Beschermde natuurgebieden

Nationale Parken

Nederland heeft 21 nationale parken. Dit zijn 21 natuurgebieden van minimaal 1000 hectare, ook zijn ze open voor bezoekers. Het Nationale Parkenbureau helpt bij de verbetering van de kwaliteit van nationale parken. Nationale parken zijn aangewezen op basis van de Omgevingswet.

Natura 2000-gebieden

Nederland heeft ruim 160 Natura 2000-gebieden. Natura 2000 is een netwerk van beschermde natuurgebieden in Europa. In Natura 2000-gebieden worden kwetsbare dier- en plantensoorten en hun omgeving beschermd. Het gaat om soorten die bedreigd zijn in Europa. En genoemd in de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen.

Een nieuw Natura 2000-gebied aanwijzen

Een natuurgebied komt via een vaste procedure onder de bescherming van Natura 2000.

1. Nederland meldt een gebied aan bij de Europese Unie (EU).
2. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) wijst het gebied aan als Natura 2000-gebied.
3. Er komt een beheerplan. Deze wordt vastgesteld door een provincie, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Defensie of het ministerie van LVVN.

Natuurnetwerk Nederland

Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuwe natuurgebieden. Het netwerk verbindt natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied.

De provincies zijn verantwoordelijk voor het maken en beschermen van het NNN in hun provincie. 

Ook alle grote wateren zoals grote rivieren, de Waddenzee, de Noordzee, Deltawateren, en het IJsselmeergebied horen tot het NNN. De Rijksoverheid is verantwoordelijk voor deze wateren.

Bescherming Noordzee

Mensen gebruiken de Noordzee voor allerlei activiteiten, bijvoorbeeld:

• visserij;
• windenergie;
• scheepvaart;
• olie- en gaswinning.

In de Noordzee leven veel soorten: zoals vissen, zoogdieren, vogels, schelpen, en allerlei plantensoorten. Samen vormen die het ecosysteem van de Noordzee. Deze natuur heeft bescherming nodig. Tegelijkertijd is de ruimte op de Noordzee beperkt. Als mensen de Noordzee te intensief gebruiken, bedreigt dat het ecosysteem.

Er zijn verschillende  manieren om de Noordzee te beschermen:

• Europese en internationale regelgeving, zoals de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn, de kaderrichtlijn Mariene Strategie, en het OSPAR-verdrag.
• Activiteiten combineren die binnen dezelfde ruimte goed samengaan. Zoals windparken, kleinschalige visserij of zeeteelt combineren met natuurbehoud.
• Scheiden van activiteiten die elkaar hinderen of beschadigen. Bijvoorbeeld olie- en gasinstallaties met veiligheidszones waar niet mag worden gevaren of gevist.
• Beperken of verbieden van activiteiten die het ecosysteem in gevaar brengen. Zoals de lozing of de verbranding van schadelijke stoffen of bodemberoerende visserij. Dat is een vismethode voor vangen van vissoorten op de bodem van de zee.

Bescherming Waddenzee

De Waddenzee is een internationaal natuurgebied met een belangrijke functie. Niet alleen voor Nederland, Duitsland en Denemarken, maar ook voor Arctische en Afrikaanse gebieden. Elk jaar verblijven er ruim 12 miljoen trekvogels in de Waddenzee om op sterkte te komen. De Waddenzee is het grootste natuurlijke wetland van Europa. De natuur wordt er beschermd door:

• Europese richtlijnen, zoals de Vogelrichtlijn, de Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water;
• het internationale Ramsar-verdrag (in het Engels).

Verder is de Waddenzee onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Samen met het Duitse en Deense deel staat de Waddenzee op de Werelderfgoedlijst (in het Engels). De duinen van de eilanden Texel en Schiermonnikoog zijn een Nationaal Park.

Bescherming wetlands

Nederland heeft tegenover andere landen in de EU het op 2 na grootste oppervlakte aan wetlands. Dat zijn bijvoorbeeld moerassen, vennen en veen- of plasgebieden. Voorbeelden hiervan zijn de Waddenzee, het IJsselmeergebied en de Biesbosch. Wetlands worden ook beschermd door het internationale Ramsar-verdrag. Wetlands zijn ook Natura 2000-gebieden. Ze zijn daardoor ook beschermd door Nederlandse de Omgevingswet.