Criminelen die legale bedrijven en diensten gebruiken voor illegale activiteiten, ondermijnen de samenleving. Bijvoorbeeld door panden te huren voor een drugslab. Het kabinet wil Nederland minder aantrekkelijk maken voor ondermijnende criminaliteit.
Bovenwereld en onderwereld raken verweven met elkaar
Criminelen schuwen het niet om legale partijen te beïnvloeden of te onderdrukken. Denk daarbij aan volksvertegenwoordigers, ambtenaren en onschuldige burgers. Daarbij passen criminelen soms ook zwaar geweld toe, tot aan liquidaties en explosies in woonwijken toe. Het effect is dat bovenwereld en onderwereld met elkaar verweven raken. Dit ondermijnt en bedreigt de samenleving en rechtsstaat.
Beeld: © Ministerie van Justitie en Veiligheid
Ondermijnende criminaliteit in Nederland
Drugsgerelateerde ondermijnende criminaliteit is een vorm van zware, georganiseerde misdaad. Criminelen maken voor hun illegale activiteiten gebruik van legale bedrijven en dienstverleners. Zo raken onder- en bovenwereld met elkaar vermengd. Dat zorgt voor onveilige situaties. Het ontwricht de samenleving en ondermijnt de rechtsstaat.
Politie, justitie, gemeenten en andere partijen werken nauw samen om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Om welke vormen van criminaliteit het dan onder meer gaat, ziet u in deze infographic.
Drugssmokkel via (lucht)havens
Misbruik van onze uitstekende infrastructuur voor de import, doorvoer en export van drugs.
Dienstverlening bedrijfsleven aan drugsindustrie
- Verhuur van loodsen en (bedrijfs)panden aan criminelen.
- Faciliteren van financiële transacties voor malafide bedrijven.
- Levering van grondstoffen en materialen voor drugsproductie.
Drugslabs en hennepteelt in woonwijken
- Levensgevaarlijke situaties in buurten en wijken; explosie- en brandgevaar, dumpen drugsafval, liquidaties.
- Door omkoping en intimidatie van bewoners krijgen drugscriminelen grip op hele buurten en wijken.
Recreatiepark als uitvalsbasis voor criminele activiteiten
- Criminelen krijgen recreatieparken in hun greep door onder meer drugsproductie en opslag van verboden goederen in vakantiehuisjes.
- Crimineel verdiend geld wordt witgewassen door aankoop van vakantiehuisje.
Drugsproductie en intimidatie agrarische sector
(Gedwongen) verhuur van leegstaande stallen en schuren voor hennepteelt en productie van xtc.
De Rijksoverheid wil niet dat criminelen het voor het zeggen krijgen. Legale dienstverleners en politieke ambtsdragers moeten hun werk kunnen doen zonder bedreiging of intimidatie. Wijken en buurten moeten veilig en leefbaar zijn. Criminelen mogen ondernemers niet verleiden om voor hen aan de slag te gaan. Daarom probeert de Rijksoverheid beter zicht te krijgen op ondermijning.
Nederland moet een minder aantrekkelijk land voor ondermijnende criminaliteit worden. Daarom is de aanpak van ondermijning een speerpunt van het kabinet.
Voorbeelden van legale diensten die criminelen gebruiken
Criminelen maken gebruik van legale diensten van de bovenwereld, bijvoorbeeld:
- banken, verzekeraars of financieel adviseurs om criminele winsten wit te wassen;
- containeroverslag in de haven voor drugssmokkel of mensensmokkel;
- post- en pakketdiensten om xtc-pillen te versturen;
- een elektricien voor de aanleg van een hennepkwekerij;
- huiseigenaren of vastgoedbedrijven die (onder druk) panden laten gebruiken voor handel in drugs of wapens;
- huisjes op vakantieparken voor illegale prostitutie of drugshandel.
Gevolgen ondermijnende criminaliteit
Ondermijnende criminaliteit kan bijvoorbeeld leiden tot:
- onveiligere woonwijken door brandgevaarlijke drugslabs en hennepkwekerijen;
- corruptie van ambtenaren, politieagenten en ondernemers door omkoping of afpersing;
- jongeren die worden benaderd en ingezet als drugskoerier;
- verkoop van drugs op festivals en evenementen;
- drugsafval dat wordt gedumpt in de natuur;
- boeren die (onder druk) hun schuur afstaan voor de productie van drugs;
- afrekeningen in het criminele circuit op straat en op klaarlichte dag.
Daarom neemt de overheid maatregelen tegen ondermijnende criminaliteit.
Video: Nederland tegen georganiseerde misdaad
Nederland heeft een open economie
en een uitstekende infrastructuur.
Dat is goed voor onze economie.
Helaas profiteren criminelen mee.
Zo verdienen ze hier miljarden
euro's met de productie en doorvoer van drugs.
Hans Boutelier, Hoogleraar VU
Bron: Nieuwsuur
Nederland is een ideaal land voor
welke handel dan ook dus de ook drugshandel.
En drugscriminaliteit heeft steeds meer invloed op het dagelijks leven in onze wijken.
Bron: WNL op Zondag
Zelden is een burgemeester in Nederland
zo ernstig bedreigd.
Bron: EenVandaag
De onderwereldoorlog in Nederland verhardt.
Bron: Openbaar Ministerie
We worden beschoten, we worden beschoten! Automatische wapens!
Beelden Politie Landelijke Eenheid
Drugscriminaliteit komt overal
in Nederland voor.
In dorpen, steden op het platteland.
Dat is niet altijd zichtbaar.
Denk aan een wietplantage in een
schuur cocaïne verstopt in de laadruimte van
een vrachtwagen of crimineel geld dat is witgewassen door te
investeren in een restaurant of buurtwinkel.
Georganiseerde misdaad moeten we
ook georganiseerd aanpakken.
We hebben iedereen hard nodig.
Politie, Openbaar Ministerie, andere overheidsdiensten, gemeentebesturen private veiligheidsdiensten, ICT-specialisten, maar ook leraren op school mensen op de werkvloer en gewone
buurtbewoners.
Dilan Yesilgöz-Zegerius, Minister van Justitie en Veiligheid:
Ik weet dat er ook mensen zijn
die nu ook weer thuis waarschijnlijk die naar die beelden kijken en denken 'heel vervelend, maar een ver van mijn bed show' en dat is dus niet waar.
Nanette van Schelven, Directeur-generaal Douane:
Het grote verhaal daarachter is dat je ziet dat ondermijnende criminaliteit toeneemt.
En dat wij daar een antwoord op moeten geven als overheid.
Dat kun je eigenlijk alleen maar
doen als je samenwerkt.
Het is ontzettend belangrijk dat
jongeren kansen krijgen.
Vooral kwetsbare jongeren begeleiden
we daarom intensief.
We doen er alles aan om ze al vroeg
op het rechte pad te houden.
Door ze intensief
te begeleiden ze aan te spreken en door duidelijke
grenzen te stellen.
Ruben, wijkagent Rotterdam-Zuid:
Wat wij best wel regelmatig zien is dat er een soort groepscultuur is
bij jongeren waar ze zich met dure jassen kleden
en uiterlijk echt wel belangrijk is.
Vic, jongerenwerker:
Drugscriminaliteit maakt dit wel heel erg makkelijk.
En stop dat dan ook nog eens een keer in jongeren die bijvoorbeeld uit een
complex gezin komen gescheiden ouders of wat dan de
kwetsbare situatie ook mag zijn.
En dan heb je gewoon
een hele gevaarlijke cocktail.
Melvin, jongerenwerker:
Ik zie hier ook alleen maar talentvolle
jongeren, maar die soms niet die knop hebben
van dat ze aangaan dat ze het maximale eruit halen.
Ernst, officier van justitie:
Laat je nooit in met georganiseerde criminaliteit.
Als je er één keer in zit, dan kom je er nooit meer uit.
Ja, en weet je, politie en Openbaar Ministerie hebben een hele lange adem.
Dus we krijgen je altijd te pakken.
We pakken je verdiende spullen af.
We pakken je geld af.
En uiteindelijk eindig je in de cel.
Reinier, Openbaar Ministerie
En het is eigenlijk gewoon continu
een soort van wedloop tussen overheid en criminelen.
Wij proberen achter hun methodiek te komen en zij proberen continu te innoveren, zeg maar om ons voor te blijven.
Uiteindelijk mag misdaad niet lonen.
Zo zitten we met z'n allen in de wedstrijd.
et is voor het Openbaar Ministerie
en ook de opsporingsdiensten van groot belang dat we voorkomen dat deze winsten geboekt worden of dat als ze geboekt zijn en we komen
er achteraf achter, dat we die afpakken.
We pakken niet alleen crimineel
verkregen geld af.
De controles in havens op Schiphol
en bij overslagpunten voeren we flink op.
En we maken afspraken met landen waar drugs vandaan komen.
We sporen zware criminelen op en
zorgen dat ze hun verdiende straf krijgen.
We onderwerpen ze aan een zeer
strikt gevangenisregime.
Waarbij we contact met de buitenwereld
vrijwel uitsluiten.
Zo voorkomen we dat ze vanuit de
cel hun criminele zaken kunnen voortzetten.
Bron: NOS
Het is de best bewaakte gevangenis
van Nederland.
De Extra Beveiligde Inrichting
in Vught.
Een gevangenis in een gevangenis.
Met 24 cellen voor de meest vlucht gevaarlijke criminelen van Nederland.
En met bekende bewoners als Ridouan Taghi en Willem Holleeder.
Stem: medewerker EBI
Alle contacten met buiten, met uitzondering van de advocaat wordt opgenomen, wordt mee geluisterd, wordt meegekeken.
De georganiseerde misdaad is niet
morgen de wereld uit.
De aanpak vraagt om een lange adem.
Van iedereen die er bij betrokken is.
Samen werken we aan een rechtvaardig
Nederland.
Aantrekkelijk voor eerlijke mensen, niet voor criminelen.
Samen werken aan Recht en Veiligheid
Dit is een uitgave van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Nederland heeft een open economie en een uitstekende infrastructuur. Dat is goed voor onze economie. Helaas profiteren criminelen mee. Zo verdienen ze hier miljarden euro’s met de productie en doorvoer van drugs. Dat heeft impact op de veiligheid en leefbaarheid van de hele samenleving. Een groot aantal partijen heeft zich daarom verenigd in een breed offensief. Samen staan we op tegen georganiseerde misdaad.
Kabinet-Schoof: aanpak ondermijnende criminaliteit
Het kabinet wil de aanpak van ondermijnende criminaliteit verstevigen. Onder andere door de wet aan te passen, opsporing, straffen, gegevensuitwisseling en detentie. Ook wil het kabinet de politieorganisatie en inlichtingendiensten versterken. Door burgers en het bedrijfsleven actief te betrekken wil het kabinet de samenleving meer weerbaar maken tegen georganiseerde, ondermijnende criminaliteit. Daarnaast wil het kabinet onder meer internationale criminele activiteiten meer verstoren en corruptie aanpakken. De plannen van het kabinet staan in het Regeerprogramma 2024.