Overheid stimuleert CO2-opslag

Teveel koolstofdioxide (CO2) in de lucht verandert het klimaat. De klimaatverandering gaat snel en Nederland is voor een groot deel nog afhankelijk van fossiele brandstoffen. Met name voor de industrie zijn er op korte termijn nog geen goede CO2-vrije alternatieven. En er is geen tijd om te wachten op betere oplossingen. Nederland moet de CO2-uitstoot snel verminderen. Daarom stimuleert het kabinet de CO2-opslag onder de Noordzee. Door de CO2 op te slaan draagt deze niet bij aan klimaatverandering.

Noodzaak van CO₂-afvang en opslag

Nederland wil in 2050 een CO2-vrij energiesysteem hebben. Dat is afgesproken in het Klimaatakkoord. Soms is het lastig om een productieproces te vervangen door een CO2-vrij alternatief. 1 van de oplossingen is dan om de koolstofdioxide af te vangen en daarna op te slaan. Bijvoorbeeld in lege gasvelden op zee. Dit wordt ook wel CCS (Carbon Capture and Storage) genoemd. De overheid heeft geen plannen voor CO2-opslag onder land. Er is voldoende ruimte onder zee: daar kan ongeveer 1600 megaton opgeslagen worden.

Het kabinet stimuleert CO2-afvang en opslag

Het kabinet stimuleert de afvang en opslag van CO2. In 2020 wordt de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) uitgebreid. De Nederlandse industrie kan via deze regeling financiële ondersteuning krijgen voor CCS-projecten. Een voorbeeld van CO2-opslag is het Porthos project, waarbij CO2 vanuit de Rotterdamse industrie onder de Noordzee zal worden opgeslagen.

Met subsidieregelingen stimuleert de overheid niet alleen de opslag van CO2, maar ook de ontwikkeling van projecten waarbij de afgevangen CO2 opnieuw wordt gebruikt. Dit heet Carbon Capture and Utilisation (CCU). Omdat planten voor hun groei CO2 nodig hebben, levert de industrie bijvoorbeeld afgevangen CO2 aan de glastuinbouw. Voorbeelden hiervan zijn:

  • De levering van CO2 van Shell en Alco in Rotterdam aan tuinders in het Westland via de OCAP-pijpleiding. 
  • CO2 van de afvalverbrander van AVR in Duiven die met vrachtauto’s naar de tuinders in Oost-Nederland wordt gebracht.

Risico's van CO2-opslag

CO2 komt van nature voor in de lucht en is niet giftig. In grote hoeveelheden kan het gas gevaarlijk zijn, omdat het door zijn gewicht zuurstof verdringt. Maar de kans dat grote hoeveelheden CO2 ontsnappen uit lege gasvelden is volgens experts heel klein. In deze velden heeft namelijk miljoenen jaren aardgas gezeten, zonder dat het in de lucht kwam.
Het risico op lekkage van transportbuizen voor CO2 is vergelijkbaar met een lekkage in een aardgasleiding. Controles maken dat risico volgens deskundigen nog kleiner.

Nederland heeft al ervaring met CO2-opslag met het K12-B-project. In dit project wordt CO2 afkomstig uit het K12-B-gasveld op de Noordzee terug opgeslagen in hetzelfde gasveld. TNO voert dit project uit en doet zo ervaring en kennis op met CCS. 

Vergunning nodig voor opslag van CO2

Voor de opslag van CO2 is een vergunning nodig met strenge veiligheidseisen. Deze eisen staan in de Mijnbouwwet. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) houdt toezicht op de naleving van de Mijnbouwwet.