De 6 zorgvuldigheidseisen van de euthanasiewet

In de wet staat dat een arts mag meewerken aan euthanasie of hulp bij zelfdoding. Hij moet dan wel alle zorgvuldigheidseisen uit de wet volgen. In de wet staat ook hoe achteraf het werk van de arts gecontroleerd moet worden.

6 zorgvuldigheidseisen

Euthanasie en hulp bij zelfdoding mogen alleen als een arts zeker weet dat de 6 de eisen uit de wet van toepassing zijn.  

1. Vrijwillig en goed over nagedacht

De arts moet overtuigd zijn dat de vraag van de patiënt om euthanasie vrijwillig is. En dat de patiënt er goed over heeft nagedacht (weloverwogen). De vraag moet dus echt van de patiënt zelf komen. Niemand mag de patiënt dwingen of onder druk zetten. Familie niet en vrienden ook niet. Ook moet de vraag niet opeens opkomen, dan zou de wens voor euthanasie namelijk ook weer opeens weg kunnen zijn. Praat daarom op tijd en regelmatig met een (huis)arts over de wens.

2. Uitzichtloos en ondraaglijk lijden

De arts moet ervan overtuigd zijn dat de patiënt uitzichtloos en ondraaglijk lijdt. Bij de beoordeling van de uitzichtloosheid staan de diagnose van de patiënt en de vooruitzichten centraal. Er is sprake van uitzichtloosheid als:

  • de patiënt niet meer kan genezen;
  • de patiënt onnodig lijdt en dit niet minder kan worden.

De arts bekijkt ook hoeveel verbetering een behandeling nog kan geven. En hoe zwaar de behandeling is voor de patiënt.  

Bij ondraaglijk lijden gaat het vooral over hoe de patiënt dit ervaart. Dit is voor iedereen anders. Bijvoorbeeld van de ziektes die iemand heeft. De arts moet zich in kunnen leven in de patiënt en zijn lijden.

3. Informeren over de situatie en de vooruitzichten

De arts moet de patiënt informatie geven over de medische situatie. En hoe zijn situatie er in de toekomst uit zal zien. Het is belangrijk dat de patiënt alle nuttige informatie over zijn situatie begrijpt. Zo kan hij een goede keuze maken. De arts moet nagaan of de patiënt voldoende weet. En of de patiënt de informatie ook begrepen heeft.

4. Geen redelijke andere oplossing

De arts moet samen met de patiënt besluiten dat er geen redelijke andere oplossing is voor de situatie van de patiënt. De arts moet altijd kijken of er geen andere manieren zijn om het lijden minder erg te maken. Dat betekent niet dat de patiënt alle mogelijke behandelingen moet proberen.

Heeft de patiënt veel last en pijn van een bepaalde behandeling? Dan telt dat mee in de beoordeling. Soms is een behandeling heel zwaar en verbetert de situatie van de patiënt maar een beetje. Dan mogen de arts en patiënt samen besluiten dat de behandeling  stopt.

5. Raadplegen onafhankelijke arts

De arts van de patiënt moet ten minste 1 onafhankelijke arts raadplegen. Deze arts heet een consulent. De consulent moet de patiënt zien. En beoordelen of de arts zich heeft gehouden aan de zorgvuldigheidseisen. Onafhankelijkheid betekent dat de consulent een eigen mening mag geven over de patiënt en de arts. De consulent mag niet betrokken zijn bij de behandeling van de patiënt. Of een persoonlijke band hebben met de arts of de patiënt.

6. Medisch zorgvuldige uitvoering

Tot slot moet de arts de euthanasie (of hulp bij zelfdoding) op een medisch zorgvuldige manier uitvoeren, bijvoorbeeld met de juiste medicijnen en in de juiste stappen. Hiervoor hebben artsen en apothekers een richtlijn gemaakt: ‘Uitvoering euthanasie en hulp bij zelfdoding’ In de richtlijn staan eisen hoe artsen euthanasie en hulp bij zelfdoding op een goede manier moeten uitvoeren.

Animatie over euthanasiewet en de 6 zorgvuldigheidseisen