Wat moet ik weten en kunnen om een persoonsgebonden budget (pgb) te beheren?

Denkt u erover na om uw zorg en ondersteuning in te kopen met een persoonsgebonden budget (pgb)? Voor het beheer van een pgb moet u verschillende dingen weten en kunnen. Controleer daarom met deze lijst van 10 punten of u pgb-vaardig bent. Het maakt niet uit of u zelf budgethouder, een vertegenwoordiger of gewaarborgde hulp bent. Deze checklist geldt voor budget dat u aanvraagt voor maatschappelijke ondersteuning, langdurige zorg, jeugdhulp of andere zorg.

Vier soorten pgb

Een pgb is een geldbedrag van de overheid. Daarmee kunt u zelf zorg inkopen. Er bestaan 4 soorten pgb:

  • Een pgb voor jeugdhulp vanuit de Jeugdwet. Dit pgb is bijvoorbeeld voor een kind jonger dan 18 met een beperking.
  • Een pgb voor maatschappelijke ondersteuning vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Daar kunt u bijvoorbeeld huishoudelijke hulp of persoonlijke begeleiding mee inkopen.
  • Een pgb voor langdurige zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Met dit pgb kunt u langdurige en intensieve zorg thuis inkopen.
  • Een pgb vanuit de Zorgverzekeringswet. Bijvoorbeeld om wijkverpleging in te kopen.

Bij wie vraagt u de pgb’s aan?

De 4 pgb’s hebben verschillende verstrekkers. Een pgb voor jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning vraagt u aan bij de gemeente. Een pgb voor de langdurige zorg bij een zorgkantoor. Een pgb voor zorg uit de zorgverzekeringswet vraagt u aan bij uw zorgverzekeraar.

Op Regelhulp.nl vindt u meer informatie over het aanvragen van een persoonsgebonden budget. En welke voorwaarden ervoor gelden.

Eisen voor pgb-vaardigheid

De verstrekker van het pgb controleert niet alleen of u aan de voorwaarden van een pgb voldoet. Zij controleren ook of u met een pgb kunt omgaan. Dat heet pgb-vaardigheid. Daarmee willen ze voorkomen dat u in de problemen komt. Bijvoorbeeld omdat u niet weet welke zorg u nodig heeft. Of hoe u goede afspraken maakt met een zorgverlener. U bent pgb-vaardig als u de volgende dingen kunt:

  • Een goed overzicht van uw eigen situatie houden.

    En u weet welke zorg u nodig heeft. Of welke zorg de persoon voor wie het budget is nodig heeft. U moet zelf kunnen vertellen welke zorg u nodig heeft. Als u dat niet kunt, kunt u ook zorg in natura ontvangen.
  • Weten welke regels er horen bij een pgb.

    Of u weet waar u die regels kunt vinden. Bijvoorbeeld op de website van de verstrekker die u het pgb geeft. Het helpt als u digitaal vaardig bent. Bijvoorbeeld dat u kunt omgaan met de computer en e-mail. En websites op het internet kunt bezoeken.
  • Een overzichtelijke pgb-administratie bijhouden.

    En ook weet u welk deel van het pgb al uitgegeven is. Een overzichtelijke pgb-administratie is niet alleen handig voor uzelf. U kunt de administratie ook nodig hebben als de pgb-verstrekker (bijvoorbeeld de gemeente) daarom vraagt.
  • Communiceren met de gemeente, zorgverzekeraar of zorgkantoor, de SVB en zorgverleners.

    U moet uit uzelf en zelfverzekerd kunnen communiceren met andere partijen. Bijvoorbeeld op tijd brieven van de zorgverzekeraar beantwoorden. Of telefoongesprekken voeren met zorgverleners. En als er iets verandert, moet u dat zelf aangeven.
  • Zelfstandig handelen en zelf voor zorgverleners kiezen.

    Als u een pgb krijgt, moet u zelf zorgverleners uitzoeken. En afspraken maken over de zorg die ze u gaan geven. En over hun uurtarief en hun uren.
  • Zelf afspraken maken en deze afspraken bijhouden. En zich hier aan houden.

    U moet tussendoor controleren of alles volgens afspraak verloopt. Bijvoorbeeld of de zorgverlener genoeg uren maakt. Omgekeerd moet u kunnen laten zien dat u de zorg inkoopt waarvoor u het geld gekregen hebt.
  • Beoordelen of de zorg uit het pgb bij u past.

    En of de kwaliteit van de zorg in orde is. Als u de zorg niet goed vindt, kunt u uitleggen waarom. Als de zorg niet volgens afspraak verloopt, moet u zelf kunnen ingrijpen. Bijvoorbeeld door de zorgverlener op te bellen. En uit te leggen wat er niet goed gaat.
  • Zelf de zorg regelen met 1 of meer zorgverleners.

    En dat zo regelen dat er altijd zorg is. Ook als de zorgverlener ziek is of op vakantie gaat. U moet zelf zorgverleners kunnen kiezen die goed bij uw situatie passen. En u moet zelf opletten of zij hun werk goed doen. Als de zorgverlener ziek is, moet u zelf vervanging regelen.
  • Zorgen dat de zorgverleners die voor u werken weten wat ze moeten doen.

    En u durft een gesprek te beginnen als zij hun werk niet goed doen. Als u de zorgverlener betaalt, dan bent u zijn werkgever of opdrachtgever. U moet dan goed kunnen vertellen wat ze moeten doen.
  • U weet wat u moet doen als werkgever of opdrachtgever van een zorgverlener.

    Het is niet erg als u sommige regels over hoe een werkgever of opdrachtgever moet zijn niet kent. Bijvoorbeeld bij ontslag van een zorgverlener. Maar u moet de informatie daarover wel zelf kunnen vinden. Bijvoorbeeld bij instanties die hierover advies geven.

Meer lezen over pgb-vaardigheid

In de publicatie Handreiking voor toetsing op (minimale) pgb-vaardigheid leest u meer over de kennis en vaardigheden die nodig zijn als budgethouder, vertegenwoordiger of gewaarborgde hulp bij een pgb.