Hoe werkt een elektronische enkelband?

Met de elektronische enkelband staat een verdachte of gedetineerde in contact met de meldkamer van de reclassering.

Medewerkers van de meldkamer zien op een beeldscherm waar iemand zich bevindt en of hij op de juiste plek is.
Als iemand de enkelband probeert te vernielen gaat er een alarm af. De medewerker schakelt dan direct de politie in. De politie neemt contact op met het slachtoffer. De reclassering neemt contact op met de drager van de enkelband.

In Nederland lopen jaarlijks bijna 3500 mensen rond met een elektronische enkelband.

Waarvoor dient de enkelband?

Expert Lesley Sanders legt uit hoe het werkt. Een enkelband dient eigenlijk als een middel om een locatiegebod en een locatieverbod te controleren.

Het is niet een strafmaatregel op zich. Het is een middel om te zien of iemand zich aan bepaalde voorwaarden houdt. Met name twee bijzondere voorwaarden: locatie gebod en locatie verbod.

De eerste is dat iemand op gezette tijden thuis moet zijn. Dat controleert die enkelband.

En het tweede, locatie verbod, dat betekent dat iemand niet in een bepaald gebied mag komen.

En dan hebben we te maken met slachtoffers.

De praktijk wijst uit dat de mensen die een enkelband dragen... over het algemeen minder de voorwaarden overtreden dan mensen die geen enkelband dragen.

Een deelnemer die onder elektronische controle staat, die staat in contact met de meldkamer. En de meldkamer geeft ons allerlei informatie door. Waaronder overtredingen waarop wij weer kunnen reageren.

Wat we hier zien is een deelnemer die een enkelband draagt. Een thuisgebied en een verboden gebied. En we zien wat groene pijltjes.

Als ik even inzoom dan kunnen we zien hoe iemand is gereden. Of iemand kan ook met de trein zijn geweest. In dit geval is iemand over de A4 gereden. Op deze manier kunnen we mensen volgen. Op ieder willekeurig tijdstip van de dag.

Enkelbanden zijn altijd flexibel, de band die er omheen zit. Dat is er voor dat als iemand met spoed naar een ziekenhuis toe moet. Dan moet hij met spoed afgedaan kunnen worden.

Op het moment dat een enkelband wordt doorgeknipt, treedt er een heel protocol in werking. Een van de gevolgen kan zijn dat iemand op
een opsporingslijst van de politie wordt gezet. Het kan ook zijn dat iemand gelijk wordt aangehouden en terug wordt geplaatst naar een penitentiaire inrichting.

Het is al een strafbaar feit op het moment dat je de apparatuur vernielt. Want die heb je gewoon in bruikleen.

En afhankelijk van de overtreding wordt gekeken wat de sanctie zal zijn.

Over 2017 hebben 3500 mensen onder elektronische controle gestaan. Dus die een enkelband droegen.

In 98 procent van die gevallen is het traject geslaagd. Een klein percentage, twee procent, heeft zich onttrokken aan de voorwaarden.

Voordelen en nadelen van een enkelband

De elektronische controle biedt een drager beperkte bewegingsvrijheid. De gedetineerde of verdachte wordt zo in de gaten gehouden en kan bijvoorbeeld niet bij het slachtoffer in de buurt komen. Deze controle is goedkoper dan iemand opsluiten in de gevangenis.

Er zijn ook nadelen; een verdachte of veroordeelde kan met een enkelband gemakkelijker in contact blijven met andere criminelen. Ook kan de drager de enkelband kapot maken. Dit is moeilijk te voorkomen, omdat in noodgevallen de enkelband altijd eraf moet kunnen. Bijvoorbeeld als een arts de drager na een ongeval moet opereren.