Veilig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen

De overheid maakt regels voor het gebruik van beschermingsmiddelen voor gewassen, zoals bomen en planten. De land- en tuinbouw gebruikt die middelen om gewassen te beschermen tegen onkruid, ziekten en plagen. De regels zorgen dat de risico’s voor mens, dier en milieu verminderen.

Minder of duurzame gewasbeschermingsmiddelen

Zowel bedrijven als particulieren gebruiken bestrijdingsmiddelen. In de land- en tuinbouw worden bijvoorbeeld gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. De overheid wil het gebruik daarvan verminderen om milieuvervuiling terug te dringen. Er zijn daarom verschillende afspraken en regels.

Weerbare planten en teelsystemen in 2030

De vraag naar gewasbeschermingsmiddelen is nog groot. Om te zorgen dat die gewasbeschermingsmiddelen minder nodig zijn, wil de overheid dat planten en teeltsystemen weerbaarder worden. Dat betekent bijvoorbeeld dat ze beter tegen extreem weer kunnen. De doelen staan in de Toekomstvisie gewasbescherming 2030.

Ook is het belangrijk dat de verbinding tussen land- en tuinbouw en natuur wordt verbeterd. Dit zorgt voor een duurzame productie, waardoor ziekten, plagen en onkruiden veel minder kansen krijgen. Ook daardoor kan het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zoveel mogelijk worden voorkomen.

Bedrijven kijken of ze sterke planten kunnen kiezen. En of ze schadelijke insecten bijvoorbeeld weghalen met netten of met andere dieren, zoals lieveheersbeestjes. Zijn er dan nog chemische middelen nodig? Dan moet dit met zo min mogelijk milieuvervuiling. En met zo weinig mogelijk resten van gewasbeschermingsmiddelen op voedsel.

Ideeën en kennis voor agrarische ondernemers

De overheid helpt agrarische ondernemers om hun teeltsystemen aan te passen en meer te werken met weerbare planten. Zodat agrarische ondernemers in Nederland minder gewasbeschermingsmiddelen hoeven te gebruiken in 2030.

Daarvoor gaan agrarische ondernemers:

hun kennis van weerbare planten en teeltsystemen vergroten;
nieuwe ideeën ontwikkelen en in de praktijk te testen.

De acties staan beschreven in het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming 2030.

Inzicht in voortgang doelen toekomstvisie gewasbeschermingsmiddelen

De overheid wil weten of de doelen van het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie gewasbescherming 2030 worden gehaald. Daarom verzamelt ze gegevens over gewasbeschermingsmiddelen:

Meer over het beleid voor een duurzaam gebruik van beschermingsmiddelen voor gewassen staat in:

Milieubeleid in Nederland

Er zijn in Nederland regels om de uitstoot van gewasbeschermingsmiddelen naar het milieu te verlagen. Het gaat dan om:

teeltvrije zones aanhouden;
spuitapparatuur gebruiken die de milieuvervuiling met minimaal 75% omlaagbrengt;
zuiveringsinstallaties gebruiken om het afvalwater uit kassen te reinigen met minimaal 95%.

Professioneel gebruik buiten de land- en tuinbouw

Valt een bedrijf niet in de land- en tuinbouwsector? Dan mag dat bedrijf geen gewasbeschermingsmiddelen meer gebruiken. Er zijn goede andere mogelijkheden, zoals branden, hete lucht en heet water. Dit staat in het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

Soms zijn gewasbeschermingsmiddelen ook buiten de land- en tuinbouw toch (nog) nodig. Bijvoorbeeld om onkruid op landingsbanen of trainrails te bestrijden. Daarom zijn er nog een paar uitzonderingen. Deze staan in de Regeling gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

Particulier gebruik van bestrijdingsmiddelen

De overheid wil dat particulieren minder gewasbeschermingsmiddelen gebruiken. Hiervoor zijn afspraken gemaakt. Deze staan in de Green deal verantwoord particulier gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Er zijn milieuvriendelijke alternatieven voor gewasbeschermingsmiddelen die u kunt gebruiken. Bijvoorbeeld bij het onderhoud van de tuin. Of als iemand een nieuwe tuin aanlegt.

Toezicht op gebruik gewasbeschermingsmiddelen

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of land- en tuinbouwbedrijven en andere professionele gebruikers gewasbeschermingsmiddelen op de juiste manier gebruiken. De NVWA controleert of:

hoeveel resten van gewasbeschermingsmiddelen op groente en fruit zitten;
of bedrijven de middelen gebruiken volgens de regels voor dat middel;
of bedrijven niet te veel gewasbeschermingsmiddelen gebruiken.

De NVWA maakt elk jaar bekend hoe goed bedrijven de regels naleven. De inspectieresultaten van een bedrijf staan niet online. Wilt u die gegevens bekijken? Dan kunt u een verzoek indienen op basis van de Wet open overheid (Woo).

Toezicht op regionale regels

Omgevingsdiensten controleren of agrarische ondernemers zich aan de regels houden die in die regio (provincie, gemeente) gelden.