Opvanglocaties voor asielzoekers zitten vol en er zijn lange wachttijden voor beslissingen op asielaanvragen. Het kabinet wil organisaties ontlasten die asielzoekers opvangen en hun asielaanvraag beoordelen. Bijvoorbeeld door te zorgen dat minder asielzoekers naar Nederland komen.
Maatregelen om de instroom van asielzoekers te verminderen
De volgende maatregelen zijn op 12 juni 2026 ingegaan. Ze staan in het Europese Migratiepact dat die dag is ingegaan:
- Kortere verblijfsvergunningen voor asielzoekers
Asielzoekers die daar recht op hebben, krijgen een tijdelijke verblijfsvergunning voor 3 jaar. Dat is de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. Ook verschillende buurlanden hebben tijdelijke verblijfsvergunningen voor 3 jaar voor asielzoekers. - Geen verblijfsvergunning meer voor onbepaalde tijd
Asielzoekers krijgen geen verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd meer. Asielzoekers met zo’n permanente verblijfsvergunning mochten in Nederland blijven, ook als de reden van hun asiel niet meer bestond. - Minder mogelijkheden voor nareis volwassen kinderen en ongehuwde partners
Asielzoekers met een verblijfsvergunning (statushouders) kunnen alleen verzoeken om minderjarige kinderen en gehuwde partner uit hun gezin naar Nederland te laten komen (aanvraag voor nareis). De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt aanvragen voor nareis aan de hand van de regels voor gezinsherening. - Minder mogelijkheden voor nieuwe asielaanvraag bij nieuwe feiten
Asielzoekers hebben minder mogelijkheden voor een nieuwe asielaanvraag als er nieuwe feiten en omstandigheden zijn. Dat moet voorkomen dat uitgeprocedeerde asielzoekers hun terugkeer vertragen met een nieuwe asielaanvraag. Het gaat dan om gevallen waarbij de situatie in het land van herkomst is veranderd, maar dat geen gevolgen heeft voor hun afgewezen asielverzoek. - Tweestatusstelsel ingevoerd
Vluchtelingen die zijn gevlucht voor oorlog en geweld krijgen een andere status dan vluchtelingen die persoonlijk worden vervolgd om wie ze zijn. Hierdoor kunnen vluchtelingen die vluchten voor oorlog en geweld (subsidiair beschermden) moeilijker hun echtgenoot en kinderen over laten komen naar Nederland (nareizen). Deze groep valt niet onder de Europese richtlijn voor gezinshereniging.
Deze maatregelen staan in het Europese Asiel- en Migratiepact (die sinds 12 juni 2026 gelden) en in de Wet invoering tweestatusstelsel.
Overige maatregelen om instroom asielzoekers te verminderen
- Toezicht aan de grens
De Koninklijke Marechaussee (KMar) heeft meer ruimte om controles uit te voeren bij de grenzen met België en Duitsland, op vliegvelden en bij havens waar ferry’s aanmeren. Dit toezicht heet Mobiel Toezicht Veiligheid (MTV). De tijdelijke controles aan de binnengrenzen zijn op 30 september 2026 beëindigd. Zie ook: Kabinet voert nieuwe vorm van toezicht aan de binnengrens in (nieuwsbericht, 24-9-2026) - Asielaanvraag doorlopen buiten de EU
Het kabinet wil het internationaal vluchtenlingenrecht moderniseren en het mogelijk maken om asielaanvragen buiten Europa te kunnen indienen en doorlopen. Hierdoor zouden minder asielzoekers naar Nederland moeten komen. - Opvang asielzoekers in de regio
De Nederlandse overheid en de Europese Unie zetten in op versterking van veilige opvang in de regio zodat zij niet naar Europa en bijvoorbeeld Nederland hoeven te komen.