Open overheid

De overheid wil meer openheid over wat zij doet. Veel overheidsinformatie is daarom vrij te gebruiken en te verspreiden. Dit heet open data. De Rijksoverheid stimuleert het gebruik van open data en open standaarden. Open data en open standaarden maken het makkelijker om gegevens uit te wisselen.

Open data stimuleren

Om die open overheid ook echt voor elkaar te krijgen, heeft Nederland zich aangesloten bij het internationale Open Government Partnership (OGP). Landen die zich hierbij aansluiten beloven om 'open' te zijn als dat mogelijk is. Nederland wil vooral:

  • open data stimuleren;
  • burgers vaker via internet om hun mening vragen;
  • overheidsinformatie makkelijker vindbaar maken.

Databases overheid vrij toegankelijk

Dankzij open data is het eenvoudiger om diensten te ontwikkelen met nieuwe mogelijkheden. De Rijksoverheid stelt bijvoorbeeld de gegevens van het KNMI vrij ter beschikking. Hier maken websites als Buienradar gebruik van. Ook andere databases van de overheid zijn vrij toegankelijk. Bijvoorbeeld het Centraal Bureau voor de Statistiek, de Kiesraad en het Kadaster. Ook de teksten op Rijksoverheid.nl zijn vrij te gebruiken.

Veel overheidsinformatie is nog niet 'open'. Bijvoorbeeld omdat computers data niet kunnen lezen. De Rijksoverheid probeert om zoveel mogelijk informatie open beschikbaar te maken. Onder andere via het Open Dataportaal. Het Rijk spoort overheidsorganisaties aan informatie beschikbaar te stellen. Kan dat niet, dan moet een organisatie dit uitleggen.

Open standaarden: pas toe, of leg uit

ICT-standaarden zijn afspraken over de manier om gegevens uit te wisselen. Overheden en bedrijven kunnen met open standaarden makkelijker met elkaar communiceren. Bijvoorbeeld als zij facturen sturen. De overheid zelf hanteert voor open standaarden het 'pas toe, of leg uit'-principe:

  • Pas toe

    bij een ICT-dienst of -product kiest een overheidsorganisatie een open standaard van de 'pas toe, of leg uit'-lijst.
  • Leg uit

    een overheidsorganisatie mag alleen voor een andere standaard kiezen als een open standaard tot problemen leidt. De organisatie moet dit wel uitleggen in het jaarverslag.

Voorbeelden open standaarden

  • IPv6

    IPv6 staat voor Internet Protocol versie 6. Het is een internationale afspraak hoe internetadressen eruit moeten zien.
  • Open Document Format (ODF)

    Open Document Format is een open standaard voor tekstbestanden. Het is met veel verschillende tekstverwerkingsprogramma's mogelijk om een ODF-bestand te lezen of te maken.

Open source

Naast open data bestaat er ook open source. Open source betekent dat de broncode van bijvoorbeeld een website, programma of app, vrij beschikbaar is. Iedereen kan de broncode lezen, aanpassen en verspreiden.

Net als open standaarden is opensourcesoftware belangrijk voor meer openheid in ICT-systemen. De Rijksoverheid stimuleert overheidsorganisaties om opensourcesoftware te gebruiken. Maar stelt dat niet als norm.