Reisgegevens passagiers luchtvaart

Reisgegevens van passagiers in de luchtvaart helpen bij controles op de bagage. En helpen bijvoorbeeld de politie om terrorisme en ernstige criminaliteit op te sporen en te bestrijden. Ook maken zij grenscontroles beter en gaan illegale migratie tegen.

Passenger Name Record (PNR)

Luchtvaartmaatschappijen leggen gegevens vast over de reservering en check-in van iedere passagier die een vlucht boekt. Bijvoorbeeld de datum van reservering, contactgegevens en bagage-informatie. Deze gegevens heten Passenger Name Records (PNR). Luchtvaartmaatschappijen sturen de PNR-gegevens van alle vluchten naar of van Nederland naar de Passagiersinformatie eenheid (Pi-NL). Ook voor vluchten binnen de EU. Dit gebeurt  via een beveiligde verbinding. De Douane krijgt alleen PNR data van vluchten die van Nederland vertrekken naar een bestemming buiten Europa en van vluchten die van buiten de EU in Nederland aankomen.
Bekijk welke landen bij de EU horen op deze website.

Gebruik van passagiersgegevens (PNR) door de Passagiersinformatie-eenheid (Pi-NL)

De Passagiersinformatie-eenheid (Pi-NL) beoordeelt de passagiersgegevens (PNR) om terrorisme en ernstige criminaliteit te bestrijden. Dit gebeurt voor aankomst in of vertrek uit Nederland. De eenheid onderzoekt welke personen mogelijk betrokken zijn bij terrorisme of ernstige criminaliteit. Zo nodig doet een bijvoorbeeld de Politie of het Openbaar Ministerie nader onderzoek. De Passagiersinformatie-eenheid Nederland verwerkt PNR-gegevens volgens de Wet gebruik van passagiersgegevens voor de bestrijding van terroristische en ernstige misdrijven.

Gebruik van passagiersgegevens (PNR) door de Douane

De Douane gebruikt passagiersgegevens (PNR) om de bagage van de reizigers te controleren. De douane analyseert direct de PNR gegevens van alle vluchten van en naar Nederland. Zo ziet de Douane welke goederen zij nog verder moet onderzoeken. En zo hebben reizigers zo min mogelijk last, omdat de controles sneller gaan. De Douane verwerkt PNR-gegevens volgens het Douanewetboek van de Unie (DWU) en de Algemene Douanewet. Lees meer over hoe de Douane reisgegevens gebruikt op de website van de Douane.

Advance Passenger Information (API)

Advance Passenger Information (API) zijn paspoort- en vluchtgegevens van passagiers die aan boord van een vliegtuig zitten. Bijvoorbeeld de naam, nationaliteit, gegevens over de vlucht en de reisroute. Op de website van het ministerie van Defensie vindt u een overzicht van de gegevens die worden vastgelegd. De luchtvaartmaatschappij stuurt API gegevens aan het eind van de instapcontroles door naar de Koninklijke Marechaussee.

Gebruik passagiersgegevens (API) door de Koninklijke Marechaussee

Het API-Centrum van de Koninklijke Marechaussee op Schiphol verwerkt de aangeleverde passagiersgegevens (API). Dit doet het centrum voor vluchten vanuit landen die geen lid zijn van de EU of landen die het Verdrag van Schengen niet hebben ondertekend. De Koninklijke Marechaussee verwerkt de API-gegevens volgens de Vreemdelingenwet 2000.

Gebruik van passagiersgegevens PNR en API door opsporingsdiensten

De politie en andere opsporingsdiensten kunnen passagiersgegevens opvragen voor strafrechtelijk onderzoek, zowel de passagiersgegevens PNR- als de API-gegevens. Dit kunnen zij doen bij de Douane, de Passagierseenheid NL en de Koninklijke Marechaussee. Hiervoor is een vordering nodig van een officier van justitie.

Reisgegevens passagiers en privacy

Bij de totstandkoming van de Wet gebruik van passagiersgegevens voor de bestrijding van terroristische en ernstige misdrijven (2019) is er  een zorgvuldige afweging gemaakt tussen het belang van de bestrijding van terrorisme en het privacybelang van de reizigers.

Daarom heeft de wet verschillende waarborgen:

  • De bewaartermijn van de gegevens beperkt;
  • Er mogen geen bijzondere persoonsgegevens, zoals godsdienst en etnische afkomst, worden verwerkt;
  • De uitwisseling van gegevens met andere landen aan strikte voorwaarden gebonden.

Er zijn 2 wetten die privacy regelen:

  • De Algemene Verordening Gegevensbescherming. Die verordening stelt eisen aan gegevensbescherming en bescherming van privacy. Bijvoorbeeld eisen aan de verwerking van de API-gegevens door de Douane en de Koninklijke Marechaussee;
  • De Wet politiegegevens (Wpg). In deze wet staat hoe de politie moet omgaan met persoonsgegevens. Het gaat hier om bescherming en privacy van deze persoonsgegevens. Deze regels gelden ook voor de Passagierseenheid-NL. Een functionaris voor de gegevensbescherming ziet toe op de naleving van de wettelijke regels.

De Autoriteit Persoonsgegevens houdt onafhankelijk toezicht op de naleving van deze wetten.

Bewaartermijn reisgegevens passagiers

De Douane bewaart PNR-gegevens 48 uur na aankomst of vertrek van een vlucht. Als het nodig is, blijven de gegevens 28 dagen bewaard. Na deze bewaarperiode worden de gegevens verwijderd.

Preventie, opsporing, onderzoek en vervolging van terroristische misdrijven en ernstige criminaliteit gaan over langere perioden. Daarom bewaart de Pi-NL de PNR gegevens langer, namelijk 5 jaar. Maar na zes maanden worden de persoonsgegevens onpersoonlijk gemaakt door  afscherming van de gegevens. Opsporingsdiensten, zoals de politie, krijgen deze gegevens alleen met toestemming van de officier van justitie.

De Koninklijke Marechaussee vernietigt API-gegevens 24 uur na aankomst van een vlucht. Als het nodig is mogen gegevens langer worden bewaard.

Passagiersgegevens inzien, wijzigen of verwijderen

Lees op deze website hoe u als passagier een verzoek indient om uw eigen reisgegevens in te zien, te laten wijzigen of verwijderen.

Tabel: Passagiersgegevens, gebruik door organisaties, bewaartermijnen en wetgeving
Organisatie Pi-NL Douane Koninklijke Marechausee
Passagiersgegevens PNR
Passenger Name record
PNR
Passenger Name record
API
Advance Passenger information
Taken Bestrijding zware criminaliteit en terrorisme Toezicht op reizigersbagage Bestrijden illegale migratie
Grenscontrole van personen
Vluchten

Alle inkomende en uitgaande vluchten van en naar Nederland
(zowel binnen als buiten de Europese Unie)

Alle inkomende vluchten vanaf een bestemming buiten de EU naar Nederland

Alle uitgaande vluchten vanuit Nederland naar een bestemming buiten de EU

Alle inkomende vluchten vanaf een bestemming buiten de EU naar Nederland

Alle inkomende vluchten vanaf een bestemming binnen Europa die buiten het Schengengebied valt, naar Nederland

Bewaartermijn gegevens 5 jaar 48 uur 24 uur, maar als er nader onderzoek moet volgen, dan mogen de gegevens langer worden bewaard. In dat geval gelden de bewaartermijnen van de Wet politiegegevens (Wpg)
Wetten

Wet gebruik van passagiersgegevens voor de bestrijding van terroristische en ernstige misdrijven

Douanewetboek van de Unie (DWU) en de Algemene Douanewet

Vreemdelingenwet 2000