Alcohol wetgeving

De overheid probeert problematisch alcoholgebruik te voorkomen door wetgeving en voorlichting over alcohol en alcoholgebruik. Alcoholgebruik kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Regelmatig drinken kan tot hersenbeschadiging, ziektes en alcoholverslaving (alcoholisme) leiden.

Wetten alcohol en alcoholgebruik

In verschillende wetten staan regels over alcohol en alcoholgebruik. De belangrijkste is de Drank- en Horecawet.  Deze wet regelt onder meer de verkoop van alcohol in Nederland. Er staat bijvoorbeeld dat de verkoop van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar strafbaar is. De gemeenten houden toezicht op de naleving van de Drank- en Horecawet. De Handreiking Drank- en Horecawet helpt gemeenten bij de uitvoering van hun taken.

Naast de Drank- en Horecawet staan er regels over alcoholgebruik in de volgende wet- en regelgeving: 

  • Wetboek van Strafrecht
    Openbaar dronkenschap en verstoring van de openbare orde zijn strafbaar, ook wanneer je dronken bent. Dit staat in het Wetboek van Strafrecht. En dat het verboden is alcohol te schenken aan iemand die zichtbaar dronken is.
  • Wegenverkeerswet
    Bestuurders mogen niet meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed hebben. Voor beginnende bestuurders ligt deze grens lager, op 0,2 promille. Dit staat in de Wegensverkeerswet.
  • Mediawet
    Tussen 6.00-21.00 uur mogen tv en radio geen reclame voor alcohol aanbieden. Dit staat in de Mediawet.

Maatregelen problematisch alcoholgebruik

In het Nationaal Preventieakkoord staan maatregelen van de overheid om problematisch alcoholgebruik tegen te gaan. De maatregelen gaan onder andere over:

  • Het verminderen van alcoholgebruik onder zwangeren. In 2022 moeten 70% van de verloskundigen een training hebben gevolgd om alcoholgebruik bespreekbaar te maken bij zwangere vrouwen.
  • Het verminderen van alcoholgebruik onder minderjarigen met het Gezond op school programma en de NIX18 campagne.
  • Overmatig of zwaar drinken aanpakken. Stichting Positieve Leefstijl en KBO-PCOB zetten IkPas/40 dagen geen druppel voort. Deze stichting draagt op deze manier bij aan normverandering en bewustwording van problematisch drinkgedrag.
  • Bingedrinken verminderen (in korte tijd veel drinken).
  • Alcoholverslaving en alcoholmisbruik tegengegaan. De oprichting van een landelijk platform vroegsignalering moet hierbij helpen. Verslavingskunde Nederland is hierbij betrokken.

Voorlichting over alcoholgebruik

De overheid wil zoveel mogelijk voorlichten over alcohol om problematisch alcoholgebruik te voorkomen. Hierdoor moeten minder mensen geestelijk of lichamelijk afhankelijk worden van alcohol. En worden de gevolgen van problematisch alcoholgebruik teruggedrongen (zoals overlast op straat, agressie thuis of verkeersongelukken).

De overheid besteedt extra aandacht aan de voorlichting van alcoholmisbruik en -verslaving  onder jongeren. Voorbeelden van campagnes over alcohol:

  • NIX18
    Deze campagne promoot dat het normaal is om niet te drinken (en te roken) voor jongeren onder de 18. Omdat dit extra schadelijk is voor hen.
  • Bob-campagne
    Alcohol en verkeer gaan niet samen. Bob vraagt je hier bewust mee om te gaan. De persoon die geen alcohol drinkt als hij nog moet rijden is de Bob.

Ook maakt de overheid voorlichting op scholen voor jongeren mogelijk. Het Trimbos Instituut verzorgt dit.

Alcoholverslaving en alcoholmisbruik herkennen

Het is belangrijk een (beginnende) alcoholverslaving in een vroeg stadium te herkennen. Veelvoorkomende kenmerken van alcoholisme zijn:

  • vergeetachtigheid;
  • slechte concentratie;
  • stemmingswisselingen;
  • slecht slapen.

Als een huisarts vermoedt dat zijn patiënt te veel alcohol drinkt, moet hij op tijd doorverwijzen naar de juiste hulpverlener.