Meer duurzaamheid in de zorg

Om mensen gezonder te maken gebruiken  zorginstellingen en ziekenhuizen veel energie, voedsel en grondstoffen. Daarmee draagt de zorg bij aan vervuiling van het milieu. In de Green Deal Duurzame Zorg staan afspraken voor minder milieuvervuiling door de zorg. Bijvoorbeeld door CO2-uitstoot te verminderen.

Doel Green Deal Duurzame Zorg

Zorginstellingen, overheden en bedrijven hebben afspraken gemaakt in de Green Deal Duurzame Zorg voor een gezonde toekomst. Zodat de zorg ook op lange termijn goed is voor mensen, voor de planeet en voor de welvaart. En dus niet leidt tot extra vervuiling of gezondheidsklachten.

Door de vergrijzing krijgen steeds meer mensen zorg. En in de zorg is steeds meer kennis over technologie en medicijnen. Maar deze hulpmiddelen leiden soms tot extra milieuvervuiling. De ziekenhuizen en andere zorginstellingen in de Green Deal doen bijvoorbeeld hun best om zo min mogelijk afval te produceren. En minder energie te gebruiken door goede isolering.  

Afspraken in de Green Deal Duurzame zorg

Meer dan 200 partijen hebben de Green Deal ondertekend. Zij hebben ieder hun eigen doelen, maar baseren die op de volgende 4 afspraken:

  • CO2-uitstoot terugdringen met 49% in 2030
    Zorgorganisaties houden bij nieuwe gebouwen, vervoer en inkoop rekening met energiebesparing. En met het gebruik van duurzame energie. In 2030 moet de CO2-uitstoot van de zorg 49% minder zijn dan in 1990. In 2050 moeten alle zorgorganisaties klimaatneutraal werken. Dit zijn dezelfde doelen als de doelen in het Klimaatakkoord. Met zogenaamde routekaarten kunnen zorgorganisaties laten zien met welke (wijkgerichte) aanpak ze de CO2-uitstoot gaan verminderen. Bijvoorbeeld door het energieverbruik van gebouwen voor langdurige zorg en ziekenhuizen te verlagen. Er is een routekaart voor de langdurige zorg en een routekaart voor ziekenhuizen.
  • Circulair en maatschappelijk verantwoord inkopen
    Zorginstellingen willen minder grondstoffen verspillen. En bij de inkoop rekening houden met het hergebruik en recyclen van grondstoffen (circulair inkopen). Dat kan bijvoorbeeld bij de inkoop van voeding, geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en bedrijfskleding. Ook willen zorginstellingen maatschappelijk verantwoord inkopen. Dat betekent dat zij dat doen met aandacht voor het milieu en voor sociale aspecten. Zoals goede werkomstandigheden bij de productie van goederen, aangepast werk en het tegengaan van voedselverspilling.
  • Minder medicijnresten in het drinkwater
    De zorg wil zoveel mogelijk voorkomen dat medicijnresten in het riool en daarna in sloten en rivieren terechtkomen. Bijvoorbeeld door experimenten met waterfiltering te doen. Of (oude) medicijnen in te zamelen bij de apotheek. En bijvoorbeeld door het opvangen van urine met contrastvloeistof in speciale plaszakken.
  • Gezonde werk- en leefomgeving voor zorgpersoneel en patiënten
    In zorginstellingen, zoals verpleeghuizen en ziekenhuizen, komt nog meer aandacht voor een gezonde leef- en werkomgeving. Bijvoorbeeld met meer mogelijkheden voor beweging en ontspanning voor patiënten, maar ook voor het personeel. Maar bijvoorbeeld ook een tuin die zorgt voor een groene leefomgeving bij zorginstellingen. Het RIVM verzamelt kennis over gezondmakende omgevingen in de zorg.

Maatregelen in het programma Duurzame Zorg

*Deze video duurt 3 min 52 sec*

*Muziek speelt* 
 

Logo Green Deal verschijnt in beeld.
Beeldtekst: Duurzame Zorg
Pijler 1: terugdringen CO2-emissie.
Pijler 2: circulaire economie.
Pijler 3: medicijnresten uit oppervlaktewater.
Pijler 4: Gezond makende leefomgeving.

Cathy van Beek - Kwartiermaker Duurzame Zorg:

De Green Deal is opgedeeld in vier pijlers.

De focuspunten waar wij de aandacht op willen vestigen.

Dat wil niet zeggen dat er niet meer is dan dat.

Maar het helpt wel om het zo gestructureerd onder de aandacht te brengen.

Beeldovergang

*Cliënt zit op een stoel voor een soort hometrainer.*

Medewerker:

Waar zou u vandaag een rondje willen gaan fietsen?

Cliënt:

Amersfoort staat dat erop?

Medewerker:

We gaan even kijken.

Beeldovergang

Mirjam van Velthuizen – Raad van Bestuur UMC Utrecht:

In het UMC Utrecht werken we voor patiënten aan allerlei programma’s om hen meer vitaal te krijgen

UMC Utrecht in beweging

Beeldovergang

*Medewerker toont cliënt een virtuele bril.*

Medewerker:

Ik ga u zo de bril opzetten en dan ziet u allerlei vlinders rondvliegen.

Beeldovergang

Mirjam van Velthuizen – Raad van Bestuur UMC Utrecht:

De Green Deal helpt ontzettend om focus te hebben voor het onderwerp: gezonde leefomgeving.

Beeldovergang

*We zijn op het terrein van een milieustraat en recycling bedrijf.*

Jan Fidder – Voorzitter Raad van Bestuur ’s Heerenloo:

We hebben cliënten heel nauw betrokken bij het recyclen van spullen

Daar hebben we recycle ateliers voor gemaakt.

We hebben cliënten ook nauw betrokken bij de milieustraat.

Beeldovergang

Joep Verbugt – Voorzitter Raad van Bestuur GGZ Eindhoven:

We hebben hier bijvoorbeeld bijenprojecten.

Daar worden mensen opgeleid tot imker.

We zijn een eigen koffiebedrijf begonnen.

Waar cliënten worden ingezet.

Beeldovergang

Mirjam van Velthuizen – Raad van Bestuur UMC Utrecht:

Beste collega’s

Als jullie de Green Deal nog niet getekend hebben is dit het moment om dat te doen.

Beeldovergang

*Cliënt heeft een virtuele bril op.*

Medewerker:

Ziet u hem?

Cliënt wijst met vinger [naar vlinder].

Beeldovergang

Joep Verbugt – Voorzitter Raad van Bestuur GGZ Eindhoven:

Iedereen wil veranderen, maar niemand wil veranderd worden.

Daarom ga ik ook niet zeggen: u moet dit of u moet dat doen.

Ik kan alleen maar zeggen wij zijn heel enthousiast.

Beeldovergang

*De binnentuin en de zonnepanelen op het dak komen in beeld.*

Hans Groenendijk – Voorzitter Raad van Bestuur Woonzorggroep Samen:

Duurzaamheid is een prachtig onderwerp waar je hele mooie dingen mee kan realiseren.

Zie hier dit complex wat natuurlijk op een bepaald investeringsmoment aan de orde kwam.

Michel Bosma – Adviseur Duurzaamheid en Veiligheid:

Op jaarbasis hebben we een besparing van 40.000 kuub gas.

Dat komt ongeveer overeen met 75 ton CO2.

Dat zijn enorme hoeveelheden. Daar zijn we heel erg trots op.

Beeldovergang

Cathy van Beek - Kwartiermaker Duurzame Zorg:

Hoe krijg je medicijnen nou uit het water?

Hoe verduurzaam je de hele medicijnketen?

Door aan fabrikanten eisen te stellen.

Door de apothekers te doordringen.

We moeten zorgen dat we met elkaar veel meer bewustzijn creëren.

Een beweging creëren.

Daar hebben we iedereen bij nodig in de hele keten.

Beeldovergang

Paul Smits – Voorzitter Raad van Bestuur Radboudumc

Het wordt een compacter Radboudumc.

We willen dezelfde goede kwaliteit en misschien ook wel betere kwaliteit van zorg leveren.

Maar met minder vierkante meters.

Waarbij de patiënt vaker dichtbij huis blijft als het kan.

En alleen naar het Radboudumc komt als het moet.

Beeldovergang

Jan Fidder – Voorzitter Raad van Bestuur ’s Heerenloo:

We hebben een interne marktplaats gemaakt waarmee we spullen aanbieden

Vragen: heeft iemand dat beschikbaar?

Zodat we ook spullen hergebruiken.

Beeldovergang

*Er wordt een kopje koffie ingeschonken en geserveerd aan een patiënt.*

Gita Gallé – Voorzitter Raad van Bestuur Deventer Ziekenhuis:

Een mooi voorbeeld om te noemen wat we hier doen is dat we onze koffiedrab inzamelen

Die gaat naar een ondernemer hier in Deventer die op die drab oesterzwammen kweekt.

En van die oesterzwammen kunnen heerlijke vegetarische bitterballen gemaakt worden.

*Bitterballen worden in het frituurvet gebakken en gepresenteerd op een schoteltje.*

Beeldovergang

Mirjam van Velthuizen – Raad van Bestuur UMC Utrecht:

Door samen die Green Deal te ondertekenen kunnen we ook samen van elkaar leren en samen in gesprek gaan

Hoe gaan we deze opgave met elkaar managen de komende jaren?

Beeldovergang

Hans Groenendijk – Voorzitter Raad van Bestuur Woonzorggroep Samen:

De Green Deal heeft ons enorm geholpen om stap voor stap per locatie aan de slag te gaan met duurzaamheid.

Beeldovergang

Gita Gallé – Voorzitter Raad van Bestuur Deventer Ziekenhuis:

Duurzaamheid is belangrijk.

In duurzaamheid zit natuurlijk ook wel het woordje ‘duur’.

Dus ik snap goed dat we allemaal ook onze afwegingen moeten maken waar we onze prioriteiten leggen.

En tegelijkertijd denk ik

Er zijn heel veel zaken die iedereen al wel kan doen.

Op weg naar duurzaamheid.

En daar kan de Green Deal je bij helpen.

Een medewerker van het Deventer Ziekenhuis overhandigt een container met koffiedrab aan de ondernemer die er met behulp van oesterzwammen bitterballen van gaat maken.

Beeldovergang

Jan Fidder – Voorzitter Raad van Bestuur ’s Heerenloo:

Mensen daadwerkelijk goede zorg geven.

Door er vroeg bij te zijn, een gezonde aarde te scheppen waar gezonde mensen op een gezonde manier kunnen leven.

Beeldovergang

Joep Verbugt – Voorzitter Raad van Bestuur GGZ Eindhoven:

Dat maakt mensen niet alleen sneller beter

Maar ook leuker beter

Dat is economisch gezien ook een hele belangrijke doelstelling.

Cathy van Beek - Kwartiermaker Duurzame Zorg:

De Green Deal is van grote betekenis

Maar niet zonder uw handtekening.

Teken gewoon.

Logo Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verschijnt in beeld.

Beeldtekst: Programma Duurzame Zorg.

Duurzame zorg voor een gezonde toekomst.

Www.rijksoverheid.nl/duurzamezorg.

Rollen van de Green-Deal-partners

Binnen het programma Duurzame Zorg werken de Rijksoverheid, brancheorganisaties, zorgaanbieders en ambassadeurs voor duurzame zorg samen. Zij hebben allemaal hun eigen rol bij de verduurzaming van de zorgsector.

Rijksoverheid

De Rijksoverheid zorgt dat verschillende partijen bij elkaar komen. Zodat ze van elkaar kunnen leren en goede afspraken met elkaar kunnen maken. Er is ook een rol voor het Rijk bij de Green Deal door voor de zorginstellingen de knelpunten voor verduurzaming op te lossen.

Het projectteam Duurzame Zorg bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport verstuurt de nieuwsbrief Duurzame Zorg. Daarin staan ontwikkelingen binnen het programma. Het projectteam organiseert ook evenementen, zoals het jaarlijkse Congres Duurzame Zorg in oktober. Contact opnemen met het projectteam kan via duurzamezorg@minvws.nl of via Twitter: @duurzamezorg.

Brancheorganisaties

De brancheorganisaties van zorgaanbieders maken hun leden bewust van het belang van verduurzaming. En stellen werkgroepen in waarin aanbieders kunnen samenwerken. Ook ondersteunen zij zorginstellingen met kennisuitwisseling, waaronder goede voorbeelden van duurzame zorg.

Zorgaanbieders

De zorgaanbieders die meedoen aan deze Green Deal laten zien welke maatregelen zij nemen. Dat kunnen zij bijvoorbeeld doen met keurmerken die laten zien dat hun gebouw of bedrijfsvoering duurzaam zijn. En door goede voorbeelden te delen met andere instellingen.

Ambassadeurs voor duurzame zorg

In de zorgsector melden zich steeds meer duurzaamheidsambassadeurs aan. Zij lopen voorop en helpen om de ideeën van de Green Deal Duurzame Zorg bekender te maken.