Nieuwe deelnemingen

Overheid voorzichtig bij aangaan nieuwe deelnemingen

Als de overheid aandeelhouder wordt, bemoeit zij zich met de markt. Daarom is de overheid voorzichtig bij het aangaan van nieuwe deelnemingen.

In de Comptabiliteitswet en het Handboek aangaan deelnemingen staat hoe de overheid nieuwe deelnemingen aangaat. De overheid gebruikt een vaste lijst met vragen en regels (een afwegingskader). En beoordeelt op basis van die lijst of een nieuwe deelneming echt invloed geeft. En of uitvoerbaar is. De overheid neemt dit besluit zorgvuldig en alleen als het echt nodig is. Bijvoorbeeld omdat:

• het maatschappelijke belang alleen geregeld is als de overheid aandeelhouder is. Denk aan de belangen voor de productie en levering van energie via Tennet of kritieke infrastructuur zoals Schiphol en het Havenbedrijf Rotterdam;
• de overheid meer invloed wil hebben op bedrijven dan mogelijk is via de wet. Dit is het geval bij Holland Casino. De overheid kiest hiervoor om bijvoorbeeld criminaliteit die met gokken te maken heeft, tegen te gaan.
• de overheid bedrijven tijdelijk moet helpen door aandelen te kopen. Dit gebeurt alleen in bijzondere situaties, bijvoorbeeld met de banken ABN AMRO en ASN Bank toen deze in moeilijkheden zaten.

Overheid beslist over aandeel deelneming

Als de overheid heeft besloten om een deelneming aan te gaan, maakt ze nog 3 keuzes:

• Hoe groot wordt het aandeel van de overheid?
  • volledig eigendom: de overheid koopt alle aandelen (100%);
  • een meerderheidsbelang: de overheid koopt meer dan de helft van de aandelen (meer dan 50%);
  • een minderheidsbelang; de overheid heeft de helft of minder van de aandelen (≤50%);
• Hoelang blijft de overheid aandeelhouder? Is dit tijdelijk of vast?
• Wie heeft de rol van aandeelhouder: de minister van Financiën (staatsdeelneming) of een andere minister (beleidsdeelneming)?