Waarom is er nepnieuws op social media?

Wie bepaalt er wat je op social media te zien krijgt? Waarom staat er nepnieuws in je tijdlijn? En waarom zetten mensen nepnieuws op internet? Als je op deze vragen het antwoord weet, kun je nepnieuws makkelijker herkennen.

Niet iedereen ziet online hetzelfde

Niet iedereen krijgt online hetzelfde te zien. De meeste sociale media en websites houden bij wat je eerder aangeklikt hebt. Of wat je geliked of gedeeld hebt. Dat doen ze met algoritmes die onthouden wat je leuk vindt. En vervolgens krijg je meer berichten die daarop lijken. Andere berichten krijg je dan juist weer niet te zien. In het Engels heet dit ook wel de filter bubble.

Op Mediawijsheid.nl krijg je meer informatie over de filter bubble.

Nepnieuws vaak extra spannend

Boven berichten die niet waar zijn, staan vaak extra spannende koppen. Die koppen kunnen je nieuwsgierig maken, zodat je ze wilt aanklikken. De algoritmes op social media zijn zo ingesteld dat ze populaire berichten belangrijker maken. Maar de algoritmes controleren niet of informatie echt waar is. En wat nepnieuws is. Dat moet je nog steeds zelf herkennen. Bekijk de tips om een nieuwsbericht kritisch te bekijken.

Op Mediawijsheid.nl kun je meer lezen over nepnieuws en algoritmes.

Feit of mening?

Een mening is iets anders dan een feit. Meningen kunnen verschillen. En je mening kun je ook veranderen. Iedereen kan doen alsof zijn eigen mening de waarheid is. Feiten zijn waar en moet je altijd kunnen controleren. De meeste feiten kun je op meerdere manieren uitleggen. Dan zijn ze nog niet meteen nep. Vaak gaat het dan om een andere uitleg van dezelfde feiten (een interpretatie). In Nederland mag iedereen zeggen en schrijven wat hij wil. Zolang het niet in strijd is met de wet. Dat is de vrijheid van meningsuiting. Maar het betekent ook dat je op internet berichten kunt lezen die niet waar zijn.

Redenen om nepnieuws of desinformatie te maken

Sommige mensen gebruiken de vrijheid van meningsuiting om nepnieuws of desinformatie te verspreiden. De afzender kan verschillende redenen hebben om dat te doen. Bijvoorbeeld:

  • De afzender wil onrust veroorzaken met het bericht

Veroorzaakt de afzender onrust tussen twee mensen of groepen mensen? Dan doet hij dat misschien wel expres. Op het internet kun je vaak anoniem reageren. Daarom is het makkelijk om op die manier haat te zaaien. Soms wil een land of een regering met desinformatie expres onrust en meningsverschillen veroorzaken in een ander land. Bijvoorbeeld om de uitslag van verkiezingen te beïnvloeden.

Op Mediawijsheid.nl staat meer informatie over dreigtweets en haatberichten op internet

  • De afzender verdient misschien geld door het bericht

Wil de afzender jou naar een pagina met advertenties lokken? Veel websitemakers verdienen geld als  internetbezoekers hun online advertenties zien. Berichten van websites die alleen gemaakt zijn om geld te verdienen, hebben vaak een heftig onderwerp en spannende koppen. Daardoor klikken extra veel mensen door naar de website. Zo verdient de maker dus meer geld.

  • Het bericht kan ook een grap zijn

Grappen maken mag natuurlijk. Maar ze kunnen gevaarlijk zijn als mensen ze echt gaan geloven. Lijkt het bericht een grap? Dan kan het ook satire zijn. Op sommige websites staan alleen satirische nieuwsberichten, maar geen echte nieuwsberichten.