Toolkit meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

De toolkit Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is ontwikkeld om organisaties te helpen bij de invoering van de meldcode. En om professionals te helpen bij het werken met de meldcode. U vindt hier onder andere de afwegingskaders, informatie voor gemeenten en organisaties en een vraag & antwoord-document over de (veranderingen in de) meldcode.

Afwegingskaders voor in de meldcode

Het is verplicht voor organisaties om in de meldcode afwegingskaders op te nemen. Voor professionals is het verplicht om te werken met een afwegingskader in de meldcode.

Benieuwd naar het afwegingskader dat voor uw beroep geldt? Kijk dan hier:

Presentaties en voorlichtingsmateriaal

Wilt u een presentatie geven over de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling? Of heeft u behoefte aan voorlichtingsmateriaal? Dan kunnen deze standaardpresentatie, de Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling of het overzicht Vraag & antwoord u helpen.

Tools voor het implementeren van de meldcode

Organisaties en zelfstandige beroepsbeoefenaren uit de sectoren vermeld in de Wet verplichte meldcode , zijn verplicht om een meldcode vast te stellen, te implementeren en het gebruik en de kennis hiervan te bevorderen onder hun werknemers. Om hierbij te helpen, zijn een aantal documenten opgesteld.

Basismodel Meldcode

Het Basismodel Meldcode is bedoeld als leidraad bij het maken van een meldcode. Voor meer informatie over de afwegingskaders, kunt u het basisdocument ' Het afwegingskader in de meldcode' lezen.

Hulpmiddelen voor managers

Begint u als manager met invoering van een meldcode? Met deze checklist weet u zeker dat u alle stappen heeft gezet. Gebruik de signalenkaart om uw medewerkers alert te houden op mogelijke signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling.

Hulpmiddelen voor gemeenten

Voor gemeenten is er de Factsheet Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor gemeenten. Hierin staat op welke manier een meldcode voor hen van belang is. Zij moeten voor sommige ambtenaren zelf een meldcode opstellen. Daarnaast moeten gemeenten voor sommige sectoren toezicht houden op de naleving van de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. In het document vindt u de antwoorden op vragen over het toezicht van de gemeenten.

Participatie van kinderen in de meldcode

Praten met kinderen bij vermoedens van kindermishandeling is van groot belang. Ook bij het doorlopen van de meldcode. De Handreiking Participatie van kinderen in de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling, helpt professionals en organisaties bij gesprekken met kinderen. In de handreiking staan tips over hoe:

  • organisaties hun meldcode kindvriendelijk kunnen maken;
  • professionals het gesprek aan kunnen gaan met kinderen bij het doorlopen van de meldcode.

Kindcheck en Verwijsindex risicojongeren

Naast de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling moeten organisaties en zelfstandige beroepsbeoefenaren een aantal zaken regelen, bijvoorbeeld met betrekking tot de kindcheck en de Verwijsindex Risicojongeren.

Bij een kindcheck controleren professionals of er kinderen in een gezin zijn, of ze veilig zijn en of hulp nodig is. Organisaties hebben als taak om de kindcheck te implementeren en het gebruik van de kindcheck onder werknemers te bevorderen. De kindcheck wordt bijvoorbeeld ingezet als een ouder een psychische stoornis heeft of verslaafd is. Op de websites kindcheck.nl en kindcheck-ggz.nl vindt u meer informatie over de kindcheck, inclusief handleidingen.

Naast de kindcheck en de meldcode, moet een organisatie haar medewerkers op de hoogte stellen van de meldingsprocedure voor de Verwijsindex risicojongeren. De Verwijsindex Risicojongeren (VIR) is een digitaal systeem dat risicosignalen van hulpverleners over jongeren (tot 23 jaar) bij elkaar brengt. De implementatieplicht voor de VIR geldt alleen voor organisaties die bevoegd zijn een melding te doen in dit systeem.

Toezicht op de meldcode

Inspecties controleren of organisaties en zelfstandigen een meldcode hebben. En of zij het gebruik en de kennis daarvan bevorderen. Dit gebeurt door de:

  • Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in oprichting;
  • Onderwijsinspectie;
  • Inspectie Veiligheid & Justitie.
  • Gemeenten houden toezicht op de naleving van de Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor wat betreft de maatschappelijke ondersteuning en de kinderopvang.

Tools voor het werken met de meldcode

Bent u een professional en wilt u hulp bij het gebruik van de meldcode? Wilt u bijvoorbeeld weten welk afwegingskader voor uw beroepsgroep geldt? Download dan de Meldcode App voor Android of de Meldcode App voor iOS. Deze helpt u om de 5 stappen van de meldcode te doorlopen. In stap 4 en 5 is het afwegingskader te vinden dat voor uw beroepsgroep geldt.

Trainingen werken met een meldcode

Online cursussen werken met een meldcode

Voor professionals die moeten werken met een meldcode zijn er op de website van Augeo verschillende online cursussen en colleges beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan een korte voorlichtingscursus over de meldcode of bijvoorbeeld een cursus voor managers en leidinggevenden die een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling gaan implementeren in hun organisatie. Ook zijn er cursussen voor:

  • huisartsen en assistenten;
  • medisch specialisten;
  • medewerkers in ziekenhuizen;
  • thuis- en gehandicaptenzorg;
  • kinderopvang;
  • politie en justitie

Beroepsgeheim en de meldcode

Hulpverleners die hulp, zorg, ondersteuning of een andere vorm van begeleiding bieden, hebben vaak een beroepsgeheim. Hierdoor mag de hulpverlener geen informatie over de cliënt aan anderen geven. Behalve als de cliënt daarvoor toestemming geeft. De cliënt kan zich hierdoor vrij voelen om alles te vertellen.

Toch kan het in het belang zijn van de cliënt als een hulpverlener toch vertrouwelijke gegevens uitwisselt met anderen. Daarom is er een meldrecht voor huiselijk geweld en kindermishandeling.  Professionals met een beroepsgeheim mogen (vermoedens van) huiselijk geweld onder voorwaarden (zoals het doorlopen van het stappenplan in de meldcode) melden bij Veilig thuis. Meer informatie over het meldrecht vindt u in het basismodel meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

Professionals mogen de melding ook doen zonder toestemming van de betrokkenen.  Het meldrecht staat in artikel 5.2.6 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015).

Praktische ondersteuning en tips

Signaleren

Documenteren

Kennis over geweld

In gesprek

Voor organisaties