Aanpak medicijntekorten

Medicijnen niet altijd op voorraad

Medicijnen zijn meestal gewoon beschikbaar. Toch kunnen ze tijdelijk niet op voorraad zijn. Dat komt bijvoorbeeld door problemen met de levering van medicijnen. Die problemen kunnen bijvoorbeeld ontstaan als er: 

• niet genoeg grondstoffen zijn om het medicijn mee te maken;
• een storing is in de fabriek; 
• problemen zijn met het vervoeren van medicijnen uit het buitenland naar Nederland;
• een crisis is in Nederland of een ander land. Bijvoorbeeld door een natuurramp zoals een orkaan, oorlog of een pandemie. 

Maatregelen om medicijntekorten te voorkomen

Om medicijntekorten te voorkomen, neemt de overheid de volgende maatregelen:

Genoeg medicijnen op voorraad

Groothandels en leveranciers moeten altijd genoeg medicijnen op voorraad hebben. Dit staat in de Geneesmiddelenwet. Voor groothandels geldt een voorraad voor 2 weken, voor leveranciers 6 weken.

Daarnaast heeft de overheid aan groothandels de opdracht gegeven om bovenop deze verplichte voorraad extra voorraden aan te leggen van belangrijke medicijnen. Bijvoorbeeld van antibiotica, medicijnen voor astma en pijnstillers. Deze extra voorraden moeten genoeg zijn voor 3 tot 4 weken.   

Leveranciers moeten mogelijke medicijntekorten doorgeven 

Leveranciers van medicijnen moeten mogelijke tekorten doorgeven aan het Meldpunt geneesmiddelentekorten en -defecten. Zodat de overheid zo vroeg mogelijk weet wanneer een medicijn misschien niet leverbaar is. En er tijd is om oplossingen te zoeken. 

Inkoop en vergoeding van medicijnen verbeteren

De overheid wil samen met leveranciers, zorgverzekeraars, groothandels en ziekenhuizen de inkoop en vergoeding van medicijnen verbeteren. Zodat leveranciers hun medicijnen in Nederland blijven aanbieden. Daarbij wil de overheid er ook voor zorgen dat medicijnen betaalbaar blijven. 

Productie in Nederland of Europa stimuleren

De overheid wil dat medicijnen vaker in Nederland of Europa worden gemaakt. Zodat Nederland minder afhankelijk is van medicijnen uit verre landen, zoals India of China. Daarom wil de overheid bedrijven stimuleren om hun productie in Nederland of andere landen in Europa te houden. Of hun productie van landen buiten Europa naar hier te verhuizen. 

Meer internationale samenwerking

Voor sommige medicijnen blijft Nederland afhankelijk van andere landen buiten Europa die grote hoeveelheden medicijnen maken. Daarom wil Nederland ook de samenwerking met die landen versterken. 

Oplossingen bij medicijntekorten

Als er niet genoeg voorraad is van een medicijn, kan dat voor vragen of stress zorgen bij mensen die het nodig hebben. Apothekers zoeken samen met artsen, leveranciers, groothandels en de overheid naar oplossingen om het medicijntekort op te lossen. 

Apotheker geeft andere of minder medicijnen 

Bij een medicijntekort mag de apotheker bijvoorbeeld:   

• een ander medicijn meegeven, bijvoorbeeld:
  • van een ander merk, maar met dezelfde werkzame stof;
  • van een andere sterkte;
  • in een andere vorm, bijvoorbeeld als drank in plaats van een tablet;
  • een ander medicijn met een vergelijkbare werking. Dit gebeurt alleen in overleg met een arts;
• minder medicijnen meegeven dan normaal;
• in speciale gevallen het medicijn zelf maken. 

Apotheker geeft medicijnen uit het buitenland

Soms kan de apotheker voor een patiënt geen oplossing vinden. Dan mag een apotheker tijdelijk:

• hetzelfde medicijn met een buitenlandse verpakking inkopen. Dit kan alleen met toestemming van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. 
• een ander vergelijkbaar medicijn met dezelfde werkzame stof uit het buitenland inkopen. Dit heet een vrijstelling. Dit kan alleen met toestemming van de Inspectie Gezondheid en Jeugd. 

Beschikbaarheid medicijnen tijdens crisis

Ook tijdens een ramp of noodsituatie kan er een tekort aan medicijnen ontstaan. Daarom vraagt de overheid iedereen om een EHBO-doos met gebruiksaanwijzing in huis te hebben. En voor mensen die medicijnen op recept gebruiken, adviseert de overheid om ongeveer 2 weken van tevoren een herhaalrecept aan te vragen.