Aanpak onbedoelde en ongewenste zwangerschap

De Rijksoverheid vindt het belangrijk dat mensen zelf regie kunnen nemen over hun kinderwens. Of dat nu gaat om het krijgen van kinderen of juist om de keuze om geen kinderen te willen. Daarom zorgt het Rijk voor betrouwbare informatie. Bijvoorbeeld over anticonceptie, om een onbedoelde zwangerschap te voorkomen. Maar ook over zwanger worden en een kind krijgen, zodat mensen dit goed voorbereid kunnen doen.

Keuzes en hulp bij een ongeplande zwangerschap

Niet elke zwangerschap is gepland. In Nederland raakt ongeveer 1 op de 5 vrouwen een keer in haar leven onbedoeld zwanger. Er zijn bij een onbedoelde zwangerschap 4 mogelijkheden:

  • de zwangerschap afbreken (abortus);
  • de zwangerschap uitdragen en zelf voor het kind zorgen;
  • de zwangerschap uitdragen en het kind (tijdelijk) in een pleeggezin laten plaatsen;
  • de zwangerschap uitdragen en het kind ter adoptie afstaan.

De meeste vrouwen kunnen, welke keuze zij ook maken, hun leven na een tijd weer oppakken. Sommigen hebben daarbij behoefte aan begeleiding en hulp. Het Rijk zorgt dat deze hulp beschikbaar is.

Inzichten uit onderzoek naar onbedoelde zwangerschap

De Rijksoverheid gaf opdracht tot studies en onderzoeken over onbedoelde zwangerschappen in Nederland. Hieruit blijkt onder andere het volgende:

  • Onbedoelde zwangerschappen komen voor in alle groepen van de samenleving.
  • Een laag inkomen, stressvolle situaties, taalproblemen of negatieve ervaringen met seksualiteit kunnen de kans op een onbedoelde zwangerschap vergroten.
  • Voor de meeste vrouwen en kinderen heeft een ongeplande zwangerschap op de lange termijn geen negatieve gevolgen. Dit geldt ook voor vrouwen die kiezen voor een zwangerschapsafbreking (abortus).
  • Vrouwen zijn niet altijd tevreden met hun anticonceptie, bijvoorbeeld door bijwerkingen. Zij kunnen soms geen middel vinden dat helemaal aan de wensen voldoet en bij hen past.
  • Mensen stellen het kiezen van een anticonceptiemethode soms uit. In deze periode kan een zwangerschap ontstaan.
  • Vrouwen en mannen ervaren soms schuldgevoel en schaamte bij een onbedoelde zwangerschap. Dit komt ook door vooroordelen in de samenleving.
  • Partners krijgen vaak minder ondersteuning bij een onbedoelde zwangerschap, terwijl zij ook vragen en zorgen hebben.
  • Mensen weten niet altijd waar ze terechtkunnen voor betrouwbare informatie en hulp. Of ontvangen niet altijd de zorg die bij hen of hun situatie past.

Maatregelen voor informatie en hulp bij onbedoelde zwangerschap

Het Rijk zorgt voor passende informatie en ondersteuning bij een onbedoelde zwangerschap. De aanpak bestaat uit 3 pijlers. Elke pijler bestaat uit meerdere onderdelen en activiteiten. De uitvoering gebeurt samen met zorgorganisaties en maatschappelijke organisaties.

Pijler 1: Regie op kinderwens

Pijler 2: Informatie en hulp bij een onbedoelde zwangerschap

Pijler 3: Onderzoek en monitoring