Landbouwbeleid en -subsidies

Voedselproductie moet samengaan met versterken natuur

De Nederlandse land- en tuinbouw produceert voedsel voor mensen in Nederland en het buitenland. Om te zorgen dat dit in de toekomst ook nog steeds kan, moet de landbouw duurzamer worden. Want door de manier waarop boeren nu werken, beschadigt de natuur. En dit kan uiteindelijk problemen geven voor de productie van voedsel. Daarom zijn er landelijke en Europese afspraken. Deze gaan over de kwaliteit van de bodem, het water en de lucht. En over het beschermen van planten en dieren.

Europees landbouwbeleid

Alle landen in de Europese Unie maken samen het Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Elke 7 jaar maken de landen nieuwe afspraken. Nederland zorgt dat al het nationale landbouwbeleid past binnen dit Europese beleid.

Doelen voor duurzame landbouw

Duurzame landbouw zorgt ervoor dat de natuur gezond blijft, en dat het water en de lucht schoon zijn. Dit betekent bijvoorbeeld dat de landbouw minder stikstof en broeikasgassen moet gaan uitstoten. En dat er minder grondstoffen verspild worden. Ook moeten boeren goed voor hun dieren zorgen. Belangrijk hierbij is dat boerenbedrijven ook in de toekomst kunnen blijven bestaan, en dat zij dus genoeg geld kunnen verdienen met hun bedrijf.

De belangrijkste doelen uit het landbouwbeleid:

• Natuur herstellen

  Er zijn in Europa en Nederland steeds minder planten- en diersoorten. Dit komt bijvoorbeeld door droogte. Ook zit er te veel stikstof in de lucht. Daarom moet de landbouwsector in 2035 42 tot 46% minder stikstof uitstoten dan in 2019.

• Verbeteren waterkwaliteit

  In veel delen van Nederland is het water vervuild. Er zitten schadelijke stoffen in, zoals fosfaten en stikstof. Een deel daarvan komt vanuit de landbouw. In het Actieprogramma Nitraatrichtlijn staan maatregelen om de waterkwaliteit te verbeteren. Hier staan bijvoorbeeld regels in voor het gebruik van mest door landbouwbedrijven.

• Gezondheid bodems verbeteren

  Het grootste deel van de Nederlandse bodem is niet gezond. Dat is niet goed voor de natuur en het vasthouden van water. De overheid wil landbouwbodems gezond en vruchtbaar houden. Daarvoor is het Nationaal Programma Landbouwbodems opgesteld.

• Omgaan met klimaatverandering

  Klimaatverandering kan verminderd worden door minder broeikasgassen uit te stoten. Daarnaast helpt het om meer CO₂ vast te leggen, in bijvoorbeeld landbouwbodems en bomen. Boeren moeten zich ook aanpassen op klimaatverandering. De landbouw moet bijvoorbeeld steeds meer rekening houden met droogte en extreem weer.

• Dierenwelzijn verbeteren

  Nederland wil in 2040 voldoen aan de 6 principes voor dierwaardige veehouderij. Hierbij wordt bijvoorbeeld gelet op de gezondheid en leefwijze van landbouwdieren.

• Biologische landbouw

  Nederland en de Europese Unie willen dat er meer biologische landbouw komt. Bij biologische landbouw gebruiken boeren geen chemische gewasbeschermingsmiddelen of kunstmest. Dat is beter voor dieren en het milieu.

• Innovatie in manier van werken

  Nederlandse boeren gebruiken moderne machines en technieken om voedsel te produceren. Het kabinet wil dat boeren en telers steeds betere manieren van werken gaan gebruiken. Daarom investeert de overheid in vernieuwing in de landbouw.

Stikstofmaatregelenpakket voor de landbouw

Er moet veel veranderen in de landbouw en tuinbouw om de doelen te behalen. Het kabinet heeft in 2026 een stikstofmaatregelenpakket aangekondigd. Op Groeiennaarmorgen.nl staat wat de gevolgen zijn voor melkveehouderijen, de gevolgen voor intensieve veehouderijen en de gevolgen voor akker- en tuinbouwbedrijven.

Subsidies en hulp bij verduurzaming

Landbouw- en tuinbouwbedrijven kunnen verschillende subsidies krijgen om te verduurzamen. Zij kunnen dit geld bijvoorbeeld gebruiken om te innoveren, minder dieren per hectare te houden, of biologisch te gaan boeren. Veel van deze subsidies komen uit het GLB van de Europese Unie.