Maatregelen tegen luchtvervuiling

De overheid houdt de luchtkwaliteit in de gaten. Rijksoverheid, provincies of gemeenten nemen maatregelen als de luchtvervuiling te groot is.

Risico's van luchtvervuiling

Luchtverontreiniging heeft impact op de natuur en is slecht voor de gezondheid van mensen. Zo kunnen fijnstof en stikstofdioxide leiden tot eerder overlijden. En tot bijvoorbeeld luchtwegklachten, longkankersterfte en verergering van hart- en vaatklachten.

Jaarlijkse monitoring luchtkwaliteit

De overheid controleert jaarlijks hoe het is met de luchtvervuiling. De resultaten van deze controle staan in de monitoringstool luchtkwaliteit en de monitoringsrapportage luchtkwaliteit.

Extra maatregelen tegen luchtvervuiling

Tijdens de controle kan blijken dat Nederland de doelstellingen uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) niet op tijd haalt. Is dat het geval, dan neemt de overheid extra maatregelen. Dit kunnen landelijke of lokale maatregelen zijn.

Milieuzones voor diesel-personenauto’s

Vanaf 1 januari 2020 gelden landelijke regels voor gemeenten met milieuzones . In milieuzones mogen gemeenten oudere dieselauto's, vrachtwagens en bussen weren die veel luchtvervuiling veroorzaken. Gemeenten hebben tot 1 januari 2020 hun eigen regels voor milieuzones. Van 1 januari tot 29 oktober 2020 passen zij deze aan naar de landelijke regels. Bekijk welke regels er per gemeente voor u gelden op Milieuzones.nl.  

Volgens de landelijke regels per 1 januari 2020 bepaalt de emissieklasse van uw dieselauto, vrachtwagen of bus of u een milieuzone in mag rijden. Dieselauto’s met emissieklasse 3 mogen alleen een gele milieuzone inrijden. Deze auto’s zijn in 2020 maximaal 20 jaar oud. Diesels met emissieklasse 4 en hoger mogen een groene zone inrijden. Deze auto’s, vrachtwagens of bussen zijn in 2020 maximaal 15 jaar oud. U vindt informatie over de emissieklasse van uw voertuig op Mileuzones.nl.

Auto's, bussen en vrachtwagens op benzine mogen altijd de milieuzone inrijden. 

Vanaf 2025 alle nieuwe bussen zonder uitstoot

Vanaf 2025 rijden alle nieuwe bussen voor openbaar vervoer zonder uitstoot. De bussen rijden dan elektrisch of op waterstof en leveren fors minder luchtverontreiniging. En de energie moet volledig duurzaam zijn opgewekt uit zonnepanelen of windmolens. Het Rijk, alle provincies en vervoerders hebben hiervoor een overeenkomst getekend op 15 april 2016.

Milieuzone voor vrachtverkeer

Gemeenten kunnen met milieuzones (delen van) de stad afsluiten voor de meest vervuilende vrachtwagens.

Minder parkeerkosten voor schonere voertuigen

Daarnaast werkt het Rijk aan nieuwe wetten voor parkeertarieven. Daardoor betalen eigenaren van voertuigen die minder vervuilen, minder parkeergeld.

Luchtkwaliteit gevoelige bestemmingen

In de buurt van provinciale wegen en rijkswegen mogen zogenaamde gevoelige bestemmingen niet zomaar gebouwd worden. Bijvoorbeeld een school. Dit staat in het Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen). Vestiging of uitbreiding van gevoelige bestemmingen mag alleen als dit kan binnen de grenswaarden voor de luchtkwaliteit.

Programma om grenswaarden luchtkwaliteit te halen

Het NSL moet ervoor zorgen dat Nederland de Europese grenswaarden op tijd haalt. Rijk, provincies en gemeenten zetten zich hiervoor in. Het NSL loopt door totdat de Omgevingswet ingaat.

Luchtkwaliteit verbeterd

Uit de monitoring van het NSL blijkt dat de concentraties fijnstof en stikstofdioxide blijven dalen. De luchtkwaliteit is verbeterd en het aantal mensen dat is blootgesteld aan normoverschrijdingen is gedaald. Vrijwel overal in Nederland blijven de waarden beneden de EU-grenswaarden. In enkele gebieden met veehouderijen en in een aantal binnensteden blijft de luchtkwaliteit achter.

Om dat te verbeteren, heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat in 2018 ruim 100 extra maatregelen toegevoegd aan het NSL.