Vrijheid van meningsuiting en internetvrijheid

Vrijheid van meningsuiting is een voorwaarde voor een goed functionerende democratie en een vrije samenleving. Zowel online als offline. Maar vrijheid van meningsuiting wordt wereldwijd bedreigd. 

Nederlandse inzet voor vrijheid van meningsuiting wereldwijd

Het aantal journalisten dat vastzit is de laatste jaren enorm toegenomen. De Rijksoverheid steunt de onafhankelijke positie van journalisten en mediaorganisaties wereldwijd.

Nederland richt zich op 3 aandachtspunten:

  • Preventie. Bijvoorbeeld door bij te dragen aan een cultuur waarin vrijheid van meningsuiting vanzelfsprekend is.
  • Bescherming. Bijvoorbeeld door geven van (digitale) veiligheidstrainingen, goede wetgeving en veilige plekken aan bedreigde journalisten.
  • Vervolging. Bijvoorbeeld door straffeloosheid voor daders die journalisten (fysiek) bedreigen te bestrijden.

Op internationaal niveau versterkt Nederland vrijheid van meningsuiting op verschillende manieren:

  • Nederland zet vrijheid van meningsuiting hoog op de agenda bij verschillende internationale organisaties. Bijvoorbeeld de Verenigde Naties (VN), de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Europese Unie (EU).
  • Nederland werkt samen met non-gouvermentele organisaties (ngo’s) die vrijheid van meningsuiting bevorderen. Bijvoorbeeld Free Press Unlimited en RNW Media.
  • Daarnaast steunt Nederland  verschillende andere projecten op het gebied van vrijheid van meningsuiting uit het Mensenrechtenfonds. Zie voor het laatste overzicht de mensenrechtenrapportage die ieder jaar naar de Tweede Kamer gaat.
  • De Nederlandse Mensenrechtenambassadeur kaart het onderwerp aan bij journalisten en vertegenwoordigers van overheden, maatschappelijke organisaties en bedrijven.
  • Nederland schenkt jaarlijkse aandacht aan de Internationale dag van de Persvrijheid (3 mei) en aan de Internationale Dag tegen Straffeloosheid van Geweld tegen Journalisten (2 november).

Nederland inzet voor internetvrijheid wereldwijd

Nederland ondersteunt daarom internetgebruikers in gebieden waar internetvrijheid bedreigd wordt. Nederland:  

  • ondersteunt mensenrechtenverdedigers om zich te wapenen tegen inbreuken op hun mensenrechten online. Voorbeelden van inbreuken zijn het afluisteren van apparatuur of beperkte toegang tot internet;
  • ontwikkelt internationale normen om mensenrechten online met andere landen die dezelfde uitgangspunten hebben te versterken;
  • verzet zich tegen strenge wetgeving waarmee mensenrechten online worden bedreigd;
  • zet internetvrijheid hoog op de agenda bij internationale organisaties. Bijvoorbeeld de EU, de Raad van Europa en in de OVSE;
  • maakt zich sterk bij de Verenigde Naties (VN) voor mensenrechten resoluties;
  • is actief binnen deFreedom Online Coalition (FOC) (Engelstalig), waarvan Nederland oprichter is. Deze coalitie van 30 landen op 5 continenten bevordert mensenrechten op het internet.
  • oefent politieke druk uit op landen die mensenrechtenverdedigers opsporen en straffen voor online uitingen over de mensenrechtensituatie in hun land.
  • steunt ngo’s via het Mensenrechtenfonds die zich sterk maken voor internetvrijheid. Zie voor het laatste overzicht de mensenrechtenrapportage die ieder jaar naar de Tweede Kamer gaat;
  • steunt de Mensenrechtenambassadeur. Die kaart het belang van internetvrijheid aan in gesprekken met overheden, bedrijven en organisaties.