Maatregelen tegen vol elektriciteitsnet (netcongestie)

In een groot deel van Nederland is het elektriciteitsnet zo goed als vol (netcongestie). Dit komt omdat er steeds meer vraag naar stroom is, en vaak ook op hetzelfde moment. Hierdoor ontstaan grote pieken, die het stroomnet te veel belasten. De overheid wil het stroomnet daarom sneller uitbreiden en slimmer gebruiken.  

Vraag naar stroom vooral groot tijdens piekmomenten

Er is vooral veel stroom nodig tijdens vaste momenten op een dag (piekmomenten). Bijvoorbeeld tussen 16 en 21 uur. Die vraag naar stroom komt zowel van huishoudens als van bedrijven. Mensen gebruiken bijvoorbeeld warmtepompen en inductiekookplaten. Of laden hun elektrische auto op. En bedrijven willen graag overstappen van fossiele brandstof op (groene) stroom.  

Op die piekmomenten is er niet voldoende ruimte op het elektriciteitsnet om alle stroom over het net te vervoeren. Er is te veel vraag, te veel aanbod of allebei. Hierdoor ontstaat een soort file op het elektriciteitsnet.  

Wachtlijst voor bedrijven die zware aansluiting op het stroomnet willen

De drukte op het stroomnet zorgt voor een aantal problemen. Een ervan is dat het net overbelast kan raken. En dat kan voor storingen zorgen.

Een andere is dat er geen plek meer is voor bedrijven die een nieuwe of zwaardere aansluiting op het stroomnet willen. Die bedrijven komen nu op een wachtlijst. Hierdoor kunnen zij niet direct overstappen van bijvoorbeeld gas op (groene) stroom. Dit is slecht voor de economie, omdat deze bedrijven niet groeien en daardoor minder produceren en investeren.

Onderzoek naar maatregelen per regio

Om te zorgen dat er de komende jaren ook voor huishoudens en woningbouw voldoende ruimte op het elektriciteitsnet blijft, zijn maatregelen noodzakelijk. Hoe snel die maatregelen nodig zijn, verschilt per provincie. De netbeheerders onderzoeken per regio welke (extra) maatregelen nodig zijn om te zorgen dat het elektriciteitsnet betrouwbaar blijft.

Het stroomnet sneller uitbreiden

Om netcongestie tegen te gaan, moet het stroomnet fors worden uitgebreid. Netbeheerders investeren jaarlijks ongeveer € 8 miljard in uitbreiding van het net. De overheid helpt netbeheerders hierbij. Bijvoorbeeld door sneller vergunningen te verlenen. En obstakels in het bouwproces weg te nemen. 
Om het hoogspanningsnet zo snel mogelijk uit te breiden, wil de overheid daarnaast:

  • Sneller bepalen wie de vergunning verleent en de locatie bepaalt voor de belangrijkste energieprojecten. Dit gebeurt al bij 26 projecten.
  • Wet- en regelgeving aanpassen, zodat de procedures voor vergunningaanvragen korter worden. Bijvoorbeeld door:
    • een ‘gedoogplicht’ voor onderzoekswerkzaamheden, dit kan voor maximaal 1,5 jaar versnelling zorgen;
    • projecten om het stroomnet uit te breiden aan kunnen wijzen als ‘zwaarwegend maatschappelijk belang’. Zo krijgen ze voorrang op andere projecten. Ook dit kan zorgen voor maximaal 1,5 jaar versnelling.
  • Experts inzetten die provincies en gemeenten helpen om sneller vergunningen af te geven. 
  • De leefomgeving verbeteren in gebieden waar veel hoogspanningsinfrastructuur samenkomt. Hiervoor komt € 197 miljoen vrij. 

Verder wil TenneT sneller gaan werken door verschillende stappen en onderzoeken tegelijkertijd te laten verlopen. En door hun werkwijze per project meer te standaardiseren. Het kabinet werkt deze maatregelen verder uit in nauwe samenwerking met de gemeenten, netbeheerders en provincies.

Tijdelijke maatregelen om netcongestie tegen te gaan

Naast uitbreiding van het stroomnet neemt de overheid extra maatregelen om netcongestie tegen te gaan: 

Bedrijven die het elektriciteitsnet slimmer gebruiken

De overheid wil bedrijven op verschillende manieren helpen om het stroomnet slimmer te gaan gebruiken. Onder meer via:

Huishoudens die het elektriciteitsnet slimmer gebruiken

Als huishoudens het elektriciteitsnet slimmer gaan gebruiken, kan dat de druk op het stroomnet verlichten. Dit stimuleert de overheid onder andere via: