Ga direct naar inhoud

Mond-en-klauwzeer (MKZ)

MKZ is een zeer besmettelijke ziekte bij evenhoevige dieren. Dat zijn bijvoorbeeld runderen, schapen, geiten, lama’s en varkens. Wilde evenhoevigen, zoals herten en wilde zwijnen, kunnen ook besmet raken. Als er een uitbraak is, neemt de overheid maatregelen om de verspreiding tegen te gaan.

Verschijnselen MKZ

Besmette dieren krijgen koorts en vervolgens blaren op en in de bek, op de uier en op de poten. Andere verschijnselen die te zien zijn: kwijlen, schuimbekken, geen eetlust, mank lopen en sufheid.

Mensen, honden en katten worden niet ziek van MKZ. Zij hebben geen ziekteverschijnselen. Ze kunnen de ziekte wel verspreiden.

Verspreiding van MKZ

MKZ kan zich snel verspreiden als besmette dieren met andere dieren in contact komen. Het virus kan ook worden verspreid bij het verplaatsen van besmette mest, melk, sperma, voeding en stro. Het virus kan over grote afstand worden meegenomen, bijvoorbeeld door landbouwvoertuigen en vrachtwagens. Ook kunnen mensen het virus verder verspreiden via besmette schoenen, kleding en materialen. 

Geen uitbraak in Nederland

In 2025 zijn in Europa verschillende uitbraken geweest: in Duitsland, Hongarije en Slowakije. In Nederland was de laatste uitbraak van MKZ in 2001.

Meldplicht MKZ

De overheid wil snel ingrijpen als er MKZ uitbreekt om verspreiding te voorkomen. Daarom zijn eigenaren van dieren en dierenartsen verplicht om verschijnselen van MKZ direct te melden bij de NVWA via telefoonnummer 045 546 31 88. Dit nummer is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar. 

Een dierenarts van de NVWA doet vervolgens onderzoek en neemt monsters af bij dieren om te testen of ze besmet zijn. De eigenaar van het dier krijgt instructies om extra bioveiligheidsmaatregelen te nemen. Bijvoorbeeld om dieren met ziekteverschijnselen te scheiden van andere dieren. En om de bedrijfshygiëne verder te verbeteren. De eigenaar wordt op de hoogte gehouden van de uitslag.
 

Maatregelen als er MKZ is in Nederland

Stelt de overheid MKZ vast in Nederland? Dan neemt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) maatregelen om verdere verspreiding tegen te gaan:

  • Vervoer van dieren en dierlijke producten is in het hele land ten minste 72 uur lang verboden. Dat heet een standstill.
  • De dieren op het besmette bedrijf worden gedood en afgevoerd.
  • Er geldt een vervoersverbod voor dieren en dierlijke producten in een gebied van 10 kilometer rondom het besmette bedrijf, zodra de standstill is opgeheven. 
  • Dieren in diezelfde omgeving worden onderzocht door dierenartsen van de NVWA.
  • Landelijke veiligheidsmaatregelen, zoals een bezoekersverbod.

Deze maatregelen zijn in de Europese Unie afgesproken. Daarnaast kan Nederland extra maatregelen nemen om dierziekten te bestrijden.

Verder lezen