Bescherming intellectueel eigendom

Uitvinders, ontwerpers, ontwikkelaars en auteurs beschermen hun uitgewerkte ideeën. Bijvoorbeeld via het auteursrecht of octrooirecht. Zo voorkomen zij dat anderen onterecht profiteren van hun creaties of uitvindingen.

Soorten intellectueel eigendomsrecht

Nederland kent de volgende soorten intellectueel eigendomsrecht:

  • Octrooirecht of patentrecht

    Octrooirecht beschermt een uitvinding op een technisch proces of product. Anderen mogen deze niet maken, gebruiken, doorverkopen, verhuren of afleveren. U kunt anderen hiervoor toestemming geven met een octrooilicentie.
  • Auteursrecht

    Auteursrecht heet ook wel copyright. Het beschermt werken van letterkunde, wetenschap of kunst. Bijvoorbeeld boeken, films, schilderijen, muziek, games, foto's en software. Het auteursrecht is geregeld in de Auteurswet. Het recht ontstaat vanzelf. Het hoeft dus niet aangevraagd of geregistreerd te worden. Als iemand thuis achter zijn bureau een tekening maakt, heeft hij daar dus automatisch het auteursrecht op.
  • Naburige rechten

    Naast auteursrechten zijn er naburige rechten. Deze rechten geven bescherming aan de inspanningen en prestaties van: uitvoerend kunstenaars, muziekproducenten, filmproducenten en omroeporganisaties. De bescherming lijkt op die van het auteursrecht, vandaar de naam naburige rechten. Deze rechten ontstaan, net als bij het auteursrecht, vanzelf. Dit staat in de Wet op de naburige rechten.
  • Merkenrecht

    Met een merk kunnen ondernemers hun producten of diensten onderscheiden van andere producten en diensten. Merkenrecht beschermt namen van producten of diensten. Het beschermt ook een logo of de vorm of verpakking van een product. Ondernemers moeten hun merk registreren als zij het willen beschermen.
  • Tekeningen- en modellenrecht

    Tekeningen- en modellenrecht beschermt vormgeving van 2- of 3-dimensionale gebruiksvoorwerpen. Bijvoorbeeld het patroon op behang, textiel of vormgeving van huishoudelijke apparaten. Zoals een wekker, speelgoed of een stoel. Om bescherming te krijgen moet ook een tekening of model worden geregistreerd. Dan moet de tekening of het model wel nieuw zijn.
  • Databankenrecht

    Databanken die bestaan uit verzamelingen geordende gegevens kunnen onder het databankenrecht vallen. Bijvoorbeeld officiële bekendmakingen op Overheid.nl. Of statistische gevens op de website van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In de verzamelingen is vaak veel tijd en geld gestoken. Producenten van databanken worden daarom in bescherming genomen in de Databankenwet.
  • Handelsnaamrecht

    Handelsnaamrecht beschermt de naam waaronder een onderneming wordt gedreven. Een handelsnaam ontstaat vanzelf zodra de onderneming start. De eigenaar hoeft de handelsnaam niet te registreren in het handelsregister. De bescherming van de handelsnaam is geregeld in de Handelsnaamwet.
  • Kwekersrecht

    Met kwekersrecht kunnen kwekers hun nieuwe plantenrassen beschermen. Deze rassen ontstaan vaak na een langdurig en kostbaar veredelingsproces. De Raad voor Plantenrassen kent het kwekersrecht in Nederland toe. De Stichting Nederlandse Algemene Kwaliteitsdienst Tuinbouw voert eerst een toelatings- kwekersrecht- en keuringsonderzoek  uit. Daarna kent de raad het kwekersrecht toe.
  • Chipsrecht

    Chipsrecht beschermt elektronische schakelingen op een computerchip, geprogrammeerd om een bepaalde functie uit te voeren.

    U kunt chipsrecht aanvragen bij het Octrooicentrum Nederland.

Verschillende eigendomsrechten voor sommige producten

Op veel producten kunnen verschillende intellectuele eigendomsrechten rusten. Bijvoorbeeld het merkenrecht én het auteursrecht.