Wet op het financieel toezicht (Wft)

De Rijksoverheid houdt toezicht op financiële instellingen (zoals banken en verzekeraars) en het hele financiële systeem. Dit beschermt consumenten en bedrijven die hun geld toevertrouwen aan deze instellingen. De manier van toezicht is geregeld in de Wet op het financieel toezicht (Wft). De Nederlandsche bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) voeren het toezicht uit.

Noodzaak financieel toezicht

De kredietcrisis heeft laten zien hoe kwetsbaar het financiële systeem kan zijn. Problemen bij een financiële instelling kunnen overslaan naar andere instellingen. Onderdelen van de financiële markt overlappen elkaar ook. Bijvoorbeeld als een financiële instelling zowel bank als verzekeraar is. Daardoor kan een crisis veel bedrijven in korte tijd treffen. Ook bedrijven buiten de financiële sector.

Financieel toezicht:

  • waarborgt de stabiliteit van het financiële systeem;
  • zorgt ervoor dat de financiële markten efficiënt werken;
  • beschermt consumenten tegen een faillissement of ontoelaatbaar gedrag van financiële instellingen.

Financieel toezicht bij wet geregeld

De Wet op het financieel toezicht (Wft) regelt het toezicht op bijna de hele financiële sector in Nederland. Financiële instellingen kunnen zien aan welke eisen zij moeten voldoen en hoe het toezicht is geregeld.

De financiële markten zijn continu in beweging. Daarom moet de wetgeving ook voortdurend aangepast worden. De Wet financieel toezicht (Wft) blijft actueel door een jaarlijkse wijzigingcyclus. Op deze manier kan de overheid veranderingen of nieuwe regels op een overzichtelijke manier doorvoeren.

Financieel toezicht uitbreiden

Het kabinet wil het financieel toezicht in Nederland uitbreiden en verbeteren. Het kabinet wil dat dit ook in Europees verband gebeurt. In Nederland moeten de toezichthouders DNB en AFM sneller kunnen ingrijpen bij een crisis. Ook zullen zij strenger toezicht houden op nieuwe financiële producten. In Europees verband houdt de Europese Centrale Bank (ECB) toezicht.
DNB is grondig gereorganiseerd. Interventie en handhaving heeft een aparte en sterkere rol binnen de organisatie gekregen. Door de reorganisatie ziet DNB intensiever toe op integriteit en risico’s.

Met de InnovationHub willen de AFM en DNB meer ruimte geven aan de positieve bijdrage van innovatie binnen de financiële sector. Via de Innovationhub kunnen marktpartijen ideeën bespreken. Tegelijkertijd willen ze de mogelijke risico’s van innovatie bewaken vanuit hun rol als toezichthouder. Bijvoorbeeld risico’s die verband houden met de privacy van klanten. De AFM richt zich hierbij op eerlijke en transparante financiële markten. DNB op solide en integere financiële instellingen.

Beperken risico's voor de belastingbetaler

Gaat een financiële instelling failliet? Dan moeten verliezen zo veel mogelijk terechtkomen bij de aandeelhouders en crediteuren van banken. En niet bij de rest van de sector en de belastingbetaler. De overheid is een voorstander van dit zogenoemde ‘bail-in’-principe.

Europees financieel toezicht

In Europa werken de eurolanden aan een Europese bankenunie. Met als belangrijk onderdeel een Europees toezichtmechanisme. De Europese bankenunie wil dat de banken sterker worden door:

  • centraal toezicht;
  • gelijke regels voor alle banken in de eurolanden;
  • afspraken over ingrijpen bij banken met problemen.

Toezichthouders financiële sector

De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) voeren het toezicht op de financiële sector uit.

Taken van De Nederlandsche Bank (DNB)

DNB is toezichthouder op het financiële systeem als geheel en waarborgt de financiële stabiliteit. De bank controleert ook hoe gezond een financieel bedrijf is. Dit heet prudentieel toezicht. Zo wil de overheid het risico op een faillissement zo klein mogelijk houden. Klanten moeten erop kunnen vertrouwen dat het bedrijf zijn financiële verplichtingen kan nakomen.

Taken van de Autoriteit Financiële Markten (AFM)

De AFM houdt toezicht op:

  • de manier waarop financiële instellingen met hun klanten omgaan;
  • de manier waarop partijen met elkaar omgaan op de financiële markten.

De AFM moet het vertrouwen van consumenten en bedrijven in de financiële markten versterken. Ook internationaal; de AFM is onderdeel van de Europese toezichtsautoriteit. Op die manier beschermt de AFM consumenten en de economische reputatie van Nederland. De AFM stimuleert financiële instellingen om eerlijk, zorgvuldig en open om te gaan met hun klanten.

Beoordeling financiële stelsel door IMF

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) beoordeelt periodiek hoe stabiel het financiële stelsel van landen over de hele wereld is. Het IMF onderzoekt of de markten sterk genoeg zijn om grote schokken op te vangen. Bijvoorbeeld door plotselinge koersschommelingen op de beurs of veranderingen in kredietwaardigheid van bedrijven.

Financial Sector Assessment Program (FSAP)

Basis van de beoordelingen is het Financial Sector Assessment Program (FSAP). Dit programma is door het IMF en de Wereldbank opgericht om de gezondheid van de financiële markten te bevorderen.
De IMF-beoordelingen voor Nederland staan op de website van het IMF.