Jaarlijks gaan ongeveer 100 medewerkers van de politie, Koninklijke Marechaussee en civiel experts van het ministerie van Buitenlandse Zaken op missie naar een ander land. Hun inzet voor veiligheid en recht in andere landen is ook voor Nederland belangrijk. Want als het in het buitenland niet veilig is, merken wij de gevolgen. Conflicten in andere landen zorgen hier voor spanningen. Dat zie je bijvoorbeeld terug in demonstraties en protesten.

Beeld: Ministerie van Justitie en Veiligheid

Politieagent Driss

Politieagent Driss vertrok in 2024 op politiemissie naar Mali, een land met veel criminaliteit en terrorisme. Daar leidde hij politieagenten en gendarmes (onderdeel van de politie) op en deelde de kennis en vaardigheden die hij als Nederlandse agent had.

Vertrouwen in de politie opnieuw opbouwen

“Tijdens mijn missie gaf ik trainingen over wijkgericht politiewerk en strafrechtelijk onderzoek”, legt Driss uit. “In Mali hebben de meeste mensen weinig vertrouwen in de politie. Ze hebben slechte ervaringen met de overheid en er is veel corruptie. Daarom is het er best ingewikkeld om als agent te werken in een wijk. Je moet het vertrouwen van de mensen opnieuw winnen. Zonder hulp van de mensen in de wijk kan je je werk als politieagent namelijk niet goed doen. Zij hebben informatie die belangrijk is om misdrijven, zoals terrorisme, te kunnen voorkomen en onderzoeken. Dat vertrouwen krijg je niet zomaar. Je moet luisteren naar de bevolking, respect tonen, afspraken nakomen en mensen serieus nemen. Agenten moeten laten zien dat ze er zijn om de bevolking te helpen. Alleen dan kan je vertrouwen opnieuw opbouwen.”

Aanslag op de gendarmerieschool in Mali

Driss trainde tijdens zijn missie jonge agenten in opleiding op de gendarmerieschool. De gendarmerieschool is vergelijkbaar met de Politieacademie zoals we die in Nederland kennen. Op die school volgden zij hun opleiding en verbleven ze tijdens hun training. “Ik ben niet snel bang”, vertelt hij. “Maar er zijn altijd risico’s als je op missie gaat in een onveilig land. Dat realiseerde ik me pas echt toen de gendarmerieschool waar ik trainingen gaf, doelwit werd van een aanslag. Wanneer ik later terugga naar het terrein, zie ik zelf de verwoesting die de aanslag heeft achtergelaten. De beelden maken diepe indruk. Het is moeilijk te bevatten dat jonge mensen die zich voorbereiden op een loopbaan in de veiligheidsdiensten op zo’n gewelddadige manier om het leven zijn gekomen.”

Flexibel zijn, in oplossingen denken en verwachtingen aanpassen

In Mali zijn de veiligheidsrisico’s niet de enige uitdagingen. Er is maar een paar uur per dag stroom, die ook nog eens regelmatig uitvalt. “Transporten met brandstof voor de generatoren worden regelmatig aangevallen en geplunderd. Daardoor kunnen ze niet altijd draaien. Wanneer er geen stroom is, merk je dat meteen. De temperatuur in het leslokaal stijgt dan snel tot boven de 43 graden. Toch moet je door. Als je op missie in het buitenland bent, kan je niet alles regelen zoals je dat in Nederland gewend bent. Je leert flexibel te zijn, in oplossingen te denken en je verwachtingen aan te passen aan de situatie zoals die is. Het enige wat je kunt doen, is nadenken over wat wél kan.”

Roeien met de riemen die je hebt, dat kunnen de Malinezen volgens Driss als geen ander. “Ondanks de armoede, onveiligheid en dagelijkse tekorten blijven veel Malinezen opvallend veerkrachtig. Mensen helpen elkaar. Ze delen wat ze hebben en proberen onder moeilijke omstandigheden door te gaan met hun leven. Voor die houding heb ik veel respect. In Nederland zijn we gewend aan allerlei voorzieningen die vaak vanzelfsprekend lijken: elektriciteit, zorg, medicijnen, vervoer en eten. In Mali realiseerde ik me hoe kwetsbaar die voorzieningen zijn. Wanneer ze er niet zijn, heeft dat grote gevolgen voor hoe je leeft.”

Verschil maken begint bij het omkijken naar een ander

Voor Driss bleef zijn missie niet bij het ontwikkelen van de Malinese veiligheidsdiensten. Door de mensen die hij ontmoette, ontstond ook een persoonlijke missie. Hij wilde iets betekenen voor mensen die het extra moeilijk hebben. “In Mali zijn er mensen die geen geld hebben voor eten of medische hulp. Voor hen zamel ik geld in, samen met collega’s. Het zijn geen grote projecten. We kunnen ook lang niet iedereen helpen. Maar voor een gezin dat met onze hulp voedsel krijgt of een arts kan bezoeken, maakt het een groot verschil. Hun dankbaarheid raakt me. Het laat zien dat hulp niet altijd ingewikkeld hoeft te zijn. Je hoeft niet eerst een groot project op te zetten of een heel land te veranderen. Soms begint het met goed kijken naar de mensen om je heen. Vraag jezelf eens af wat je voor hen kunt doen.

Ik ben naar Mali gegaan om mijn kennis en ervaring te delen, politieagenten en gendarmes op te leiden en bij te dragen aan een professionelere veiligheidsorganisatie. Dat blijft de kern van mijn werk. Ik ben trots op wat we samen met onze Malinese partners hebben bereikt. Maar mijn missie heeft me ook op een andere manier gevormd. Ik heb geleerd om anders naar vanzelfsprekendheden te kijken. Ik heb mijn eigen situatie meer leren waarderen en heb gezien hoeveel kracht mensen kunnen halen uit de verbondenheid met elkaar. Ik ben naar Mali gekomen om anderen iets te leren. Uiteindelijk heb ik minstens zoveel van hen geleerd. Je hoeft niet de hele wereld te veranderen om verschil te maken. Soms begint het met het omkijken naar een ander.”