Wat is de onderbouw van het voortgezet onderwijs?

De eerste 2 leerjaren van het vmbo en de eerste 3 leerjaren van de havo en het vwo heten onderbouw. De onderbouw bereidt leerlingen voor op het vervolgonderwijs in de bovenbouw.

Kerndoelen onderbouw voortgezet onderwijs

Het onderwijs in de onderbouw moet voldoen aan eisen (kerndoelen). Deze kerndoelen bepalen wat leerlingen in de onderbouw moeten weten en kunnen. Bijvoorbeeld wat scholieren moeten weten over geschiedenis. En wat ze na de 1e 2 jaar moeten kunnen berekenen bij wiskunde. Sinds 2006 zijn er 58 kerndoelen voor de onderbouw voortgezet onderwijs

Inrichting onderwijs en onderwijstijd

Scholen bepalen zelf hoe ze het onderwijs inrichten. Ze kunnen bijvoorbeeld kiezen voor:

  • vakken;
  • projecten;
  • leergebieden;
  • een combinatie hiervan. 

Scholen moeten er wel voor zorgen dat leerlingen aan het einde van de onderbouw over voldoende kennis en vaardigheden beschikken. Zo kunnen zij in de bovenbouw alle bovenbouwprofielen kiezen. Lees meer over schooltijden en onderwijstijd.

Invulling lestijd onderbouw voortgezet onderwijs

Scholen moeten minstens 2/3e van de lestijd in de onderbouw aan de kerndoelen besteden. De overige lestijd kunnen zij zelf invullen. Scholen kunnen bijvoorbeeld leerlingen van de havo en het vwo moderne vreemde talen geven. Vmbo-leerlingen kunnen meer praktische en beroepsgerichte programma's volgen. Ook kan een school meer aandacht besteden aan Nederlands, wiskunde, lichamelijke oefening of kunstvakken. Scholen kunnen ook uitdagende programma's voor hoogbegaafde scholieren samenstellen.

Cultuureducatie in onderbouw voortgezet onderwijs

Leerlingen in de onderbouw moeten minstens 2 vakken volgen die bij cultuureducatie horen. Ze kunnen kiezen uit:

  • beeldende vorming (tekenen, handvaardigheid, fotografie, film, audiovisuele vorming);
  • muziek;
  • drama;
  • dans.

Toezicht onderwijs onderbouw voortgezet onderwijs

De Inspectie van het Onderwijshoudt toezicht op een breed en op kerndoelen gebaseerd aanbod. En of scholen leerlingen goed voorbereiden op de bovenbouw. Via het schoolplan en de schoolgids legt de school verantwoording af aan ouders, leerlingen en personeel.

Schooladvies tijdens de onderbouw in het voortgezet onderwijs

In de onderbouw van het voortgezet onderwijs krijgt uw kind aan het einde van het 2e leerjaar een schooladvies. In dit advies staat meestal welke algemene richting (vmbo, havo of vwo) uw kind het beste kan volgen. Adviseert de school uw kind naar het vmbo te gaan? Dan staat in het advies vaak ook welke beroepsrichting het meest voor de hand ligt.

Gaat uw kind naar de bovenbouw van het havo of vwo? Dan krijgt uw kind het advies voor 1 van de 4 profielen. De 4 profielen zijn:

  • natuur en techniek; 
  • natuur en gezondheid; 
  • economie en maatschappij;
  • cultuur en maatschappij.

Uw kind hoeft het advies van de school niet te volgen. De ontvangende school moet wel rekening houden met het advies van de school van herkomst.

Oriënteren op studie en beroep

Vast onderdeel van de onderbouw is de 'oriëntatie op studie en beroep'. Daarin leert uw kind meer over allerlei beroepen en over de opleidingen die voor die beroepen nodig zijn.