Veel Nederlanders willen een bijdrage leveren om vluchtelingen uit Oekraïne te helpen. Bijvoorbeeld door spullen te geven. Ook zijn er verschillende initiatieven om mensen (tijdelijk) in huis te nemen of onderdak te bieden. Lees hier wat u kunt doen als u mee wilt helpen.
Spullen doneren
Spullen doneren voor vluchtelingen kan via het platform van VluchtelingenWerk Nederland. Hier vindt u een overzicht van initiatieven voor Oekraïense vluchtelingen. En informatie over het doneren van spullen. Ook kunt u er een eigen initiatief aanmelden.
Onderdak aanbieden aan vluchtelingen
Dit kan bijvoorbeeld via VluchtelingenWerk Nederland.
Bied een logeerplek aan. Op het platform van VluchtelingenWerk vindt u een overzicht van initiatieven voor Oekraïense vluchtelingen. En informatie over het aanbieden van een logeerplek. Ook kunt u er een eigen initiatief aanmelden.
Lees de handreiking Particuliere Opvang Oekraïners (POO). In deze handreiking vindt u informatie over hoe u een opvangplek aan kunt bieden en waar u op moet letten. Ook leest u welke voorzieningen er voor vluchtelingen zijn, zoals gezondheidszorg en onderwijs.
Nee, gasthuishoudens ontvangen geen vergoeding van de overheid. Vluchtelingen krijgen wel een extra toelage als ze bij een gastgezin wonen. Dit bedrag kunnen zij gebruiken voor bijvoorbeeld openbaar vervoer, familiebezoek of sport, maar ook om bij te dragen in de kosten van het gastgezin. Maar dit is niet verplicht.
Gevolgen voor AOW- en bijstandsuitkering
Personen die tijdelijk inwonen bij een bijstandsgerechtigde, tellen niet mee voor de kostendelersnorm zolang zij geen eigen aanspraak hebben op de bijstand. Zowel van de hoofdbewoner als van de persoon in kwestie moet het de intentie zijn om de situatie zo kort mogelijk te laten duren.
Als iemand met een uitkering tijdelijk verblijf biedt aan een vluchteling heeft dit geen gevolgen voor zijn uitkering. Het is aan de gemeente om vast te stellen of er sprake is van tijdelijk verblijf. Over het algemeen wordt een richtlijn van 12 maanden gehanteerd als termijn om nogmaals te beoordelen of het nog steeds tijdelijk is.
AOW-gerechtigden kunnen voor 2 jaar een vluchteling in huis nemen, zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitkeringshoogte.
De AOW-gerechtigden worden wel geacht deze verandering in de leefsituatie direct te melden bij de Sociale Verzekeringsbank.
Uitbuiting en mensenhandel
Als u uitbuiting of mensenhandel vermoedt, kunt u:
- uitbuiting en mensenhandel melden bij de landelijke helpdesk van CoMensha, het landelijk coördinatiecentrum tegen mensenhandel;
- uitbuiting en mensenhandel melden bij de politie.
- uitbuiting en mensenhandel melden bij de wijkagent.
Hoe u kan herkennen of iemand slachtoffer is van uitbuiting of mensenhandel leest u op de website van het landelijk coördinatiecentrum tegen mensenhandel CoMensha.
Naar school
Voor kinderen en jongeren uit Oekraïne gelden dezelfde regels als voor kinderen en jongeren uit Nederland. Zij zijn leerplichtig tot en met het schooljaar waarin zij 16 worden. Daarna geldt de kwalificatieplicht: als leerlingen 16 of 17 jaar oud zijn, maar nog geen startkwalificatie hebben, moeten zij die alsnog halen.
Kinderen uit Oekraïne hebben recht op onderwijs in Nederland. Ouders kunnen hun kind(eren) aanmelden bij een school in de buurt. Soms helpen gemeenten ouders hierbij. Bijvoorbeeld als zij nog in een opvanglocatie wonen.
De school kijkt dan met ouders naar mogelijkheden voor onderwijs. Bijvoorbeeld speciale nieuwkomersvoorzieningen. Deze scholen hebben expertise in het begeleiden van kinderen die gevlucht zijn.
Gemeenten helpen ouders die tijdelijk in opvanglocaties wonen met aanbod voor onderwijs. Ook hierbij mogen ouders hun kind(eren) zelf aanmelden bij een school.
Stap 1: scholen en speciale nieuwskomersvoorzieningen bieden kinderen eerst opvang in een veilige omgeving.
Stap 2: kinderen krijgen een lesprogramma.
Nederlandse taallessen zijn daarin een vast onderdeel.
Kinderen kunnen daardoor beter meekomen in de samenleving.
Heeft u vragen over onderwijs aan vluchtelingen uit Oekraïne?
Bel naar 1400.
Of stel uw vraag in een e-mail aan de Rijksoverheid.
Handreiking over opvang door particulieren
De belangrijkste handreiking over opvang bij particulieren is:
- Handreiking Particuliere Opvang Oekraïense ontheemden (Handreiking POO)
Een handleiding met hoe particulieren een opvangplek kunnen bieden en waar ze op moeten letten.
Reis niet naar Oekraïne
Beeld: © ANP / Janek Skarzynski/AFP
Het is gevaarlijk om naar Oekraïne te reizen. Dat geldt ook voor grensgebieden in buurlanden. Ga er niet naartoe. Het maakt niet uit wat uw situatie is. Of welke goede bedoelingen u heeft.
Steun vluchtelingen vanuit Nederland. Er zijn verschillende ervaren organisaties die naar grensgebieden reizen om mensen in nood te helpen.
Bekijk het reisadvies voor Oekraïne.
Uitgelicht

RefugeeHelp
Online startpunt voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland en iedereen die hen wil helpen. De site is beschikbaar in het Nederlands, Oekraïens, Russisch en Engels.
Lees verder
Informatie voor vluchtelingen over mensenhandel en uitbuiting
Flyer van Comensha met informatie over mensenhandel en uitbuiting voor vluchtelingen uit Oekraine. De flyer is beschikbaar in het Nederlands, Oekraïens, Russisch en Engels.
Lees verder