Handreiking burgemeesters: benoeming, herbenoeming, klankbordgesprekken en afscheid

De handreiking burgemeesters wil met praktische ondersteuning bijdragen aan de kwaliteit, zorgvuldigheid, vertrouwelijkheid en het maatwerk van procedures rond benoeming, klankbordgesprekken, herbenoeming en afscheid nemen van burgemeesters. In de handreiking is er nadrukkelijk aandacht voor de bevordering van diversiteit binnen de groep die het ambt bekleedt en in de doelgroepen die met deze procedures te maken hebben.

Ambt van burgemeester

Het ambt van burgemeester is voortdurend in ontwikkeling. De bevoegdheden van de burgemeester op het terrein van openbare orde en veiligheid zijn uitgebreid en de burgemeester heeft een wettelijke verantwoordelijkheid gekregen voor het bevorderen van de bestuurlijke integriteit in de gemeente. Ook hebben zich rond het selecteren en functioneren van burgemeesters nieuwe praktijken ontwikkeld die vragen om handvatten voor degenen die erbij betrokken zijn. Daarbij bestaat de ambitie om te werken aan een goede balans en mix van mensen in het openbaar bestuur en wordt gewerkt aan het realiseren van een balans tussen de 40-60% vrouw-man in het bestuur. 

Omgeving waarin burgemeesters werken

De omgeving waarin burgemeesters werken verandert eveneens: de decentralisaties in het sociale domein hebben een integrale lokale beleidsafweging belangrijker gemaakt, de intensiteit van intergemeentelijke samenwerking neemt verder toe, het medialandschap is ingrijpend gewijzigd en in het (digitale) samenspel tussen overheid en samenleving ontstaan initiatieven. Burgemeesters staan daardoor voor nieuwe uitdagingen.

Rol van een burgemeester

Die uitdagingen brengen verwachtingen met zich mee. Zo krijgt de rolinvulling van de burgemeester als bestuurder op het terrein van openbare orde en veiligheid steeds meer aandacht, onder andere in relatie tot gezagsondermijnende criminaliteit. Burgemeesters worden ook steeds meer als persoon beoordeeld door burgers, pers en politici. En de verhouding tussen de gemeenteraad en de burgemeester is een andere dan die jaren geleden was. Tegelijk wordt nog altijd van burgemeesters verwacht dat zij gezagsvol boven de partijen staan en de integriteit van het gemeentelijk bestuur bevorderen, het gezicht van gemeente en gemeenschap vormen en als verbinder optreden tussen maatschappelijke en bestuurlijke partijen. Al deze ontwikkelingen en verwachtingen hebben geleid tot een actualisering van de bestaande handreiking voor de (her)benoeming van de burgemeester, het voeren van klankbordgesprekken tussen raad en burgemeester en het afscheid van de burgemeester.