Asbestbeleid voor minder gezondheidsrisico’s

In 1993 heeft de Nederlandse overheid het toepassen van asbest volledig verboden. Sinds 2005 geldt een verbod in de gehele Europese Unie.  Desondanks overlijden nog steeds elk jaar ongeveer 1200 (2016; bron RIVM) mensen aan de gevolgen van asbest.

De overheid wil het aantal asbest slachtoffers zo snel mogelijk verminderen tot er uiteindelijk geen nieuwe slachtoffers meer bij komen. Daarom stelt de Rijksoverheid regels die de risico’s van asbest zo klein mogelijk houden. Daarnaast stimuleert en faciliteert de overheid het verwijderen van asbest uit de leefomgeving. 

Longvlieskanker, buikvlieskanker en stoflongen

Mensen kunnen ziek worden als zij asbestvezels inademen. Asbest is een kankerverwekkende stof. De kans op ziek worden neemt toe naarmate men langer en aan meer asbestvezels wordt blootgesteld. De Gezondheidsraad heeft in 2010 geadviseerd over welke concentraties vezels in de lucht (normen) nog als risico kunnen worden geaccepteerd. Hieruit bleek toen dat asbest gevaarlijker was dan eerder was gedacht, aangezien het advies van de Gezondheidsraad leidde tot veel lagere normen.

Het kan tientallen jaren duren voor er gezondheidsklachten zijn. Maar het kan uiteindelijk mesothelioom (kanker in longvlies of buikvlies), longkanker, stoflongen (asbestose), strottenhoofdkanker en eierstokkanker veroorzaken.

Daarom mag sinds 1993 geen asbest meer gebruikt worden in nieuwe producten. Asbestslachtoffers kunnen bij het Rijk een financiële tegemoetkoming aanvragen.

Gezondheidsrisico asbestdaken

In het verleden zijn al belangrijke bronnen van asbestvezels in het milieu aangepakt. Vooral de aanpak van asbesthoudende remvoeringen en asbestwegen waren belangrijk om het aantal vezels in de lucht te verminderen. Toch zijn we er nog niet. De gemiddelde concentratie in Nederland is nog altijd een stuk hoger dan de waarde die de Gezondheidsraad in 2010 adviseerde als acceptabel risico. Asbestdaken zijn de grootste nu nog resterende bron van asbestvezels in het milieu. Momenteel is er in Nederland naar schatting nog 80 miljoen m2 aan asbestdaken(bron: Ministerie van I&W).

Asbestdaken raken na verloop van tijd verweerd en beschadigd door weer en wind. Daardoor komen steeds meer asbestvezels vrij. Deze komen in de lucht terecht en spoelen via het regenwater van het dak. Via tuin of erf worden de vezels mee naar binnen gelopen. Bij calamiteiten zoals brand kan een groot deel van de omgeving vervuild raken met asbest en zijn de opruimingskosten hoog. Deze kosten zijn niet altijd volledig verzekerd. Als u asbestvezels inademt kan dat ernstige gevolgen hebben voor uw gezondheid.  De aanpak van de overheid is gericht op het stimuleren en faciliteren van het vrijwillig saneren van asbestdaken. Voor meer informatie zie www.asbestversnelling.nl.

Asbest beter laten zitten, zelf weghalen of laten weghalen?

Omdat asbest vooral na de Tweede Wereldoorlog tot 1993 op grote schaal en in veel toepassingen is verwerkt, is de kans groot dat een gebouw uit deze periode asbest bevat. Asbest had een aantal voordelen, goedkoop, slijtvast, bestand tegen hoge temperaturen, waardoor het zoveel is toegepast.

Asbest kan dus ook op onverwachte plekken zitten en het is voor een leek meestal niet mogelijk om asbest te herkennen. Als u bij een verbouwing per ongeluk asbest verwijdert, bent u niet alleen in overtreding maar stelt u uzelf en uw omgeving bloot aan mogelijk zeer hoge concentraties asbest en zal uw huis van binnen besmet blijven met asbest. Het is daarom verstandig om eerst een asbestinventarisatie te laten doen door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf.

Daarmee krijgt u duidelijk over de aanwezigheid van asbest en of het kan blijven zitten of beter kan worden gesaneerd. De aankoop van een huis of een verbouwing is een goed moment voor een asbestinventarisatie. Hiermee voorkomt u dat wordt geconfronteerd met hoge kosten en ernstige gezondheidsrisico’s.

Meer informatie vindt u op de pagina Asbest in en om het huis op de website van Milieu Centraal.

U mag asbestmateriaal zelf weghalen als u zich aan de voorwaarden houdt. Maar meestal moet u een gecertificeerd asbestbedrijf inschakelen. Wilt u weten wat u moet doen? Lees dan het stappenplan: wat moet ik doen als ik asbest ontdek.

Fonds voor verwijderen van asbestdak

Er zijn nog veel asbestdaken in Nederland. Deze zijn oud en verweren steeds verder. Om particuliere dakeigenaren te helpen bij het saneren van hun asbestdak worden voorbereidingen getroffen voor het oprichten van een fonds waaruit leningen verstrekt kunnen worden. Dit fonds stelt minder daadkrachtige particuliere dakeigenaren in staat een lening af te sluiten. Daarmee kunnen zowel de kosten van de verwijdering van een asbestdak als de kosten voor een nieuw dak worden gefinancierd, al dan niet in combinatie met verduurzamingsmaatregelen zoals zonnepanelen en isolatie. Ook asbestgevels zullen onder de reikwijdte van het fonds vallen, evenals het saneren van de grond rondom een pand die is vervuild met asbest van het dak en/of gevel.