Wat betekent de Wwft voor bedrijven en klanten?

De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) moet voorkomen dat criminelen via hun rekeningen geld witwassen dat ze met misdaad hebben verdiend. De Wwft geldt voor iedereen die te maken heeft met geldstromen of met de aankoop en verkoop van (dure) goederen. 

Wat is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme?

In de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) staat dat banken en andere instellingen moeten voorkomen dat criminelen via hun rekeningen geld witwassen dat ze met misdaad hebben verdiend, zoals drugshandel of oplichting. Witwassen kan bijvoorbeeld door het geld te gebruiken voor een dure aankoop zoals een villa of een zeiljacht. Het illegale geld wordt dan omgezet in een legale aankoop. Criminelen kunnen ook proberen om terroristen van geld te voorzien, waardoor deze kunnen doorgaan met hun activiteiten. De Wwft moet zorgen voor meer zicht op illegale geldstromen, en het risico op witwassen en terrorismefinanciering beperken.   

Wie vallen onder de Wwft en waarom?

De Wwft geldt voor iedereen die te maken heeft met geldstromen of met de aankoop en verkoop van (dure) goederen. Bijvoorbeeld banken, makelaars, notarissen, belastingadviseurs en advocaten. En mensen die bemiddelen bij de aankoop en verkoop van bijvoorbeeld voertuigen, kunstvoorwerpen en juwelen. Deze (financiële) dienstverleners hebben in hun werk goed zicht op kun klanten. En hebben te maken met grote bedragen. Daarom kunnen zij voorkomen dat criminelen gebruikmaken van hun diensten om geld wit te wassen of terrorisme te financieren.

Welke instellingen en personen allemaal onder de wet vallen staat in artikel 1a van de Wwft.

Wat ben ik verplicht te doen volgens de Wwft?

Iedereen die onder de Wwft valt is verplicht om:

  1. onderzoek te doen naar hun klant en waar diens geld vandaan komt via een cliëntenonderzoek;
  2. ongebruikelijke transacties te melden bij de Financial Intelligence Unit - Nederland.

Wat is een cliëntenonderzoek volgens de Wwft?

In een cliëntenonderzoek onderzoeken instellingen die onder de Wwft vallen altijd: 

  • wie hun klanten zijn;
  • waar het geld van hun klant vandaan komt;
  • waarvoor klanten het geld gebruiken. 

De instelling moet deze zaken voortdurend controleren. Zo krijgt de instelling zicht op ongebruikelijke transacties. Hoe de instelling het cliëntenonderzoek wil uitvoeren, bepaalt zij voor een groot deel zelf. Dit is afhankelijk van de cliënt en de risico’s die de instelling ziet.

Geeft het cliëntenonderzoek onvoldoende duidelijkheid, dan mag de dienstverlener geen werkzaamheden uitvoeren voor de klant.

Wat zijn ongebruikelijke transacties?

Ongebruikelijke transacties zijn bijvoorbeeld stortingen, opnames of betalingen die niet passen in het normale verloop van een rekening. Of een transactie ongebruikelijk is, bepaalt de instelling aan de hand van een lijst met risico’s. Deze lijst verschilt per instelling. Vaak voorkomende risico’s zijn:

Kan ik als klant ook te maken krijgen met een cliëntenonderzoek op grond van de Wwft??

De Wwft verplicht instellingen om iedere klant te kennen en te onderzoeken. Dit betekent dat bijna alle klanten te maken krijgen met het standaard cliëntenonderzoek.

Naar welke gegevens mogen banken en andere instellingen vragen?

  • uw identiteitsbewijs

    Zo weten instellingen zeker dat u de persoon bent met wie zij zakendoen. De instellingen mogen zelf beslissen welk identiteitsbewijs zij vragen. Bijvoorbeeld alleen een paspoort en niet een rijbewijs. Of meer dan alleen een identiteitsbewijs. Instellingen zijn wettelijk verplicht om zorgvuldig met uw informatie om te gaan. Ook mogen zij de informatie niet voor andere doeleinden gebruiken. De overheid heeft tips om een veilige kopie van uw identiteitsbewijs af te geven.
  • uitleg over bepaalde transacties die de bank ongebruikelijk vindt

    De financiële instelling kan u vragen waar uw geld vandaan komt, of waarvoor u het gaat gebruiken. Denk bijvoorbeeld aan een groot bedrag dat op uw rekening gestort krijgt terwijl dat niet gebruikelijk is voor u. Vragen van uw instelling kunnen erg direct overkomen en gevoelig liggen. Maar door deze vragen te stellen voldoet uw instelling aan de plicht om ongebruikelijke transacties te onderzoeken.

Een instelling mag meerdere keren om gegevens vragen. Bijvoorbeeld om deze actueel te houden. Of om het cliëntenonderzoek te kunnen uitvoeren. De instelling mag zelf inschatten welke maatregelen daarvoor redelijk zijn. 

Hoe weet ik of mijn transactie wordt gemeld bij de Financial Intelligence Unit?

Financiële instellingen en dienstverleners hebben een geheimhoudingsplicht. Dit betekent dat ze niemand mogen informeren over de melding aan de Financial Intelligence Unit - Nederland (FIU). Ook u niet. Zo voorkomen instellingen dat bepaalde cliënten vooraf weten dat de FIU mogelijk verdachte transacties onderzoekt.

Wat kan ik doen als ik vind dat een instelling of de FIU niet goed omgaat met mijn persoonsgegevens?

Alle instellingen, dus ook de FIU, moeten zorgvuldig met persoonsgegevens omgaan. En goede redenen hebben om de gegevens te gebruiken. Dit staat in de privacywet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Als u denkt dat uw persoonsgegevens op een manier worden verwerkt die in strijd is met de privacywet, dan kunt u een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Deze kan in zo’n geval onderzoek doen naar aanleiding van de privacyklacht.

Kan een instelling mij weigeren als klant of de zakelijke relatie met mij beëindigen?

Een financiële instelling kan besluiten dat een zakelijke relatie een te groot risico met zich meebrengt. Bijvoorbeeld in de volgende gevallen:

  • cliënten willen geen of onvoldoende persoonsgegevens geven;
  • cliënten willen anoniem blijven of geven foute identiteitsgegevens;
  • cliënten staan op een sanctielijst, zoals de nationale sanctielijst terrorisme.

Wie handhaaft de Wwft?

Het ministerie van Financiën en het ministerie van Justitie en Veiligheid zijn samen verantwoordelijk voor het beleid en de regels tegen witwassen en terrorismefinanciering. Per branche kijkt een toezichthouder of alle partijen zich goed aan de Wwft houden:

  • Bureau Toezicht Wwft (Belastingdienst) houdt toezicht op makelaars, taxateurs, handelaren, pandhuizen en domicilieverleners (partijen die een adres of postadres ter beschikking stellen).
  • De Nederlandsche Bank houdt toezicht op banken, kredietinstellingen, wisselinstellingen, elektronisch geldinstellingen, betaalinstellingen, levensverzekeraars, trustkantoren en verhuurders van kluisjes.
  • De Autoriteit Financiële Markten houdt toezicht op beleggingsondernemingen, beleggingsinstellingen, banken en financiële dienstverleners die levensverzekeringen afsluiten.
  • Het Bureau Financieel Toezicht houdt toezicht op accountants, belastingadviseurs en notarissen.
  • De Nederlandse orde van advocaten houdt toezicht op advocaten.
  • De Kansspelautoriteit houdt toezicht op speelcasino’s.

Waar kan ik vragen stellen over de Wwft of een klacht indienen?

Neem eerst contact op met uw financiële dienstverlener als u het niet eens bent met een beslissing op basis van de Wwft. Of als u nog een vraag heeft. Bent u niet tevreden met het antwoord en wilt u een klacht indienen, dan kunt u terecht bij de volgende organisaties: