om deze uitdagingen aan te pakken, zijn wetenschappelijke kennis en innovatie belangrijk. In Nederland werken veel verschillende organisaties aan onderzoek en innovatie. Hieronder vallen bijvoorbeeld bedrijven, universiteiten en publieke kennisorganisaties. Binnen dit landschap hebben de leden van het RKI-netwerk een belangrijke rol, zoals:
- kennis binnen de overheid versterken;
- een brug slaan tussen wetenschap, beleid en samenleving;
- wetenschappelijke inzichten vertalen naar kennis die toepasbaar is in beleid en praktijk.
Samenwerking RKI’s
Naast eigen werkzaamheden werken de RKI’s ook samen binnen de overheid. En met andere kennisorganisaties en maatschappelijke partners. Ze ontwikkelen bruikbare inzichten en ondersteunen beleid en praktijk met betrouwbare, op onderzoek gebaseerde, informatie. Zo versterken de RKI’s de kennisbasis van Nederland en helpen zij het land beter voorbereid te zijn op de toekomst.
Naast eigen werkzaamheden werken de RKI’s ook samen binnen de overheid. En met andere kennisorganisaties en maatschappelijke partners. Ze ontwikkelen bruikbare inzichten en ondersteunen beleid en praktijk met betrouwbare, op onderzoek gebaseerde, informatie. Zo versterken de RKI’s de kennisbasis van Nederland en helpen zij het land beter voorbereid te zijn op de toekomst.
De RKI’s werken samen binnen het RKI-netwerk. Het netwerk behartigt gezamenlijke belangen. En versterkt de onderlinge samenwerking en kennisdeling op thema’s die de RKI’s aangaan. Voorbeelden hiervan zijn:
- het belang van (toegepaste) kennis voor beleid;
- versterking van de onderzoeksfaciliteiten;
- het gebruik van generatieve AI in onderzoek.
Taken RKI’s
De RKI’s vervullen uiteenlopende taken, waaronder:
Onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek naar actuele maatschappelijke vraagstukken. Nieuwe kennis en toepassingen ontwikkelen binnen de vakgebieden.
Ontwikkelingen in de samenleving en wetenschap in de gaten houden. Toekomstscenario’s opstellen. Analyseren en evalueren van beleid en de effecten daarvan.
De samenleving, overheden en beleidsmakers voorzien van informatie en advies op basis van wetenschappelijke kennis.
Verzamelen, beheren, analyseren en beschikbaar maken van betrouwbare data en informatie voor beleidsmakers, professionals, wetenschappers en burgers.
Kennis delen en trainingen geven aan professionals. En netwerken bouwen om samenwerking te stimuleren.
Kennis en expertise inzetten voor de samenleving. Soms zijn RKI’s direct betrokken bij de uitvoering van beleid. Denk hierbij aan actuele weersverwachtingen, bevolkingsonderzoeken, effectieve opsporing en toegang tot recht, het behoud van cultureel erfgoed en goed onderhouden (water)wegen en infrastructuur.
De overheid neemt maatregelen om Nederland voor te bereiden op een crisis of ramp. Verschillende RKI’s dragen hieraan bij. Ze signaleren risico’s en adviseren over maatregelen om problemen te voorkomen of te beperken. Is er een crisis? Dan hebben sommige RKI’s een rol in het bestrijden en beheersen van die crisis. Zo helpen zij de schade en gevolgen voor de samenleving te beperken. Bijvoorbeeld bij grote natuurbranden, overstromingen of ongevallen met gevaarlijke stoffen.
Nederland heeft bijzondere collecties. Bijvoorbeeld op het gebied van cultureel erfgoed of natuurhistorie. Een deel van deze collecties wordt beheerd, geconserveerd en beschermd door RKI’s. Deze collecties worden veilig bewaard en behouden voor toekomstige generaties. En zijn toegankelijk voor onderzoek, educatie en het brede publiek.
Overzicht RKI’s
Nederland kent de volgende 14 rijkskennisinstellingen:
- Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
- Centraal Planbureau (CPB)
- Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM)
- Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI)
- Naturalis Biodiversity Center
- Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
- Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV)
- Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
- Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
- Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (RKD)
- Rijkswaterstaat
- Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP)
- Wetenschappelijk Onderzoeks- en Datacentrum (WODC)