Minder asielzoekers toelaten
Opvanglocaties voor asielzoekers zitten vol en er zijn lange wachttijden voor beslissingen op asielaanvragen. Het kabinet wil organisaties ontlasten die asielzoekers opvangen en hun asielaanvraag beoordelen. Bijvoorbeeld door te zorgen dat minder asielzoekers naar Nederland komen.
Maatregelen om de instroom van asielzoekers te verminderen
- Kortere verblijfsvergunningen voor asielzoekers
Het kabinet wil asielzoekers die daar recht op hebben een tijdelijke verblijfsvergunning geven voor 3 jaar in plaats van 5 jaar. Het gaat om de verblijfsvergunning asiel voor bepaalde tijd. Verschillende buurlanden hebben tijdelijke verblijfsvergunningen voor 3 jaar voor asielzoekers. - Schrappen verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd
Het kabinet wil asielzoekers geen verblijfsvergunning asiel voor onbepaalde tijd meer verstrekken. Asielzoekers met zo’n permanente verblijfsvergunning mogen in Nederland blijven, ook als de reden van hun asiel niet meer bestaat. - Schrappen mogelijkheid tot nareis van meerderjarige kinderen en ongehuwde partners
Het kabinet wil het asielzoekers met een verblijfsvergunning (statushouders) moeilijker maken om hun volwassen kinderen en hun ongehuwde partner naar Nederland te halen. Alleen de minderjarige kinderen en gehuwde partner uit het gezin van de statushouder kunnen een aanvraag doen om te mogen nareizen. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beoordeelt aanvragen voor nareis aan de hand van de regels voor gezinsherening. - Verminderen van nieuwe asielaanvragen bij nieuwe feiten
Asielzoekers krijgen minder mogelijkheden voor een nieuwe asielaanvraag bij nieuwe feiten en omstandigheden. Het kabinet wil voorkomen dat uitgeprocedeerde asielzoekers hun terugkeer vertragen met zo’n nieuwe asielaanvraag. Het gaat dan om gevallen waarbij de situatie in het land van herkomst is veranderd, maar dat geen gevolgen heeft voor hun afgewezen asielverzoek. - Invoeren tweestatusstelsel
Er komt onderscheid tussen vluchtelingen die persoonlijk worden vervolgd om wie ze zijn, en vluchtelingen die bijvoorbeeld zijn gevlucht vanwege oorlog en geweld (zogenoemde subsidiair beschermden). Asielzoekers met subsidiaire bescherming vallen niet onder de Europese richtlijn voor gezinshereniging. Dat maakt het mogelijk om de nareis van gezinsleden voor deze groep te beperken.
Deze maatregelen staan in het Europese Asiel- en Migratiepact (die vanaf 12 juni 2026 gaan gelden) en in de Wet invoering tweestatusstelsel.
Overige maatregelen om de instroom van asielzoekers te verminderen
- Tijdelijke controles aan grens
Sinds 9 december 2024 voert de Koninklijke Marechaussee tijdelijk extra grenscontroles uit. - Asielaanvraag doorlopen buiten de EU
Het kabinet wil het internationaal vluchtenlingenrecht moderniseren en het mogelijk maken om asielaanvragen buiten Europa te kunnen indienen en doorlopen. Hierdoor zouden minder asielzoekers naar Nederland moeten komen. - Opvang asielzoekers in de regio
De Nederlandse overheid en de Europese Unie zetten in op versterking van veilige opvang in de regio zodat zij niet naar Europa en bijvoorbeeld Nederland hoeven te komen.