Smart Shipping: verregaande automatisering in de scheepvaart

Technische ontwikkelingen kunnen de scheepvaart veranderen. Denk aan nieuwe hulpmiddelen voor de besturing van schepen en slimmer delen van informatie. Deze ontwikkelingen vallen onder Smart Shipping. Zij maken de scheepvaartsector concurrerender, veiliger en duurzamer.

Wat is Smart Shipping?

Smart Shipping is het vergaand geautomatiseerd varen op zee en de binnenwateren. Hieronder vat de overheid niet alleen de technologie aan boord van de schepen. Ook de inrichting van de omgeving waarin de schepen zich bevinden valt daaronder. Schepen kunnen dan door slimme technologie geautomatiseerd reageren op hun omgeving. Denk aan sensoren die omgevingsinformatie waarnemen. Aan de hand van deze informatie kan een schip door slimme technologie zelf actie ondernemen. Of een voorstel tot actie doen aan de bemanning.

Betere concurrentiepositie

Smart Shipping kan de scheepvaart concurrerender en daarmee aantrekkelijker maken doordat schepen efficiënter kunnen varen. Bijvoorbeeld door bemanning zo goed mogelijk in te zetten en met vergaande automatisering te ondersteunen. Of door taken gedeeltelijk over te nemen.

Ook kunnen schepen beter gebruik maken van de beschikbare vaarwegcapaciteit. Bijvoorbeeld door vaarsnelheden aan te passen en betere reisinformatie te ontvangen. Op deze manier kan de zeevaart lagere transporttarieven aanbieden. En de binnenvaart kan beter concurreren met transporteurs op de weg en het spoor.

Veiliger varen

Slimme waarschuwings- en navigatiesystemen helpen een schipper bij het varen en kunnen taken gedeeltelijk overnemen. Dit maakt het werk aan boord van een schip én op de vaarweg overzichtelijker en veiliger. Jaarlijks zijn er op Nederlandse vaarwegen ongeveer 140 ongevallen. Smart Shipping kan de kans op ongelukken door een menselijke fout verkleinen.

Duurzamere scheepvaart

Door Smart Shipping kunnen schepen brandstof en geld besparen en daardoor duurzamer varen. Dit kan bijvoorbeeld door de vaarplannen beter af te stemmen op openingstijden van sluizen en bruggen. En op de beschikbare ruimte in havens en terminals. Door nauwkeurigere omgevingsinformatie (diepte, stroming, wind) kan een schip de vaarsnelheid zo aanpassen, dat het minder brandstof verbruikt.

Toekomst van Smart Shipping (in Nederland)

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stimuleert experimenteren met Smart Shipping op de binnenwateren en in territoriale wateren. Alleen door praktijkervaringen worden de effecten van Smart Shipping zichtbaar. Door de ervaringen uit deze experimenten kan het ministerie haar beleid en internationale inzet hier op afstemmen. Daarnaast werken het ministerie van IenW en de Vlaamse overheid samen om experimenten over de grens mogelijk te maken.

Experimenten met Smart Shipping

Iedereen is welkom om experimenten met smart shipping uit te voeren op de Nederlandse binnenwateren. Daarvoor heeft u wel toestemming nodig van Rijkswaterstaat. Die toestemming vraagt u online aan. Meer informatie over experimenten met smart shipping op de binnenwateren staat op Rijkswaterstaat.nl. Daar vindt u ook het aanvraagformulier. Alle voorwaarden staat in de Beleidsregel experimenten vergaand geautomatiseerd varen rijksvaarwegen.

Experimenten in territoriale wateren

Voor experimenten in de territoriale wateren is toestemming nodig van de Kustwacht. Hiervoor wordt in 2019 een aparte beleidsregel gepubliceerd. Voorlopig kunt u zich baseren op de beleidsregel voor de rijksvaarwegen. Meer informatie en een aanvraagformulier voor Smart Shipping-experimenten vindt u bij het SmartShipping-loket.

Meer informatie over Smart Shipping

Op de website smashnederland.nl staan verschillende voorbeelden van Smart Shipping.

Om Smart Shipping-innovaties verder op weg te helpen is het landelijk Smart Shipping-loket geopend. Het loket is er voor initiatiefnemers die willen experimenteren, andere vaarwegbeheerders, medeoverheden en andere geïnteresseerden. Het loket begeleidt experimenten op Nederlandse wateren en deelt kennis over bijvoorbeeld subsidies, techniek en veiligheid.

Contact opnemen kan per e-mail via: loket.smartshipping@rws.nl.