Aanpak onbedoelde zwangerschappen

Het kabinet investeert in het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen. Daarnaast krijgen vrouwen die onbedoeld zwanger zijn, betere ondersteuning. Ook wil het kabinet de kennis verbeteren over vrouwen met een hoog risico op onbedoelde zwangerschap.

1 op de 5 vrouwen was onbedoeld zwanger

Het Nederlandse abortuscijfer behoort tot de laagste cijfers in de wereld. In vergelijking met andere landen zijn er in Nederland weinig tienerzwangerschappen. Tegelijk is in Nederland 1 op de 5 vrouwen ooit onbedoeld zwanger geweest. 68% van deze zwangerschappen was ook ongewenst.

Zevenpuntenplan om aanpak te verbeteren

De aanpak om onbedoelde zwangerschappen te voorkomen kan beter. Dat blijkt uit onderzoek van betrokken organisaties (Fiom, GGD GHOR Nederland, JOOZ, Rutgers en Siriz). Daarom heeft de Rijksoverheid het plan: Onbedoelde (tiener)zwangerschappen: een zevenpuntenplan opgesteld, samen met de organisaties. Dit plan vormt de agenda voor de komende jaren.

Extra geld voor onderzoek en seksuele voorlichting

Het kabinet trekt tot en met 2021 extra geld uit om het aantal onbedoelde zwangerschappen te verminderen. Vooral jonge mensen, migranten en laagopgeleiden zijn kwetsbaar. Zij weten niet altijd de weg naar goede informatie te vinden en naar begeleiding bij anticonceptiegebruik. Het geld is voor:

Preventie op scholen

Scholen besteden de komende jaren meer aandacht aan seksueel gedrag en anticonceptie. Het kabinet wil scholen en onderwijsinstellingen helpen hun rol hierin beter te vervullen. Het gaat dan om voorlichting, signalering en begeleiding. Hiervoor is een meerjarig budget beschikbaar.

Scholen kunnen extra geld aanvragen voor lessen over seksualiteit. De ene school geeft nu meer seksuele voorlichting dan de andere. En de lesstof hangt vaak af van de individuele leraar. Dit concludeerde de Onderwijsinspectie in het onderzoek 'Omgaan met seksualiteit en seksuele diversiteit'. De overheid wil met het extra geld stimuleren dat scholen meer aandacht besteden aan dit onderwerp.

Steun bij onbedoelde zwangerschappen

Vrouwen die onbedoeld zwanger zijn, kunnen hulp krijgen bij hun beslissing over de zwangerschap. Hiervoor zijn er keuzehulpgesprekken. Het kabinet maakt het budget hiervoor structureel beschikbaar. Zorgaanbieders kunnen financiering voor de gesprekken krijgen als ze voldoen aan kwaliteitseisen voor keuzehulpgesprekken. Bij keuzehulpverlening staat de keuzevrijheid van de vrouw centraal. Ook is het belangrijk dat de vrouw zich gesteund voelt in de keuze die zij maakt.

Kennis over kwetsbare groepen

Er is meer kennis nodig om onbedoelde zwangerschappen te voorkomen bij groepen vrouwen met een hoog risico. ZonMW, een onderzoeksinstituut van de overheid, is hiervoor het programma Onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap gestart (2018). Het doel is om betere aanpakken te ontwikkelen en deze beter in de praktijk te brengen. 

Onderzoek naar preventie en ondersteuning voor kwetsbare groepen

In 2021 zijn verschillende onderzoeksprojecten gestart. Deze projecten gaan over het voorkomen van onbedoelde zwangerschap (preventie). En over ondersteuning bij onbedoelde zwangerschap en kwetsbaar (jong) ouderschap. Ook zijn er er samenwerkingsverbanden gestart in enkele gemeenten, die de lokale aanpak moeten verbeteren.

Meer geld voor aanpak onbedoelde zwangerschappen

Het kabinet stelt van 2018 tot en met 2021 € 53 miljoen beschikbaar om onbedoelde zwangerschappen terug te dringen en de ondersteuning te verbeteren.