Veelgestelde vragen over het coronavirus en basisonderwijs en speciaal onderwijs

Het kabinet wil dat alle kinderen ook in deze bijzondere situatie onderwijs krijgen

  • Kinderen in het reguliere basisonderwijs gaan tussen 11 mei en 8 juni voor 50% van de tijd naar school.
  • Kinderen in het reguliere basisonderwijs gaan vanaf 8 juni weer volledig naar school.
  • Kinderen in het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs gaan vanaf 11 mei weer volledig naar school. 
  • Leerlingen in nieuwkomersvoorzieningen gaan vanaf 11 mei weer volledig naar school. Dit geldt alleen voor het primair onderwijs aan nieuwkomers op schoollocaties die verbonden zijn aan een asielopvanglocatie en op schoollocaties die uitsluitend onderwijs geven aan nieuwkomers. 
  • Tot 8 juni er is noodopvang voor kinderen van wie de ouders in cruciale beroepsgroepen werken en voor leerlingen die vanwege hun thuissituatie kwetsbaar zijn. De noodopvang is vanaf 8 juni tot 1 juli alleen nog beschikbaar voor leerlingen van ouders die werken in de zorg (avond/nacht/weekend). Hierover worden afspraken gemaakt met kinderopvang en gemeente.

Basisonderwijs tussen 11 mei en 8 juni 2020

Wat gebeurt er op de basisscholen tussen 11 mei en 8 juni?

Scholen in het basisonderwijs openen tussen op 11 mei en 8 juni op de volgende manier weer hun deuren:

  • Basisscholen verkleinen de groepsgrootte in de klas; kinderen gaan daarbij 50% van de tijd naar school. 
  • In de school is maximaal de helft van de leerlingen aanwezig. Daarbovenop mogen leerlingen die gebruik maken van noodopvang aanwezig zijn (leerlingen van ouders in cruciale beroepen en leerlingen uit kwetsbare groepen). 

Waar kan ik als school ondersteuning vinden over het opnieuw opstarten van het onderwijs?

Het organiseren van onderwijs onder deze omstandigheden vraagt om aanpassingen. Op de website weeropschool.nl is veel praktische informatie te vinden, waaronder een stappenplan, protocollen, veelgestelde vragen en aanbevolen voorzorgsmaatregelen. Ook is er voor scholen de mogelijkheid om een gerichte vraag te stellen.

Waar moet ik als school qua veiligheid en hygiëne rekening mee houden bij het opengaan?

De PO-Raad en bonden hebben voor scholen 2 protocollen opgesteld; een protocol voor het reguliere basisonderwijs en een protocol voor het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs. In de protocollen wordt ingegaan op een aantal praktische aspecten rondom veiligheid en hygiëne. Op dezelfde website vindt u ook posters over de voorzorgsmaatregelen voor in en om de school en voor ouders.

Wat betekent alle kinderen voor 50% naar school in de praktijk? Moeten alle scholen nu alle klassen in halve klassen naar school laten gaan?

Alle kinderen komen 50% van de onderwijstijd naar school. De reguliere bezetting op een school mag nooit meer dan 50% tegelijkertijd zijn, tenzij de school ook voorziet in noodopvang. De school organiseert het zo dat daarbij maximaal gebruikt wordt gemaakt van de beschikbare ruimte. Dit kan betekenen dat gewerkt wordt met halve klassen, andere vormen van kleinere groepen maar het is aan de school hoe dit precies vorm te geven. Deze vormgeving is uiteraard afhankelijk van grootte van de huidige groepen tov de lokaalgroottes, het onderwijsconcept, beschikbare leraren en andere schoolspecifieke situaties. Daarom schrijven wij geen expliciete groepsgrootte of oplossing voor. Dit plan kan het beste op het niveau van de school gemaakt worden. 

Mogen scholen de 50% onderwijstijd inrichten in halve dagen?

Scholen beslissen zelf hoe zij de 50% onderwijstijd inrichten, daarbij wordt wel uitgegaan van hele dagen onderwijs. Bijvoorbeeld: leerlingen om de dag of 2 dagen/3 dagen afwisselend naar school. De reden hiervoor is om het aantal haal- en brengmomenten te beperken en om ouders zo veel mogelijk te ontzien bij het (thuis)werk. Ook is het op deze manier voor de buitenschoolse opvang beter te organiseren.

Basisonderwijs volledig open vanaf 8 juni 2020

Wat gebeurt er op de basisscholen vanaf 8 juni?

Basisscholen gaan vanaf 8 juni volledig open, tenzij uit de lopende monitoring naar de verspreiding van het virus in het primair onderwijs blijkt dat dit niet verantwoord is. Alle leerlingen gaan dus weer volledig naar school, met inachtneming van de RIVM voorschriften.

Ook vanaf 8 juni blijft de aangepaste manier van kracht, waaronder de volgende maatregelen: 

  • Ouders komen niet op het schoolplein of in de school.
  • De school let er op dat leerlingen vaak hun handen wassen.
  • Buitenspelen gebeurt alleen met dezelfde groep.
  • Na school gaat iedereen direct naar huis of de BSO. 

Gaan alle basisscholen op 8 juni weer volledig open?

Ja, alle scholen gaan vanaf 8 juni weer volledig open, tenzij uit de lopende monitoring naar de verspreiding van het virus in het primair onderwijs blijkt dat dit niet verantwoord is.

Waarom kunnen scholen op 8 juni weer volledig open?

We zien dat de eerder ingezette voorzichtige positieve ontwikkeling doorzet, waardoor er onder voorwaarden en met behoud van hygiëneregels meer ruimte ontstaat. Als het zo goed blijft gaan, kunnen basisscholen vanaf 8 juni volledig open, met inachtneming van de RIVM-voorschriften.

Speciaal onderwijs en nieuwkomers

Wat gebeurt er op het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs vanaf 11 mei 2020?

Kinderen in het speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs gaan vanaf 11 mei weer volledig naar school.

Wat gebeurt er met het onderwijs aan nieuwkomers?

Voor nieuwkomers (kinderen die nog maar kort in Nederland zijn, bijvoorbeeld kinderen van asielzoekers of arbeidsmigranten), geldt het volgende:

  • Leerlingen in nieuwkomersvoorzieningen in het primair onderwijs gaan vanaf 11 mei weer naar school. Zolang het onderwijs hier plaats vindt in relatief kleine groepen van ongeveer 15 kinderen is het voor deze groep kinderen mogelijk om vanaf 11 mei weer volledig naar school te gaan. Dit geldt alleen voor het primair onderwijs aan nieuwkomers op schoollocaties die verbonden zijn aan een asielopvanglocatie en op schoollocaties die uitsluitend onderwijs geven aan nieuwkomers.
  • Voor nieuwkomers op andere scholen gelden de algemene regels: zij gaan in het primair onderwijs vanaf 11 mei weer 50% van de tijd naar school.
  • Voor nieuwkomers in het voortgezet onderwijs (zoals op scholen met een internationale schakelklas) zijn de scholen tot 2 juni gesloten en zij krijgen afstandsonderwijs.
  • Voor alle nieuwkomers die nog niet 100% naar school gaan is aan scholen, schoolbesturen en gemeenten gevraagd om maatwerkoplossingen te bieden. Dit kan bijvoorbeeld door begeleiding te bieden op de noodopvang. Maatwerkoplossingen zijn voor deze groep nodig, vanwege de kwetsbare positie waarin deze leerlingen zich bevinden, omdat begeleiding thuis extra moeilijk is. 

Veiligheid en hygiëne

Kan iedereen die in het onderwijs werkt en iedere leerling naar school?

Iedereen die gezond is, kan naar school. Voor iedereen gelden daarbij de algemene maatregelen:

  • Was uw handen 20 seconden lang met water en zeep, daarna handen goed drogen.
  • Was uw handen voordat u naar buiten gaat, als u weer thuis komt, als u uw neus heeft gesnoten, natuurlijk voor het eten en nadat u naar de wc bent geweest.
  • Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog.
  • Gebruik papieren zakdoekjes om uw neus te snuiten en gooi deze daarna weg.
  • Was daarna uw handen. 
  • Schud geen handen. 

Meer informatie over kinderen en het coronavirus vindt u op de website van het RIVM.

Moeten leerlingen en leraren 1,5 meter afstand houden?

Kinderen in kinderopvang en in het basisonderwijs hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te bewaren.

Het RIVM geeft aan dat de gezondheidsrisico’s voor kinderen heel beperkt zijn. Het is daarom voor kinderen niet nodig onderling anderhalve meter afstand te houden en ten opzichte van volwassenen alleen wanneer mogelijk. Zo is het in de praktijk onmogelijk om kleuters te verbieden op schoot van de meester of de juf te klimmen, en is het voor sommige leerlingen met gedragsproblemen ook heel lastig om afstand te houden. Een leerling met een gat in de knie heeft een pleister en een knuffel nodig, en leerlingen in het speciaal onderwijs hebben specifieke zorg nodig. Dat mag en is ook verantwoord.

Het RIVM geeft aan dat uit onderzoek blijkt dat jonge kinderen ondervertegenwoordigd zijn in de patiëntenpopulatie. Als kinderen ziek worden, verloopt de ziekte mild. Om die reden is de kans dat ze het doorgeven aan een volwassene ook klein. Toch is het goed om, waar het kan, afstand tussen leerling en leerkracht te houden. Personeelsleden onderling moeten de afstand van 1,5 meter in acht nemen.

Meer informatie over kinderen en het coronavirus vindt u op de website van het RIVM.

Worden mondkapjes in het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs voorgeschreven?

Nee. Voor het basisonderwijs en speciaal (basis)onderwijs geldt dat mondkapjes niet nodig zijn. Bij kinderen is de kans op besmetting klein en de risico’s zijn beperkt. Er zijn duidelijke afspraken wanneer je als onderwijspersoneel of leerling thuis blijft. Ook zijn er duidelijke afspraken over de 1,5 meter afstand, dit is alleen tussen volwassen verplicht.

Mag ik mijn kind tussen de middag ophalen van school om thuis een boterham te eten?

Om haal- en brengbeweging van ouders zoveel mogelijk te voorkomen, worden scholen opgroepen om in deze periode een continue-rooster te gebruiken. Dan blijven alle kinderen tussen de middag over, maar we laten dit aan de scholen. Zorg hierbij voor goede afstemming met de BSO.

Vanaf 8 juni geldt:

Scholen kunnen terug naar hun normale schoolrooster. Scholen bepalen zelf hoe de middagpauze vanaf 8 juni zo veilig mogelijk verloopt. Overblijfkrachten (bijvoorbeeld vanuit de kinderopvang of de tussenschoolse opvang) mogen vanaf 8 juni weer op school helpen. Tussen kinderen en overblijfkrachten geldt dat zij zoveel mogelijk 1,5 meter afstand houden. Scholen waar niet alle kinderen overblijven zorgen er ook voor dat ouders en verzorgers veilig de kinderen ophalen tussen de middag. Daarbij houden zij zich aan de RIVM maatregelen

Mijn school houdt ook na 8 juni een continurooster, mag dat? 

Het uitgangspunt is dat scholen vanaf 8 juni terugkeren naar hun normale schoolrooster. Hierbij houden zij rekening met eventuele noodzakelijke gespreide breng- en haaltijd om voor voldoende afstand tussen volwassenen te zorgen. Dit staat in het protocol. De buitenschoolse opvang (BSO) is open op normale tijden, zoals in uw contract staat. 

Als een school de vaste schooltijden wil aanpassen, gelden de normale procedures. Zoals afstemming met de medezeggenschapsraad van school. Ook heeft de school de verantwoordelijkheid voor een goede aansluiting van de kinderopvang op de schooltijden. Daarom zal school met de BSO’s afspraken moeten maken. Als een BSO mogelijkheden heeft het aanbod te verruimen met aangepaste openingstijden, zal de BSO dit ook eerst moeten afstemmen met de Oudercommissie van de BSO. Extra opvanguren worden in rekening gebracht bij de ouders. Ouders moeten wel instemmen met een contractuitbreiding en een wijzing doorgeven bij de Belastingdienst voor de kinderopvangtoeslag. 

Hoe is het leerlingenvervoer voor leerlingen met een beperking in het speciaal (basis) onderwijs en het afstandsvervoer in het primair onderwijs geregeld?

Leerlingenvervoer kan plaatsvinden op de reguliere manier. Leerlingen onderling hoeven daarbij geen 1,5 meter afstand te bewaren, en slechts zo veel mogelijk ten opzichte van de chauffeur. Afstand houden tot de chauffeur zal in veel gevallen echter niet mogelijk zijn. Het RIVM adviseert daarbij dezelfde lijn aan te houden als bij de leraren: niet al het contact kan voorkomen worden Het RIVM geeft aan dat uit onderzoek blijkt dat jonge kinderen ondervertegenwoordigd zijn in de patiëntenpopulatie. Als kinderen ziek worden, verloopt de ziekte mild. Om die reden is de kans dat ze het doorgeven aan een volwassene ook klein. Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) heeft samen met vakbonden FNV en CNV voor het leerlingenvervoer een protocol voor veilig leerling- en kinderopvangvervoer opgesteld.

Hoe kan ik mij laten testen op het coronavirus?

Vanaf 1 juni kan iedereen met klachten zich laten testen op het coronavirus. Zo controleren we de verspreiding van het virus en beschermen we elkaar. Op de pagina Testen op corona vindt u meer informatie over het testen.

Ik voel mij niet lekker, kan ik wel naar school? 

Kinderen, ouders/verzorgers en onderwijspersoneel blijven thuis bij: neusverkoudheid, loopneus, niezen, keelpijn, lichte hoest, plotseling verlies van reuk of smaak, verhoging (tot 38 graden Celsius) of koorts. Bij 24 uur klachtenvrij, mogen kinderen, ouders/verzorgers en onderwijspersoneel weer naar school.

Kinderen (en ouders) blijven ook thuis als iemand anders in huis verkouden is en koorts heeft. Als iedereen 24 uur geen klachten heeft, mag uw kind weer naar school. 

Ik heb een zwakke gezondheid, kan ik wel naar school?

Volwassenen en kinderen met gezondheidsklachten passend bij het coronavirus komen niet naar school. Als volwassenen of kinderen zelf behoren tot de risicogroepen volgens het RIVM (boven de 70 jaar of met onderliggende aandoeningen) of gezinsleden hebben die tot de risicogroep behoren dan kunnen ze worden vrijgesteld van fysiek onderwijs. Neem in dat geval contact op met de schoolleiding. Bij twijfel is het advies om contact op te nemen met de behandelend arts of jeugdarts (JGZ-arts) die aan de school verbonden is.

Kan een school een 4-jarig kind dat binnenkort voor het eerst naar school gaat, weigeren?

Nee, een school mag deze kinderen niet weigeren. Er is door het kabinet besloten dat alle kinderen weer een deel van de tijd naar school gaan. Dat geldt ook voor 4-jarigen die nu voor het eerst naar school gaan.

Kunnen de leerlingen ook weer gymles krijgen?

Ja, kinderen van 1 klas kunnen samen in een gymzaal gymmen. Het heeft wel altijd de voorkeur om de gymles waar mogelijk te verplaatsen naar buiten. Meer informatie vindt u op Weeropschool.nl.

Kunnen musicals en diploma-uitreikingen doorgaan? 

We adviseren scholen om terughoudend te zijn met het organiseren van activiteiten. De afsluiting van een schoolperiode is voor leerlingen erg belangrijk. Een eind-musical voor groep 8 of een diploma-uitreiking is daarom onder voorwaarden mogelijk. Deze activiteiten vinden bij voorkeur buiten plaats en met de vaste eigen groep. Verder gelden de algemene regels voor bijeenkomsten: tot 1 juli komen maximaal 30 personen bijeen. Vanaf 1 juli, als deze versoepelingen doorgaan, maximaal 100 personen. Natuurlijk met 1,5 meter afstand.

Opvang kinderen

Mag mijn kind straks op alle schooldagen naar de BSO?

BSO tot 8 juni:

Van 11 mei tot 8 juni volgt de buitenschoolse opvang (BSO) de dagen van de basisscholen. Op dagen dat kinderen naar school gaan, is de BSO voor hen beschikbaar. Op andere dagen niet. Gaan kinderen bijvoorbeeld normaal op maandag en dinsdag naar de BSO, maar nu alleen op donderdag en vrijdag naar school? Dan kunnen ze op donderdag en vrijdag naar de BSO. Kinderen kunnen geen extra dagen naar de BSO bovenop de uren die in het contract van de ouders zijn opgenomen (dus in het voorbeeld niet ook nog op maandag en dinsdag). Als kinderen normaal geen gebruik maken van de BSO, dan kunnen ze ook nu niet naar de BSO.

BSO vanaf 8 juni:
Vanaf maandag 8 juni gaat de BSO weer volledig open. Leerlingen worden dan weer opgevangen op hun vaste dagen die zijn afgesproken in het contract. 

Voor welke kinderen is er noodopvang?

Noodopvang tot 8 juni:

Het uitgangspunt is dat ouders die werken in een cruciale beroepsgroep kunnen blijven werken. Als in een gezin 1 ouder een cruciaal beroep uitvoert, is het verzoek om zelf de kinderen op te vangen als dat kan. Als dat niet lukt, kan er een beroep worden gedaan op noodopvang. De noodopvang blijft tot 8 juni beschikbaar voor kinderen van ouders van wie één van de ouders in cruciale beroepsgroepen werken, en die niet uitkomen met alleen het gebruik van de reguliere opvang.De noodopvang is bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 0 tot ongeveer 12 jaar (tot leeftijd einde basisschool), inclusief leerlingen van het speciaal (basis)onderwijs. Gemeenten, scholen en kinderopvang kunnen daarnaast maatwerk bieden voor kinderen in een kwetsbare positie. Ouders en professionals kunnen bij de opvang of school aangeven dat zij noodzaak zien voor noodopvang of andere begeleiding voor deze kind(eren). Uiteraard kan de school of kinderopvangorganisatie ook zelf handelen als zij daarvoor mogelijkheden ziet. De opvang of school stemt dit af met de gemeente, die regie heeft. 

Noodopvang vanaf 8 juni:
De noodopvang is vanaf 8 juni tot 1 juli alleen nog beschikbaar voor leerlingen van ouders die werken in de zorg (avond/nacht/weekend). Hierover worden afspraken gemaakt met kinderopvang en gemeente.

Wat zijn dat, ‘cruciale beroepsgroepen’?

Bekijk de lijst met cruciale beroepsgroepen.

Wie zorgt er voor noodopvang?

Gemeenten coördineren de noodopvang, in overleg met kinderopvangorganisaties en scholen. Zij moeten zorgen voor voldoende aanbod voor kinderen in de leeftijd van 0 tot circa 12 jaar (tot leeftijd einde basisschool), inclusief leerlingen van het speciaal (basis)onderwijs. De noodopvang is vanaf 8 juni tot 1 juli alleen nog beschikbaar voor leerlingen van ouders die werken in de zorg (avond/nacht/weekend). Hierover worden afspraken gemaakt met kinderopvang en gemeente.

Waar is de noodopvang?

  • Tot 8 juni:
    Het is de bedoeling om de noodopvang zoveel mogelijk op de eigen school of opvanglocatie te organiseren. Maar als het nodig is, kunnen kinderen ook op een andere school of opvanglocatie worden opgevangen. Het is toegestaan om kinderen (van verschillende leeftijden) in groepjes op te vangen. De opvang en begeleiding van jonge kinderen die nog niet naar school gaan, moet worden geboden door gekwalificeerde pedagogisch medewerkers en voor de oudere kinderen (tussen 4 en 12 jaar) door leerkrachten, onderwijsassistenten of pedagogisch medewerkers. Ook als de opvang op een kinderopvanglocatie plaatsvindt, blijft de eigen school nauw betrokken bij het lesprogramma (op afstand) van deze leerlingen.
  • Vanaf 8 juni tot 1 juli:
    De noodopvang is alleen nog beschikbaar voor leerlingen van ouders die werken in de zorg (avond/nacht/weekend). Hierover worden afspraken gemaakt met kinderopvang en gemeente.

Groep 8 en eindtoets

Gaat de eindtoets door dit jaar?

Nee. De eindtoets wordt dit jaar niet afgenomen bij leerlingen in groep 8.

Waarom gaat de eindtoets niet door?

Leraren, schoolleiders en ander onderwijspersoneel zijn momenteel erg druk met de opvang van kinderen van ouders met cruciale beroepen. En met het organiseren van onderwijs voor de kinderen die thuis zitten. Dat vergt alle energie van de scholen en heeft nu prioriteit. Daarom heeft minister Slob van OCW besloten dat leraren dit jaar (eenmalig) geen eindtoets afnemen bij leerlingen in groep 8.

Hoe wordt nu bepaald op welk niveau leerlingen mogen starten op de middelbare school?

Dat gebeurt op basis van het schooladvies van de basisschool. Het schooladvies is gebaseerd op de ontwikkeling van het kind over de afgelopen jaren. Het advies van leraren is normaal gesproken al leidend en zal nu ook bepalen op welk niveau een kind start op de middelbare school. Omdat er geen eindtoets wordt gemaakt, kan het schooladvies niet worden heroverwogen. Leerlingen hebben de afgelopen weken al het schooladvies ontvangen. Dit advies wordt nu het definitieve advies voor de middelbare school.

Wat als straks blijkt dat leerlingen niet op het juiste niveau zitten?

Door het ontbreken van de kans op een heroverweging is de informatie die basisscholen meegeven aan de middelbare school extra belangrijk. Middelbare scholen nemen dit advies, samen met de informatie in het Onderwijskundig rapport, mee bij de plaatsing van een leerling. Wanneer de leerling op de middelbare school zit, zal daar nu extra scherp worden bekeken of een leerling op de juiste plek zit.  Op 17 april heeft minister Slob een brief gestuurd naar alle scholen in het primair en voortgezet onderwijs over de overstap van leerlingen in 2020. Als bijlage bij deze brief zit een formulier, ontwikkeld door de PO-Raad, VO-raad en Ouders & Onderwijs waarin basisscholen extra informatie over het schooladvies kunnen meegeven aan de middelbare school. In de brief worden scholen verder ook opgeroepen om flexibel om te gaan met de toelating en plaatsing van leerlingen en om dit jaar extra in te zetten op de warme overdracht. 

Hoe worden kinderen voorbereid op de middelbare school?

Basisscholen zijn gevraagd om hun leerlingen in samenwerking met het voortgezet onderwijs voor te bereiden op hun aanstaande overstap naar de middelbare school.

Gevolgen voor de school

Is er extra geld beschikbaar voor het onderwijs vanwege de coronacrisis? 

Ja. Het kabinet investeert bijna €500 miljoen extra in het onderwijs vanwege de coronacrisis. Hiervan wordt €244 miljoen geïnvesteerd in een subsidieregeling voor primair onderwijs, (voortgezet) speciaal onderwijs, speciaal basisonderwijs, voortgezet onderwijs en mbo om extra ondersteuning te bieden aan kinderen, leerlingen en studenten die dat vanwege de coronacrisis nodig hebben. Voor de voorschoolse educatie wordt een aparte regeling ontwikkeld. Meer informatie over de subsidieregeling en het gehele steunpakket is te vinden op de website van de Rijksoverheid. 

Gaat bekostiging aan scholen gewoon door?

 Ja. Bekostiging aan scholen gaat gewoon door.

Hoe ziet het toezicht van de inspectie er nu uit?

Bekijk de informatie op de website van de Inspectie van het Onderwijs.

Waar vind ik informatie over de invloed van de crisis op het opgroeien en opvoeden van kinderen en jongeren?

Het Nederlands Jeugdinstituut biedt informatie over de gevolgen van corona voor professionals, ouders, kinderen en jongeren. De informatie wordt dagelijks aangevuld.

Bekijk ook: