Grote bedrijven die innovatieve startups overnemen en daarmee toekomstige concurrentie beperken. Of bedrijven die door meerdere kleinere overnames zich versterken en concurrenten nauwelijks ruimte geven. Nu is het vaak niet mogelijk om te beoordelen of zo té dominante spelers op een markt ontstaan. De Tweede Kamer heeft ermee ingestemd de mededingingswet aan te passen, zodat dit straks wel kan. Oók als deze fusies en overnames onder de minimale omzetdrempel voor verplichte melding bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM) blijven.
Door de voorgenomen wetswijziging kan de ACM in de toekomst gebruik gaan maken van een zogenoemde inroepbevoegdheid. Daarmee kan de toezichthouder ook besluiten om een fusie of overname te toetsen die qua bedrijfsomzet niet gemeld hoeft te worden. De ACM kan zelf de inroepbevoegdheid inzetten vanaf een omzet van 50 miljoen euro bij één van de betrokken bedrijven. Een verplichte melding geldt straks als allebei de bedrijven ieder minimaal 75 miljoen euro omzet hebben.
De wijziging van de wet is tot stand gekomen door een initiatief van het Tweede Kamerlid Bushoff in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK). Na behandeling en instemming in de Eerste Kamer zal minister Heleen Herbert (EZK) de wet wijzigen. Het invoeren van de inroepbevoegdheid in de mededingingswet is door het kabinet ook afgesproken in het coalitieakkoord.
Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Er zijn voldoende voorbeelden van fusies en overnames die onder de radar zijn gebleven en toch tot te dominante spelers hebben geleid. De Tweede Kamer en het kabinet hebben eendrachtig gewerkt aan een aanpak die moet leiden tot een goedwerkende en gezonde markt, voor consumenten en ondernemers. Met de introductie van de inroepbevoegdheid stimuleren we innovatie en concurrentie én houden ondernemers de ruimte om te groeien. Mooi dat de Tweede Kamer dit belang ook deelt en het lid Bushoff hiervoor het initiatief heeft genomen.”
Aanpak van ongewenste effecten ‘killer acquisitions’ en ‘kralen rijgen’
Dit voorstel is de eerste grote wijziging als het gaat om het beoordelen van fusies en overnames sinds de introductie van de Nederlandse mededingingswet in 1998. Hiermee willen Tweede Kamer en kabinet beter toezicht op overnames die onder de reguliere omzetdrempels blijven.
Het gaat daarbij om zogenoemde ‘killer acquisitions’. Bijvoorbeeld een groot techbedrijf dat een kleine startup ziet met een slim nieuw idee, bijvoorbeeld een app. Het grote bedrijf is bang dat dit een bedreiging wordt voor hun eigen producten. Daarom koopt het grote bedrijf de startup op en stopt het de ontwikkeling van de app, waardoor de innovatie en concurrentie verloren gaan.
Een tweede voorbeeld wat de wetswijziging aanpakt, is ‘kralen krijgen’. Dit kan gaan over een grote winkelketen die in korte tijd veel kleine lokale winkels opkoopt in een stad. Elk van deze overnames heeft in zijn eentje een klein effect, maar gezamenlijk kunnen ze leiden tot minder keuze voor consumenten.
Kabinet werkt ook aan een marktremediebevoegdheid
In de mededingingswet zitten naast de controle op fusies en overnames nog twee pijlers: het verbod op kartelvorming en het geen misbruik mogen maken door bedrijven van een economische machtspositie. Het ministerie van EZK werkt op dit moment ook aan een voorstel voor een zogenoemde marktremediebevoegdheid. Die is erop gericht om sneller marktwerking weer op gang te krijgen waar die vastloopt. Met een wettelijke bevoegdheid kan in de toekomst gerichter worden ingegrepen in markten.