Nederland is steeds vaker doelwit van Russische cyberoperaties. Lees wat dit betekent voor de Nederlandse veiligheid, hoe Rusland te werk gaat, en hoe Nederland samenwerkt met andere landen om deze cyberaanvallen tegen te gaan.
Russische cyberoperaties tegen Nederland
De Nederlandse veiligheid stond in 80 jaar niet zo onder druk als nu. De Russische dreiging, inclusief cyberoperaties, vormt een groot risico voor Nederland (AIVD Jaarverslag 2025). Inlichtingendiensten zien onder andere dat Rusland:
- informatie verzamelt over Nederlandse windmolenparken, internetkabels en gasleidingen, mogelijk als voorbereiding op sabotage.
- steeds meer en grotere cyberaanvallen uitvoert. Het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) maakt dat steeds makkelijker.
- probeert westerse ambtenaren, militairen en journalisten te volgen en gegevens te stelen. Bijvoorbeeld via de chat-app Signal.
- spioneert via gehackte IP-camera’s om inzicht te krijgen in militaire transportroutes.
- ook veel nepnieuws verspreidt. Om onrust te veroorzaken in Nederland, bondgenoten uit elkaar te drijven en zelfs verkiezingen te beïnvloeden. Lees hoe je nepnieuws herkent.
De doelen van deze Russische cyberoperaties zijn vaak hetzelfde: schade aanrichten in Nederland, onze steun aan Oekraïne verzwakken, of zorgen dat Nederlanders hun vertrouwen verliezen in de overheid, in de NAVO of de Europese Unie (EU). Samen staan we sterker. En juist daarom probeert Rusland mensen en landen uit elkaar te drijven.
Samenwerking belangrijk voor cyberveiligheid
Om Nederland te beschermen zijn veel diensten en organisaties actief. Zij zetten zich dag en nacht in om cyberdreigingen vroegtijdig te ontdekken, systemen beter te beveiligen en daders op te sporen. Dat werkt het best in samenwerking met andere landen, zoals via de NAVO en de EU. Door kennis en informatie uit te wisselen. En samen duidelijk te maken dat de Russische cyberoperaties gevolgen hebben.
Een belangrijk middel daarvoor zijn sancties, zoals een inreisverbod of het bevriezen van bezittingen in Europa. Daarmee raken we landen, personen en bedrijven waar dat het meest pijn doet: in de portemonnee. Zo’n maatregel werd genomen op 13 juli 2026. Toen sanctioneerde de EU 13 Russische personen en bedrijven die betrokken waren bij cyberoperaties in EU-lidstaten, waaronder Nederland. Lees meer over het effect van sancties tegen Rusland.
Deze sancties werden kracht bijgezet door verklaringen van de EU, de NAVO en het Verenigd Koninkrijk, cyberweerbaarheidsadviezen en het gecoördineerd ontbieden van Rusland in meer dan 7 landen – waaronder Nederland.
Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken: ‘Het is belangrijk dat we, juist ook door ons zo publiek uit te spreken, met z’n allen laten zien dat we het patroon van Russisch cybergedrag in de gaten hebben. Op die manier verzwakken we de effectiviteit van deze Russische acties, en zorgen we ervoor dat burgers en bedrijven zich weerbaarder kunnen maken tegen dit soort cyberdreiging.’
Internationale Veiligheidsstrategie en Cyberstrategie
De wereld verandert snel. Nederland kiest daarom voor een proactieve inzet in het cyberdomein om onze veiligheid en weerbaarheid te vergroten. Met diplomatie, inlichtingen, defensie, opsporing en vervolging en het weerbaarder maken van onze samenleving worden kwaadwillende cyberactiviteiten voorkomen, verstoord en afgeschrikt. Wil je meer weten over deze aanpak? Lees ook over de: