De Europese Unie (EU) maakt Nederland veiliger en welvarender. Want samen staan we sterker. Wat wil het kabinet de komende jaren in de EU bereiken? En wat zijn de grootste uitdagingen voor Europa? Dit is de Staat van de Unie 2026:
Een sterkere Europese economie
Europese handel zorgt in Nederland voor meer banen en is goed voor onze portemonnee. Ongeveer 70% van de Nederlandse export gaat naar de EU: de grootste gedeelde markt ter wereld. Om de positie van Europa nog verder te versterken, wil het kabinet dat EU-landen samen:
- minder afhankelijk worden. Bijvoorbeeld op het gebied van energie, grondstoffen en digitale technologie. Meer zelf produceren beschermt Europa tegen stijgende prijzen en economische dwang van andere landen.
- Europese handel versterken. In de EU is er vrije handel tussen 27 landen. Zoiets bestaat nergens anders ter wereld. Het kabinet steunt de EU-plannen voor een interne markt met minder onnodige regels en verschillen tussen landen. Zo kunnen bedrijven makkelijker over de grens werken en investeren.
- werken aan meer zekerheid. Bijvoorbeeld door te zorgen dat er in Europese landen genoeg medicijnen, banen en woningen beschikbaar zijn.
- bouwen aan de toekomst. Het kabinet wil meer langetermijnplannen in de EU. Europese landen moeten daarom samen werken aan nieuwe technologieën (zoals AI en chips), investeren in volksgezondheid en in oplossingen voor schone energie. Dat is belangrijk, want bijvoorbeeld klimaatverandering kost ook Europa steeds meer levens en geld.
Een sterke economie maakt Europa ook veiliger. Want zo kunnen we meer investeren in defensie en zijn we beter beschermd tegen dreigingen of druk van buitenaf.
Een veilig Europa
Gebeurtenissen in de wereld raken ons ook in Europa. Denk aan duurdere brandstof door oorlog in het Midden-Oosten. En de agressie van Rusland, waartegen Oekraïne zichzelf en Europa al 4 jaar verdedigt. Hoe onrustiger de wereld, hoe belangrijker het is om met Europese landen de krachten te bundelen. Het kabinet wil daarom dat EU-landen:
- meer samenwerken op defensie. Door samen voordeliger wapens in te kopen, meer zelf te produceren en met elkaar op te treden tegen sabotage, cyberaanvallen en buitenlandse manipulatie van informatie (hybride dreigingen). Hoe sterker Europa ervoor staat, hoe kleiner de kans dat we in een gewapend conflict belanden.
- Oekraïne blijven steunen. De agressie van Rusland stopt niet in Oekraïne. Rusland probeert ook steeds vaker Europese landen te verzwakken. Juist voor blijvende vrede is het belangrijk om Oekraïne te blijven steunen. Ook zet de EU zich in voor nieuwe sancties tegen Rusland.
- de NAVO versterken. Europese landen moeten meer verantwoordelijkheid nemen in de NAVO, voor een sterk en veilig Europa.
- sneller besluiten nemen. Zeker als het gaat om veiligheid, wil het kabinet dat de EU eerder in actie kan komen. Er moeten dus nieuwe afspraken komen, zodat niet één land in zijn eentje besluiten kan blokkeren.
- nauwer samenwerken met andere landen. De EU werkt veel samen met andere landen op het gebied van veiligheid. Denk aan het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Canada en landen in de Indo-Pacific. Ook zet Nederland in op ontwikkelingssamenwerking: want problemen oplossen in andere landen, voorkomt ook dat ze onze kant op komen.
Onze belangen beschermen
Samen met andere EU-landen deelt Nederland belangrijke waarden. Zoals vrijheid, democratie en gelijke rechten voor iedereen. Onze manier van leven staat de laatste jaren vaker onder druk. De EU helpt die te beschermen. Ook daarin staan we met meer landen sterker. Daarnaast wil het kabinet dat er binnen de EU aandacht blijft voor Nederlandse belangen:
- Sterkere rol voor Nederland in de EU: Het kabinet wil dat er meer Nederlanders bij de EU werken. Zodat het Nederlandse geluid beter in Europa gehoord wordt. Ook het Nederlands voorzitterschap van de Raad van de EU in 2029 draagt bij aan het versterken van het Nederlandse geluid in Europa.
- Migratie samen aanpakken. Dit jaar gaat het Europese Asiel- en Migratiepact van start. Er komen strengere grenscontroles, vooral langs de buitengrenzen van Europa. Ook gaan EU-landen nauwer samenwerken om de lasten van migratie eerlijk te verdelen.
- Ingrijpen als EU-landen onze waarden aantasten. De EU blijft het sterkst zolang mensen erop kunnen vertrouwen dat hun rechten overal gelijk zijn. Als die rechten in EU-landen in gevaar komen, wil het kabinet dat de Europese Commissie snel ingrijpt. Ook is het belangrijk dat de EU beter optreedt tegen buitenlandse beïnvloeding die onze democratie verzwakt.
‘In verscheidenheid verenigd’ is het motto van de Europese Unie. En die samenwerking is nu belangrijker dan ooit. Samen staan we sterker.