Vernieuwing in de rechtspraak

De Rijksoverheid werkt aan vernieuwing van de rechtspraak. Want deze is nu te ingewikkeld, te kostbaar en te traag. Procedures moeten eenvoudiger en sneller worden en digitaal kunnen verlopen.

Basisplan digitalisering rechtspraak

De Rechtspraak werkt aan een basisplan voor digitalisering van de rechtspraak. Dit plan gaat uit van digitale toegankelijkheid. Nog niet van automatisering van de procedures.

Basisplan vervangt programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI)

Dit basisplan komt in de plaats van het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI). Bedoeling van dit programma was om het civiele recht en het bestuursrecht helemaal te digitaliseren. De wetgeving hiervoor is gerealiseerd. De technische aanpassing van de systemen is niet gelukt. Met het basisplan digitaliseert de rechtspraak nu in kleine stapjes.

Effectieve en laagdrempelige rechtspraak

De rechtspraak startte in 2016 met het programma Maatschappelijk effectieve rechtspraak (MER). Hierin staat de behoefte van burgers en bedrijven aan laagdrempelige rechtspraak centraal. Uitgangspunt daarbij is dat de rechtspraak kan bijdragen aan oplossingen voor problemen van burgers en bedrijven. In het kader van MER lopen er verschillende acties.

In het Regeerakkoord staan ook de acties voor MER. Er komen onder meer pilots met buurtrechters. En er komt een experimentenwet rechtspleging. Hierbij krijgt de rechtspraak meer mogelijkheden voor andere manieren van procesvoering. Deze wet ligt voor goedkeuring bij de Tweede Kamer.

Complexe handelszaken voor bedrijven in het Engels

Sinds 1 januari 2019 is Engelstalige rechtspraak mogelijk bij het Netherlands Commercial Court in Amsterdam (NCC). Procedure en vonnis van complexe handelszaken zijn volledig in het Engels.

Griffierechten betalen

Burgers en bedrijven betalen griffierechten voordat ze hun zaak starten bij de rechter.

Deze griffierechten hoeven niet altijd te worden betaald. Bijvoorbeeld als burgers en bedrijven voor de rechter verschijnen op verdenking van een strafbaar feit (misdrijf of overtreding).

Veel burgers en bedrijven vinden de griffierechten voor kleinere vorderingen tussen € 500 en € 5.000 te hoog. Er is een wet in de maak om de griffierechten te verlagen. Het wetsvoorstel hiervoor is sinds eind juli in consultatie. Iedereen kan tot 30 september 2019 reageren op de wetswijziging van de Wet griffierechten burgerlijke zaken.

Prinsjesdag: plannen kabinet voor 2020

Het kabinet wil de rechtspraak moderniseren door deze maatregelen te nemen:

  • doorlooptijden van rechtszaken verbeteren;
  • wegwerken van achterstanden voorrang geven;
  • flexpool van rechters instellen;
  • rechtszaken aan andere gerechten overdragen;
  • werkprocessen landelijk stroomlijnen.

Hiervoor trekt het kabinet € 95 miljoen uit. Dat staat in de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor 2020. Het gaat om voorgenomen beleid. Dat betekent dat de Eerste en Tweede Kamer de plannen van het kabinet nog moeten goedkeuren.