Controle productie en export chemische stoffen

De douane controleert de productie en export van chemische stoffen die naast een civiele toepassing ook verwerkt zouden kunnen worden in een massavernietigingswapen. Ofwel chemicaliën met een dual-use karakter. Ook kan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Nederland controles uitvoeren.

Verdrag chemische wapens

Het verdrag chemische wapens heeft als doel: het instellen van een wereldwijd, allesomvattend en verifieerbaar verbod op ontwikkeling, productie, bezit, opslag, overdracht en gebruik van chemische wapens. Omdat Nederland zulke wapens niet bezit, noch de installaties die deze wapens kunnen produceren, beperken de gevolgen van het verdrag zich in Nederland hoofdzakelijk tot de civiele sector. De verplichtingen waaraan bedrijven moeten voldoen staan in de Handleiding Verdrag chemische wapens voor het bedrijfsleven.

Voor een doeltreffende toepassing en naleving van het verdrag in het gehele Koninkrijk is de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aangewezen als Nationale Autoriteit.

Inspecties OPCW

De Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) controleert of de verdragsstaat de bepalingen van het verdrag chemische wapens heeft geïmplementeerd en naleeft. De OPCW voert hiertoe inspecties uit bij onder meer:

  • chemische industrieën;
  • handelaren in chemische stoffen;
  • onderzoekscentra.

Het verdrag chemische wapens biedt de internationale OPCW-inspecteurs mogelijkheden om inrichtingen te betreden om controles uit te voeren. Het verloop van een inspectie verschilt, afhankelijk van de stoffen die een inrichting produceert, bewerkt, verwerkt of verbruikt.

POSS: toezicht op naleving regels chemische wapens

Het team Precursoren, oorsprong, strategische goederen, sanctiewetgeving (POSS) van de Douane houdt toezicht op de naleving van de regels rond de export van strategische goederen en heeft een specifieke taak met betrekking tot chemicaliën met een dual-use karakter.  Daarvoor bezoekt het team Nederlandse bedrijven. Ook begeleiden team POSS en het ministerie van Buitenlandse Zaken de inspectieteams van de OPCW in Nederland. Zo stelt de overheid zeker dat de inspectieteams zich aan de voorschriften houden.

Kennisgeving chemische stoffen voor bedrijven

Bedrijven moeten elk jaar informatie doorgeven (kennisgeving) over de productie, verwerking en handel in bepaalde chemicaliën. Voor de export van sommige stoffen is een vergunning nodig. Voor welke chemicaliën verplichtingen gelden, staat in het Handboek Veiligheid Gezondheid Economie en Milieu (VGEM) van de Douane. 

Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU) contactpunt bedrijven

De Centrale Dienst voor In- en Uitvoer van de Douane is het contactpunt voor het bedrijfsleven en instellingen als het gaat om import en export. De CDIU speelt ook een belangrijke rol voor bedrijven die chemicaliën produceren, verwerken of verhandelen. De CDIU verzorgt onder meer de administratie van de kennisgevingen. Bedrijven en instellingen kunnen bij de CDIU terecht voor formulieren voor ontheffingen voor bepaalde chemische stoffen. Meer algemene informatie over de CDIU staat op de website van de Belastingdienst. U kunt de CDIU voor meer specifieke vragen bellen op telefoonnummer 088-1512122.