Technische innovaties moeten de scheepvaart duurzaam maken en een sterke concurrentiepositie geven. Daarom doet de sector onderzoek naar onder andere duurzame aandrijving van schepen. En naar duurzame brandstoffen.
Onderzoek naar technische innovaties scheepvaart
De scheepvaart wil diesel vervangen voor duurzamere brandstoffen. Daarom doet de sector onderzoek naar duurzame aandrijving van schepen. Onderzoeksinstituten onderzoeken bijvoorbeeld of een schip kan varen met behulp van een accu. Of met behulp van waterstof, biobrandstof of ethanol. In 2050 mag de scheepvaart geen schadelijke stoffen meer uitstoten. Dit staat in de Green Deal Zeevaart, Binnenvaart en Havens.
Digitalisering van schepen en scheepvaart
Rijkswaterstaat onderzoekt de mogelijkheden van digitalisering. Zoals slimme navigatie- en planningssoftware. Deze software geeft aan of een schip een haven kan binnenvaren. En of een schip door een sluis kan.
Digitaal loket voor scheepvaartmeldingen in Europa
Een zeeschip dat een Europese haven bezoekt, moet honderden gegevens aanleveren. Dat gebeurt nu vaak nog op verschillende manieren, per Europese lidstaat en per zeehaven. Dit kost veel tijd, geld en kan leiden tot vertragingen.
De European Maritime Single Window environment (EMSWe) is een Europese verordening die vanaf 15 augustus 2025 verplicht stelt dat schepen hun meldingsformaliteiten (douane, veiligheid, bemanning) via 1 digitaal loket in elke EU-haven indienen. Dit vermindert de administratieve lasten.
Zo werken Europese landen toe naar één duidelijke en efficiënte manier van melden. Daarmee wordt het werk voor kapiteins en scheepsagenten eenvoudiger en verloopt het havenproces sneller en veiliger.
Video: Een nieuw meldloket voor zeehavenbezoeken
Het bezoek van een haven is eigenlijk het binnenlopen...
het verblijven en het vertrekken uit een haven.
En voor zo'n bezoek moet een agent of een kapitein heel veel gegevens aanleveren...
in een melding.
Doet hij die melding niet?
Dan mag je niet binnenlopen, want zo'n melding is wettelijk verplicht.
Een totale melding bestaat ongeveer uit 500 gegevens...
dus een ongelooflijk groot aantal en is heel veel administratief werk.
In de Europese havens lopen er jaarlijks enorm veel schepen binnen...
en in Rotterdam zijn dat alleen al per jaar 30.000 schepen.
En voor Nederland is dat omgerekend zo'n honderd schepen per dag.
En om dat te realiseren worden er ongeveer 5 miljoen meldingen per jaar gedaan.
Dus achter de schermen zijn echt enorm veel data en papier stroom gaande.
De wetgeving verschilt in Europa per land en zelfs per haven.
Er moeten heel veel meldingen gedaan worden en er moeten heel veel gegevens verstrekt worden.
Als je die gegevens dus niet goed verstrekt kan dat leiden tot vertragingen...
hogere kosten en mogelijk zelfs onveilige situaties.
Het doen van een melding is tijdrovend...
terwijl de kapitein voor dit vak heeft gekozen om te gaan varen.
En je wilt ook een bepaalde snelheid hebben in dit maritieme logistieke proces...
omdat je ook soms verswaren aan boord hebt.
Er is een verzoek gekomen vanuit de markt...
naar aanleiding van de complexiteit van deze meldingen over de Europese lidstaten heen.
Om een verordening te maken waarin dus de meldingen geharmoniseerd zouden worden.
Dit heeft geleid tot de European Maritime Single Window environment verordening...
oftewel de EMSWe verordening.
En deze zal voor een belangrijk deel de meldingen over alle lidstaten gelijktrekken.
Onderdeel van de EMSWe wetgeving is dat elke Europese lidstaat een MNSW bouwt.
En een MNSW is een een Maritime National Single Window.
En dat kun je zien als een digitaal postkantoor...
waarbij een kapitein of een scheepsagent een grote envelop met data, met gegevens aanlevert...
en wij van het MNSW zorgen er dan voor dat die data bij de juiste partijen terecht komt.
Het gebruik van de MNSW maakt het makkelijk omdat de agent of kapitein...
in één keer alle gegevens meldt en wij voor de distributie van de gegevens zorgen...
naar de desbetreffende autoriteiten of nautische dienstverleners.
Vaart het schip door naar een andere Europese zeehaven...
dan verstrekt die daar weer dezelfde gegevens.
Maar je kan je voorstellen dat je in Finland in het noorden een ijsbreker nodig hebt.
Dat meldt je dus ook.
En in Griekenland zou je die ijsbreker niet zo snel nodig hebben.
In Nederland is het doen van meldingen al heel goed geregeld...
zeker in vergelijking met de zeehavens in de Europese lidstaten.
En dat komt doordat we een goede samenwerking hebben tussen overheid...
tussen autoriteiten zoals de Douane of de Koninklijke Marechaussee...
en marktpartijen zoals nautische dienstverleners, dienstverleners in de haven.
En dat is ook hard nodig, want zonder hen kunnen wij dit ook niet goed inregelen.
Uiteindelijk leverde dit ons op...
dat we een beter en efficiënter systeem hebben voor het doen van meldingen.
Voor de kapitein en scheepsagenten verlaagt het de administratie en de kosten.
Voor het logistieke havenproces betekent het dat we efficiënter kunnen werken.
Uiteindelijk profiteert ook de consument ervan...
want die krijgt alle spullen op tijd thuis of in de winkel.
En in het algemeen kunnen we dan praten over verbetering...
van het nautisch logistiek systeem in Nederland.
Veiligheid van innovaties en digitale technieken
Innovaties en digitale technieken moeten voldoen aan veiligheidseisen. Een slim navigatiesysteem moet bijvoorbeeld goed beschermd zijn tegen hackers. En het moet voldoen aan de privacywetgeving. Het navigatiesysteem mag bijvoorbeeld geen privacygevoelige data zoals persoonsgegevens vastleggen.