Hoe is Nederland voorbereid op een kernongeval?

Nederland is voorbereid op een kernongeval. Er zijn plannen en draaiboeken opgesteld die regelmatig worden bijgewerkt. Hulporganisaties oefenen regelmatig wat zij moeten doen bij een ongeval met straling.

Stralingsongeval

Stralingsongevallen zijn situaties waarin ongewenst straling en/of radioactief materiaal vrij komt of dreigt vrij te komen. Dit moet zoveel straling zijn dat dit een verhoogd risico kan vormen voor mensen en voor het milieu. Stralingsincidenten hebben betrekking op alle activiteiten, inclusief transport en opslag, met radioactieve stoffen of toestellen die ioniserende straling kunnen uitzenden. Dit kan variëren van grote (dreigende) incidenten in nucleaire installaties tot kleine incidenten met radioactief materiaal in bijvoorbeeld een ziekenhuis.

Kernongeval

Een kernongeval is een ongeval bij een kernreactor waarbij straling vrijkomt of dreigt vrij te komen. Dit moet zo veel straling zijn dat dit een verhoogd risico kan vormen voor mensen en voor het milieu. De kans op een kernongeval is klein. Kernreactoren in Nederland en in de ons omringende landen worden steeds veiliger. Dit komt doordat veiligheidssystemen telkens worden verbeterd. Daardoor neemt de kans op een kernongeval in onze omgeving af.

Nationaal Crisisplan Stralingsincidenten (NCS)

Nederland is voorbereid op kleine en grote kernongevallen. Dankzij het Nationaal Crisisplan Stralingsincidenten (NCS) en de daarbij horende plannen en handboeken. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) coördineert de respons bij een (dreigend) kernongeval.

Het NCS beschrijft de hoofdstructuur van de organisatie voor de crisisbeheersing bij kernongevallen of andere stralingsongevallen. Het NCS vormt de basis voor meer praktische plannen en handboeken, zoals het Responspan NCS en de regionale rampbestrijdingplannen.

Responsplan NCS

Het Responsplan NCS beschrijft onder andere de soorten stralingsongevallen en de responsprocessen. In de regionale rampbestrijdingsplannen staan maatregelen beschreven. De veiligheidsregio’s  bereiden deze maatregelen voor. En zij voeren de maatregelen uit tijdens een ongeval (zoals evacueren van bewoners en uitdelen jodiumtabletten).

Oefeningen en opleidingen

Betrokkenen bij de stralingsongevallenbestrijding krijgen opleidingen, trainingen en oefenprogramma’s.  Zo zijn ze goed voorbereid op de bestrijding van een stralingsongeval. In 2011 is de laatste grote nationale oefening geweest. Jaarlijks organiseert de overheid diverse kleinere oefeningen.

Informatie uitwisselen met buurlanden

Stralingsongevallen kunnen grensoverschrijdend zijn. De landen van de Europese Unie hebben afgesproken dat betrokken landen elkaar dan zo snel mogelijk alarmeren en informeren.

Aansprakelijkheid bij kernongevallen

De Wet aansprakelijkheid kernongevallen (Wako) regelt de aansprakelijkheid van eigenaren van kernreactoren voor kernongevallen. De eigenaar is namelijk verantwoordelijk voor schade bij kernongevallen.

De eigenaar moet deze aansprakelijkheid verzekeren tot een maximum van € 1,2 miljard. Voor grotere schades geldt een staatsgarantie tot € 2,3 miljard. Voor de staatsgarantie betaalt de eigenaar jaarlijks een vergoeding aan de Nederlandse staat.