De overheid wil dat in 2035 de meeste scholen inclusief onderwijs geven. Inclusief onderwijs geeft alle kinderen kansen. En het verhoogt de kwaliteit van het onderwijs.
Inclusief onderwijs geeft alle kinderen en jongeren kansen
Bij inclusief onderwijs krijgen kinderen en jongeren met dezelfde talenten gelijke kansen. Het biedt alle kinderen en jongeren de kans om zich te ontwikkelen en met hun talent iets te betekenen voor onze samenleving.
Door elkaar te ontmoeten op school leren kinderen met respect met elkaar om te gaan. Door samen op te groeien en te ontwikkelen, leren kinderen dat iedereen verschillend is. En dat ook te respecteren. Alle kinderen en jongeren krijgen de ondersteuning die zij nodig hebben. Voor de kinderen en jongeren die dat nodig hebben, blijft er speciaal onderwijs beschikbaar.
Inclusief onderwijs biedt meer kansen. Bijvoorbeeld:
- Kinderen en jongeren die ondersteuning nodig hebben gaan nu vaak naar een speciale school verder weg. En zijn soms lang onderweg. Bij inclusief onderwijs kunnen zij samen met hun broers, zussen en vrienden naar een school in de buurt.
- Jongeren die naar het voortgezet speciaal onderwijs gaan kunnen vaak niet dezelfde vakken en profielen kiezen als jongeren in het regulier onderwijs. Hierdoor kunnen ze soms niet de opleiding volgen die ze willen. Of een baan vinden die goed bij ze past. Bij inclusief onderwijs kunnen jongeren die ondersteuning nodig hebben dezelfde vakken kiezen op dezelfde school als andere jongeren.
- Uit onderzoek blijkt dat kinderen en jongeren die ondersteuning nodig hebben zich beter ontwikkelen op een inclusieve school.
Inclusief onderwijs, met elkaar voor alle kinderen en jongeren
Binnen inclusief primair en voortgezet onderwijs zijn alle kinderen en jongeren welkom op een school dicht bij huis. Wie je ook bent en wat je talenten ook zijn. Iedereen telt mee, doet mee en is gelijkwaardig. En er wordt samen en van elkaar geleerd. Zo leren kinderen en jongeren dat iedereen verschillend is en dat ook te respecteren. Bij inclusief onderwijs krijgen kinderen en jongeren met dezelfde talenten gelijke kansen. Ze kunnen het profiel en de vakken kiezen die ze willen. Zo kan iedereen een baan vinden die bij hem of haar past. Inclusief onderwijs heeft een positief effect op het leren en de ontwikkeling van alle kinderen en jongeren. Het legt de basis voor een inclusievere samenleving. Een inclusieve school heeft drie kenmerken.
1. Iedereen is welkom, ontwikkelt zich en hoort erbij
Ieder kind en iedere jongere kan naar dezelfde scholen en schoolsoorten als de kinderen en jongeren uit de buurt. Ieder kind en iedere jongere wordt gewaardeerd en gezien. Het schoolgebouw en de leermiddelen zijn toegankelijk voor de kinderen, jongeren, ouders en het schoolteam.
2. Er is goede ondersteuning voor iedereen
Het schoolteam bestaat uit leraren, onderwijsondersteunend personeel, jeugdhulp en zo nodig zorgpersoneel. Het schoolteam zorgt voor goede ondersteuning voor alle leraren en alle kinderen en jongeren. Kinderen, jongeren en hun ouders denken vanuit hun eigen ervaring mee over de ondersteuning.
3. Alle kinderen en jongeren leren en doen mee
Ieder kind en iedere jongere leert op zijn of haar eigen niveau en op een manier die bij hem of haar past. Ieder kind en iedere jongere leert samen met en van de klasgenoten. Zo kan iedereen zich zo goed mogelijk ontwikkelen.
Wil je meer weten over inclusief onderwijs? Ga naar rijksoverheid.nl/inclusiefonderwijs
Inclusief onderwijs verhoogt kwaliteit onderwijs
Met inclusief onderwijs wordt niet alleen gewerkt aan gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren. Het is ook een kans om de kwaliteit van het onderwijs en de ondersteuning op school verder te verbeteren. En uitdagingen aan te pakken zoals:
- groeiende wachtlijsten;
- thuiszittende jongeren;
- problemen rondom leerlingenvervoer.
Inclusief onderwijs kan ook helpen om het lerarentekort aan te pakken door onderwijs anders te regelen. In een inclusieve leeromgeving met een interdisciplinair schoolteam kan de leraar zich meer focussen op de kerntaken. En anderen inschakelen als er iets extra’s nodig is.
Inclusief onderwijs op school
Vanuit een pedagogische basis werken scholen aan de brede ontwikkeling van alle kinderen en jongeren. Elk kind en elke jongere is welkom. Iedereen ontwikkelt zich op zijn of haar eigen niveau, wordt gezien en hoort erbij. Kinderen en jongeren leren met en van elkaar. Het schoolteam is interdisciplinair. Het bestaat uit leerkrachten, onderwijsondersteunend personeel, jeugdhulppersoneel en zo nodig zorgpersoneel. Het team werkt nauw samen met partners (zoals wijkteams van de gemeente) om de school heen. Zowel leerkrachten als kinderen krijgen de ondersteuning die nodig is.
De overheid heeft een beleidskader: Met elkaar voor alle kinderen en jongeren. Hierin staat precies wat inclusief onderwijs is en hoe een inclusieve leeromgeving eruit ziet.
Animatievideo over inclusief onderwijs
Animatievideo Inclusief Onderwijs
DownloadOp deze school krijg je inclusief onderwijs dicht bij huis.
Dat betekent dat iedereen welkom is.
Wie je ook bent en wat je talenten ook zijn.
Iedereen telt mee, mag meedoen en is gelijkwaardig.
Een inclusieve school heeft 3 kenmerken;
Één. Iedereen is welkom, ontwikkelt zich en hoort erbij.
Alle kinderen en jongeren kunnen dicht bij huis naar school.
Iedereen voelt zich gewaardeerd en gezien.
En het schoolgebouw en de leermiddelen zijn toegankelijk voor iedereen.
Er is bijvoorbeeld ruimte om je even terug te trekken.
Twee. Er is goede ondersteuning voor iedereen.
Het schoolteam is multidisciplinair.
Het bestaat uit leraren, onderwijsondersteunend personeel, jeugdhulp en zo nodig zorgpersoneel.
Samen ondersteunen ze alle leraren en alle kinderen en jongeren.
Drie. Alle kinderen en jongeren leren en doen mee.
Ieder kind en iedere jongere kan zich zo goed mogelijk ontwikkelen.
Ze leren op hun eigen niveau.
En op verschillende manieren.
Iedereen kan meedoen, leren en samenwerken.
Met inclusief onderwijs zorgen we ervoor dat alle kinderen en jongeren samen met hun broers en zussen dicht bij huis naar school kunnen.
Ze groeien samen op.
Zo leren ze dat iedereen verschillend is en om dat te respecteren.
Daarnaast krijgen kinderen en jongeren met dezelfde talenten dezelfde kansen.
Ze kunnen de profielen en vakken kiezen die ze willen.
Ook staat de leraar er niet alleen voor.
Met een multidisciplinair schoolteam kan de leraar zich meer focussen op de kerntaak.
Inclusief onderwijs heeft een positief effect op het leren en de ontwikkeling van alle kinderen en jongeren.
Het legt de basis voor een inclusievere samenleving.
Meer weten?
Ga naar rijksoverheid.nl/inclusiefonderwijs
Samenwerking met maatschappelijke partners
Het kabinet wil dat inclusief onderwijs de norm wordt in het onderwijs. Daar zijn wetten en regels voor nodig. De overheid werkt hiervoor samen met maatschappelijke partners zoals:
- PO en VO raad;
- Sectorraad GO en sectorraad Pro;
- Overkoepelend Netwerk Samenwerkingsverbanden (ONSwv).
Advies over inclusief onderwijs
Eind 2025 hebben 5 themagroepen een advies uitgebracht over inclusief onderwijs. Hierin staan onder andere de volgende aanbevelingen:
- Investeren in een wetenschappelijk onderbouwd lesprogramma voor teams op scholen die werken aan inclusief onderwijs.
- Rekening houden met inclusief onderwijs in de eisen aan leraren.
- Meer duidelijkheid bieden aan scholen over verwachtingen bij inclusief onderwijs.
- Zorgen voor nieuwe wetgeving om inclusief onderwijs de norm te kunnen laten zijn in het onderwijs.
- Rekening houden met inclusief onderwijs bij de toezicht op de kwaliteit van het onderwijs.
Overheid werkt samen met jongeren aan inclusief onderwijs
De overheid werkt nauw samen met jongeren. Hun inbreng als ervaringsdeskundigen is belangrijk bij het werken aan inclusief onderwijs. Daarom organiseert de overheid regelmatig bijeenkomsten met jongeren. Hierin delen de jongeren hun inzichten en eigen ervaringen.
De ideeën en wensen van de jongeren zijn gebruikt bij het opstellen van het Beleidskader ‘Met elkaar voor alle kinderen en jongeren’.
Aftermovie jongerenevent inclusief onderwijs
Benieuwd hoe jongeren uit het regulier en speciaal onderwijs samenwerken en nadenken over inclusief onderwijs? Bekijk de aftermovie van het jongerenevent ‘Denk en doe mee – samen aan de slag met inclusief onderwijs’ op 28 en 29 januari 2025. Kinderen en jongeren uit het regulier en speciaal onderwijs hebben elkaar hier ontmoet. Ze hebben ervaren wat inclusief onderwijs is. En zijn samen aan de slag gegaan met concrete plannen en ideeën om het onderwijs op hun school en daarbuiten inclusiever te maken.
Deelnemers: Beste kijkers, welkom op het leukste jongerenevent van Nederland.
Wij zijn jullie presentatoren vanuit de studio op wielen, de GLR tech Xpress.
We laten jullie graag zien wat er allemaal op het event gebeurt.
Staatssecretaris Marielle Paul: Belangrijkste doel voor mij is om in ieder geval te luisteren naar wat jullie te vertellen hebben. En ik vind het ontzettend mooi dat jullie met zoveel mensen hier naartoe zijn gekomen om ervoor te zorgen wanneer we werken aan inclusief onderwijs en alles wat daarbij komt kijken, dat we jullie stem ook goed meenemen.
Deelnemer: Ervoor zorgen dat je de juiste hulp krijgt. Dat er mensen zijn die je daarbij ook echt goed kunnen helpen en dat je rustig weer naar school toe kan gaan. Want als je thuiszitter bent kan dat best wel een klap zijn om een hele dag in één keer weer mee te draaien.
Petra van Waarden (ministerie van OCW): Allereerst heel belangrijk dat we in Nederland steeds meer toe gaan werken naar inclusief onderwijs. Maar dat doen we natuurlijk niet alleen.
Martijn Sanders (ministerie van OCW): En ik heb al een paar hele mooie gesprekken gehad met leerlingen die vragen hebben van hoe gaan jullie dat als het ministerie regelen om tot inclusief onderwijs te komen? En die heel goed konden aangeven wat ze zelf nodig hebben.
Petra van Waarden (ministerie van OCW): Maar misschien nog wel belangrijker ze kunnen het ook mee terug nemen de school in, om te vertellen welk verschil zij kunnen maken met elkaar.
Melchior Wammes (Adviesraad Éigenwijsheid): Ik zou wel beginnen met de leerlingen op zijn minst meer inspraak geven. Want wat ik heel vaak zie is dat de leerlingen wel weten hoe het moet.
Deelnemer: Dat je kan wat je wilt. Als je er maar in gelooft en het ook probeert.
Sessieleider: Ja. Daar gaan we!
Keynote: No excuses, no limits!
Vraag gesteld door deelnemer: Toen je op de mytylschool kwam, wat waren toen je verwachtingen?
Antwoord door Marion van den Burg (Mytylschool de burg): Toen ik daar kwam werken toen had ik zoiets van, ja maar hallo, we zijn hier geen ziekenhuis, dit zijn gewoon leerlingen, net als iedereen. Dus eigenlijk ben ik me daarna gaan ontwikkelen. Dat ik dacht van ja, we moeten niet de hele tijd dat medische zien, het gaat om de mens.
Roza Vreeman (JongPit): Inclusief onderwijs is voor mij dat er vanuit een school gekeken wordt naar mijn mogelijkheden en dat er vanuit daar wordt doorgedacht.