Nieuwe aanpak onbedoelde zwangerschappen

Het kabinet investeert de komende jaren in het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen. Daarnaast krijgen vrouwen die onbedoeld zwanger zijn, betere ondersteuning. Ook wil het kabinet de kennis verbeteren over vrouwen met een hoog risico op onbedoelde zwangerschap.

Het Nederlandse abortuscijfer behoort tot het laagste ter wereld. In vergelijking met andere landen zijn er in Nederland weinig tienerzwangerschappen. Tegelijk is in Nederland 1 op de 5 vrouwen ooit onbedoeld zwanger geweest. 68% van deze zwangerschappen was ook ongewenst.

De aanpak van onbedoelde zwangerschappen kan beter. Dat blijkt uit onderzoek van betrokken organisaties (Fiom, GGD GHOR Nederland, JOOZ, Rutgers en Siriz). In het regeerakkoord is hierover een afspraak gemaakt. Het kabinet heeft een zevenpuntenplan opgesteld, samen met de organisaties. Dit plan vormt de agenda voor de komende jaren.

Het kabinet trekt tot en met 2021 extra geld uit om ongewenste zwangerschappen te verminderen. Vooral jonge mensen, migranten en laagopgeleiden zijn kwetsbaar. Zij weten niet altijd de weg naar goede informatie te vinden en naar begeleiding bij anticonceptiegebruik. Het geld is bedoeld voor:

  • onderzoek;
  • meer seksuele voorlichting op scholen; 
  • een campagne over voorbehoedsmiddelen en
  • keuzehulpgesprekken.

Preventie op scholen

Scholen besteden de komende jaren meer aandacht aan gezond seksueel gedrag en anticonceptie. Het kabinet wil scholen en onderwijsinstellingen op weg helpen hun rol hierin beter te vervullen. Het gaat dan om voorlichting, signalering en begeleiding. Hiervoor komt een meerjarig budget beschikbaar.

Scholen kunnen extra geld aanvragen voor lessen over seksualiteit. De ene school geeft nu meer seksuele voorlichting dan de andere. En de lesstof hangt vaak af van de individuele leraar. Dit concludeerde de Onderwijsinspectie in het onderzoek 'Omgaan met seksualiteit en seksuele diversiteit'. De overheid wil nu stimuleren dat scholen meer aandacht besteden aan dit onderwerp.

Verder komt er een landelijke campagne over het gebruik van voorbehoedsmiddelen, zoals de pil, en de gevolgen van onbedoelde zwangerschap.

Steun bij onbedoelde zwangerschappen

Vrouwen die onbedoeld zwanger zijn, kunnen hulp krijgen bij hun beslissing over de zwangerschap. Hiervoor zijn er keuzehulpgesprekken. Het kabinet maakt het budget hiervoor duurzaam en meerjarig. Zorgaanbieders kunnen financiering voor de gesprekken krijgen als ze voldoen aan kwaliteitseisen voor keuzehulpgesprekken. Bij keuzehulpverlening staat de keuzevrijheid van de vrouw centraal. Ook is het belangrijk dat de vrouw zich gesteund voelt in de keuze die zij maakt.

Kennis over kwetsbare groepen

Er is meer kennis nodig om onbedoelde zwangerschappen te voorkomen bij groepen vrouwen met een hoog risico. ZonMW, een onderzoeksinstituut van de overheid, is hiervoor in 2018 een programma gestart. Het doel is om betere aanpakken te ontwikkelen en deze beter in de praktijk te brengen. Als eerste wordt bekeken welke goede voorbeelden uit de praktijk er al zijn.

In 2019 kunnen hulporganisaties en gemeenten subsidie aanvragen om nieuwe aanpakken te ontwikkelen om ongewenste zwangerschappen te voorkomen. ZonMW verwacht in het tweede kwartaal van 2019 de subsidie 'Onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap' te starten.

Meer geld voor aanpak onbedoelde zwangerschappen

Het kabinet stelt van 2018 tot 2021 € 53 miljoen beschikbaar om onbedoelde zwangerschappen terug te dringen en de ondersteuning te verbeteren.

Zie ook