Verandering rechtspositie medewerkers in het openbaar onderwijs

Vanaf 2020 wordt de rechtspositie van medewerkers in het openbaar onderwijs en het bijzonder onderwijs  gelijkgetrokken. Dan geldt voor alle medewerkers in de onderwijssectoren het private arbeidsrecht uit het Burgerlijk Wetboek.

Medewerkers in het openbaar onderwijs vallen nu onder het ambtenarenrecht. Dat gaat veranderen met de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren. Deze invoering is gepland op 1 januari 2020.

Wijzigingen alleen in openbaar onderwijs

De wijzigingen in de rechtspositie gelden voor alle medewerkers in deze openbare onderwijsinstellingen:

  • primair onderwijs (basisonderwijs en speciaal onderwijs);
  • voortgezet onderwijs;
  • universiteiten en universitaire medische centra;
  • onderzoeksinstellingen.

Er verandert niets voor medewerkers in het middelbaar (mbo) en hoger beroepsonderwijs (hbo). In het mbo en hbo zijn geen openbare instellingen, maar alleen bijzondere instellingen. Medewerkers in bijzondere onderwijsinstellingen vallen namelijk al onder het private arbeidsrecht.

Gevolgen nieuwe rechtspositie

Dit zijn de belangrijkste veranderingen in het arbeidsrecht voor het openbaar onderwijs.

  • Medewerkers krijgen een arbeidsovereenkomst in plaats van een eenzijdige aanstelling.
  • De ketenbepaling geldt. Die regeling bepaalt na hoeveel tijdelijke contracten iemand een contract voor onbepaalde tijd  krijgt.
  • Andere regels voor ontslag. UWV of de kantonrechter bepalen vooraf of iemand ontslagen mag worden. Wie het niet is eens met het ontslag, kan in hoger beroep gaan bij de kantonrechter.

Arbeidsvoorwaarden als verlof en loon veranderen niet. Die worden in de onderwijscao’s geregeld.

Einde aan verschillende rechtspositieregels in het onderwijs

Medewerkers in bijzondere onderwijsinstellingen vallen nu onder het private arbeidsrecht. Medewerkers in openbare onderwijsinstellingen hebben op dit moment een ambtelijke aanstelling en vallen onder het ambtenarenrecht.

Dat gaat veranderen met de invoering van de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) in 2020. De aanstelling wordt vervangen door een privaatrechtelijke arbeidsovereenkomst. Het private arbeidsrecht uit het Burgerlijk Wetboek gaat gelden. Dit is al zo voor de bijzondere onderwijsinstellingen en voor werknemers in het bedrijfsleven.

Aparte aanpassingswet voor onderwijs

Naast de Wnra treedt naar verwachting in 2020 de Wet tot wijziging van enige wetten in verband met de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren in het onderwijs in werking. Op vrijdag 29 juni 2018 is de Ministerraad akkoord gegaan met dit wetsvoorstel. Dat wordt nu ter advisering voorgelegd aan de Raad van State. Naar verwachting wordt het voorstel begin 2019 ingediend bij de Tweede Kamer.

Zonder deze wet blijft een deel van de medewerkers in de openbare onderwijsinstellingen onder de Ambtenarenwet 2017 vallen.

De Ambtenarenwet 2017 bevat bepalingen over o.a. nevenwerkzaamheden, belangenverstrengeling en geheimhouding. De onderwijssectoren hebben over die onderwerpen zelf al afspraken gemaakt in cao’s en codes. Die afspraken zijn toegesneden op de onderwijssectoren en gelden voor zowel openbare als bijzondere instellingen.
Hierdoor gelden vanaf 2020 voor medewerkers in openbare en bijzondere onderwijsinstellingen dezelfde regels.

Meer informatie wijzigingen rechtspositie onderwijs

Werkgeversorganisaties en onderwijsbonden geven meer informatie over de wijzigingen door de Wnra.
Kijk ook op deze websites: