De geelpoothoornaar komt steeds meer voor in Nederland. Deze nieuwe wespensoort zorgt voor overlast, vragen en risico’s. Om goed te leren leven met de geelpoothoornaar, neemt de overheid verschillende maatregelen.
Geelpoothoornaar is invasieve exoot
De geelpoothoornaar is een insect, ook wel bekend als de Aziatische hoornaar of Vespa velutina. Deze wespensoort komt van oorsprong uit Zuidoost Azië en leeft sinds 2004 ook in Europa.
De geelpoothoornaar kan schadelijk zijn voor de biodiversiteit in Nederland. Deze hoornaar vangt namelijk andere insecten, zoals honingbijen, vliegen en wespen. Ook vangt de geelpoothoornaar kwetsbare soorten zoals zweefvliegen. Deze insecten hebben het al zwaar door stikstofuitstoot, klimaatverandering, het verdwijnen van natuur en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.
Daarom is de geelpoothoornaar een invasieve exoot, en staat deze hoornaar op de Europese unielijst van zorgwekkende invasieve exoten.
Snelle verspreiding van geelpoothoornaar
De geelpoothoornaar komt sinds 2017 in Nederland voor, vooral in het midden en zuiden van Nederland. Het insect verspreidt zich ook steeds meer naar het noorden.
De snelle verspreiding komt doordat de geelpoothoornaar weinig natuurlijke vijanden heeft in Europa. En de nesten zijn vaak moeilijk te vinden. Daardoor kan de soort makkelijk uitbreiden naar nieuwe gebieden.
Provincies bestrijden geelpoothoornaar in natuurgebieden
Het volledig verwijderen van de geelpoothoornaar uit Nederland is niet meer mogelijk. Dit is ook niet meer verplicht voor de provincies. Verschillende provincies bestrijden alleen nog in natuurgebieden vanuit hun taak om de biodiversiteit te beschermen.
Meer informatie over de aanpak en afspraken over de geelpoothoornaar per provincie is te vinden op de website van iedere provincie:
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Groningen
- Aanpak invasieve exoten provincie Friesland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Drenthe
- Aanpak invasieve exoten provincie Overijssel
- Aanpak invasieve exoten provincie Flevoland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Utrecht
- Aanpak ongewenste diersoorten provincie Gelderland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Noord-Holland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Zuid-Holland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Zeeland
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Noord-Brabant
- Aanpak geelpoothoornaar provincie Limburg
Gemeentes halen soms nesten weg
Gemeentes halen de nesten van de geelpoothoornaar soms weg. Bijvoorbeeld omdat ze op een risicovolle plek hangen. Dat zijn plekken waar veel mensen komen, zoals in de buurt van een speeltuin of een sportveld. Iedereen moet namelijk voldoende zorgdragen voor een veilige en gezonde leefomgeving. Dat geldt dus ook voor gemeentes.
Provincies helpen gemeentes om de aanpak van de geelpoothoornaar zo goed en veilig mogelijk te organiseren. Bijvoorbeeld via bovenstaande websites met praktische informatie voor gemeentes over het bestrijden van de geelpoothoornaar.
Terreineigenaren ook verantwoordelijk voor geelpoothoornaar
Hangt het nest van een geelpoothoornaar op iemands privéterrein? En zorgt het nest voor overlast? Dan is de eigenaar van dat terrein verantwoordelijk voor de eventuele bestrijding. Laat dit altijd doen door een professionele bestrijder. Lees meer over de bestrijding van de geelpoothoornaar.
Steek geelpoothoornaar vergelijkbaar met andere wespen
De steek van de geelpoothoornaar doet pijn, maar is voor de meeste mensen niet gevaarlijk. De risico's zijn vergelijkbaar met die van andere wespen en hoornaars in Nederland. Een steek kan wel gevaarlijk zijn bij een allergische reactie. Of als iemand meerdere keren of in de mond of keel wordt gestoken. Dan is altijd direct medische hulp nodig.
Lees meer over wat te doen bij een steek, of als je een geelpoothoornaar ziet.
Geelpoothoornaar vangt honingbijen
Honingbijen zijn een aantrekkelijke prooi voor de geelpoothoornaar. Ze vliegen daarom vaak bij bijenkasten van imkers om op honingbijen te jagen. Zo kunnen geelpoothoornaars voor stress bij het bijenvolk zorgen. Bij meerdere hoornaars durven honingbijen de bijenkast niet meer uit om nectar en stuifmeel te halen. Dit is slecht voor de honing- en stuifmeelvoorraad van het bijenvolk dat daardoor minder goed de winter doorkomt.
De geelpoothoornaar is niet de enige bedreiging voor honingbijen. Ook ziektes en parasieten zorgen ervoor dat bijenvolken verzwakken. Ook hebben honingbijen last van gewasbeschermingsmiddelen en het verdwijnen en verdrogen van de natuur.
Imkers denken mee over aanpak geelpoothoornaar
Vertegenwoordigers vanuit de imkerij zijn op landelijk, provinciaal en lokaal niveau betrokken bij de aanpak van de geelpoothoornaar. De Nederlandse Bijenhoudersvereniging is namens de imkerverenigingen het centrale aanspreekpunt voor de Rijksoverheid en provincies. Op lokaal niveau werken verschillende gemeentes nauw samen met lokale imkerverenigingen die veel praktijkervaring hebben.
De bestrijding van de geelpoothoornaar is gevaarlijker dan de bestrijding van de limonadewesp. Een gewoon imkerpak beschermt niet genoeg tegen de steken van de geelpoothoornaar. Ook hangen nesten vaak op moeilijk bereikbare plekken. Moet een nest weggehaald worden? Schakel dan altijd een professionele bestrijder in.
Imkerverenigingen zijn geen coördinerende of uitvoerende instantie van het beleid van de overheid.
Bescherming van honingbijen
Er zijn verschillende methodes om honingbijen te beschermen tegen de geelpoothoornaar. Zo zijn er constructies voor rondom de bijenkast waardoor honingbijen veiliger in en uit de kast kunnen vliegen. Hierdoor ervaren ze minder stress door de geelpoothoornaar. Welke maatregelen passen hangt af van de situatie.
Het bestrijden van nesten van de geelpoothoornaar is een nieuwe expertise en het aantal professionele bestrijders neemt toe. Het is belangrijk dat nieuwe bestrijders gebruikmaken van de kennis van ervaren bestrijders. Daarom ontwikkelen de verschillende brancheorganisaties cursussen voor bestrijders om nesten veilig en volgens de regels te verwijderen.
Buiten het huis gif gebruiken is verboden en schadelijk voor de natuur. Een bestrijder mag alleen een middel gebruiken dat door het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden is beoordeeld en goedgekeurd voor gebruik. En de gebruiksaanwijzing van het middel moet strikt worden gevolgd.
Nesten kunnen ook in een spouwmuur zitten van een huis of gebouw. Voor gebruik van gif in spouwmuren gelden extra regels.
De overheid adviseert geen voorjaarsvallen te gebruiken. De effectiviteit van deze vallen is niet bewezen, en de vallen vangen ook andere nuttige insecten. Ook is de kans dat mensen gestoken worden groter bij gebruik van dit soort vallen.