Draagmoederschap in het buitenland

Wensouders gaan soms naar het buitenland om via een draagmoeder een kind te krijgen. Dit kan voor de draagmoeder, voor het kind en de wensouders onwenselijke situaties opleveren.

Gebruik anonieme donoren onwenselijk

In landen zoals India, Oekraïne en enkele staten in de VS is commercieel draagmoederschap toegestaan. Ook het anoniem doneren van eicellen en zaadcellen is daar vaak geoorloofd. Daarom zijn er Nederlandse wensouders die naar het buitenland gaan om via een draagmoeder een kind te krijgen.

Nederland vindt het gebruik van een anonieme donor onwenselijk. Voor zover mogelijk heeft elk kind het recht zijn of haar ouders te kennen. Dat staat in het Verdrag inzake de rechten van het Kind (artikel 7).

Mogelijke uitbuiting van draagmoeders

In de meeste gevallen is bevorderen van draagmoederschap geen mensenhandel. Mensenhandel is strafbaar. Bemiddelaars en echtgenoten kunnen draagmoeders in het buitenland uitbuiten. Bijvoorbeeld door vrouwen te dwingen draagmoeder te worden. In dat geval is wel sprake van mensenhandel.

Soms liggen de financiële risico’s en de gezondheidsrisico’s geheel of voor een groot deel bij de draagmoeder. Dat is een belangrijke aanwijzing voor uitbuiting.

Kind naar Nederland halen soms lastig

Wanneer wensouders besluiten naar het buitenland te gaan, is het raadzaam informatie in te winnen over de regels in dat land. Bijvoorbeeld over de regels om het kind naar Nederland te halen.

Sommige landen, bijvoorbeeld Oekraïne, erkennen de wensouders direct als juridische ouders. Dit is in strijd met de Nederlandse wet. Daar staat in dat de moeder uit wie het kind geboren is, de juridische moeder is. Als de wensouder daarna bij de ambassade een Nederlands paspoort aanvraagt voor het kind, wordt deze aanvraag afgewezen. Het kind kan dan dus niet naar Nederland reizen.

India verlangt inmiddels om die reden een verklaring van de overheid van het land van de wensouders. In die verklaring moet staan dat het kind de nationaliteit zal krijgen van dat land. Of tenminste toestemming heeft om Nederland binnen te komen. Nederland geeft dergelijke verklaringen niet af.