Minister Herbert geeft startsein voor bouw proeffabriek fotonische chips
Het consortium PIXEurope bouwt in Eindhoven een Europese proeffabriek voor fotonische chips. Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat) geeft hiervoor maandag samen met betrokkenen het startsein. Fotonica is een technologie die licht in plaats van elektronen gebruikt voor het overbrengen van informatie. Nederlandse bedrijven en onderzoekers zijn hierin wereldwijd leidend. Met publieke (€ 172 miljoen) en private investeringen in het Nederlandse deel van deze ‘proeffabriek’ kunnen zij die kennis en innovatie daadwerkelijk gaan toepassen. Ook in Enschede komen er faciliteiten.
De Nederlandse hightechsector wil namelijk voorop blijven lopen bij het op grotere schaal toepassen van fotonische chips bijvoorbeeld in telecommunicatie (6G), digitale technologieën zoals AI en quantum, ruimtevaart- en defensietechnologie en medische diagnostiek. Een proefproductielijn is dus van groot belang om verder vooruit te kunnen met het brengen van kennis en innovatie naar de markt en draagt zo bij aan meer technologische onafhankelijkheid en economische kansen in Nederland en Europa.
Minister Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Met deze investering gaan we aan de slag om van kennis en innovatie naar concrete toepassingen van geïntegreerde fotonica te komen. Ons doel is om met deze sleuteltechnologie een sterke Europese concurrentiepositie te krijgen. Zowel als het gaat om kennis, innovatie, toelevering als eindproductie. Dat is nodig voor de Nederlandse banen en inkomsten van de toekomst, het oplossen van maatschappelijke uitdagingen en onze nationale veiligheid.”
Naast de financiering vanuit het ministerie van EZK (€ 86 miljoen), is er € 66 miljoen beschikbaar vanuit een Europees programma voor innovatie met halfgeleiders: Chips Joint Undertaking (Chips JU) en draagt het ministerie van Defensie € 20 miljoen bij. EU-commissaris Virkkunen en minister Yeşilgöz (Defensie) namen daarom ook samen met minister Herbert deel aan de openingshandeling. Kennisinstituut TNO realiseert de faciliteiten, samen met de TU Eindhoven en de Universiteit Twente.
Dankzij het Nationaal Groeifonds-project PhotonDelta, waarin tientallen mkb-bedrijven met technologie- en innovatiepartners samenwerken, is Nederland goed gepositioneerd voor de productie van fotonische chips. Nederlandse bedrijven zoals Smart Photonics zijn betrokken om de proeffabriek te kunnen gebruiken.
Europese samenwerking in het Chips Joint Undertaking
In november 2024 maakte de Europese publiek-private samenwerking Chips JU al de voorkeur voor een mogelijke proefproductielijn voor fotonische chips bekend. Het gekozen consortium PIXEurope bestaat uit partijen uit 11 Europese lidstaten die gezamenlijk deze faciliteit gaan realiseren. De Chips JU is de Europese publiek-private samenwerking van bedrijven, kennisinstellingen, overheden en de Europese Commissie die onderzoek, ontwikkeling en innovatie op het terrein van halfgeleidertechnologieën en -toepassingen ondersteunt.
Fotonicatechnologie
Fotonica is een technologie die zich richt op het detecteren, opwekken, transporteren en bewerken van licht. Communicatie via licht kan meer informatie tegelijkertijd - en over een langere afstand - versturen. Dat leidt tot betere prestaties, is goedkoper en bovendien energiezuiniger als technologie in apparaten en machines. Fotonische chips maken zo eerdere diagnostiek van ziekten, veilige zelfrijdende voertuigen, een efficiëntere voedselproductie en data-infrastructuur mogelijk. Dit kan de deur openen voor een nieuwe Europese industrie en een enorm scala aan nieuwe toepassingen.